12.Аж дерек қорлардың жобалауы:

Ақпараттық жүйелердің деректер қорын жобалау дегеніміз - деректер қорының схемасы және толықтықтың кажетті шектеулерін анықтау болып табылады. Деректер қорын жобалаудың негізгі есептері мен міндеттері.

Негізгі міндеттері:

1. Деректер қорының қажетті барлық ақпаратты сақтауды қамтамасыз ету.

2. Қажетті сұраныстар үшін деректерді алудың мүмкіндігін қамтамас ету.

3. Деректердің көшірмесімен артықтығын қысқарту.

4. Деректердің толықтығын тексеру.

Деректер қорын жобалаудың негізгі кезеңдері:

Концептуалды (инфологиялық жобалау) дегеніміз – пәндік аймақтың сематикалық моделін құру, демек абстракцияның неғұрлым жоғары деңгейдегі ақпараттық моделі. Мұндай модельге ешқандай сүйенбей құрылады. Сематикалық модел, концептуалды модель, инфологиялық модель терминдері бір – біріне синоним болады. Сонымен оны контексте деректер қорының модельі және пәндік аймақтың модельі тең дәрежеде қолданылады. Нақты түрі және концептуалды деректер құрамы осыған арналған формальды ақпаратпен анықталады. ER диаграммасы сияқты графикалық натоциялар қолданылады. Көбінесе концептуалды деректер қорының модельі төмендегідей болып бөлінеді.

1. Ақпараттық объект сипаттамасы немесе пәндік аймақтың түсінігі және олар арасындағы байланыс.

2. Толық шектеулер сипаттау деректердің мақсат етілген мәндерге талаптары және байанысы.

Логикалық жобалау – нақты бір деректер модельінің негізінде деректер қорының схемасын құру. Релияциялық деректер модельі үшін датологиялық модель, ол қатынастар схемасының жиынтығы, яғни алқашқы кілттерді белгілеу, сонымен қатар сыртқы кілт түрінде болатын байланыс арасындағы қатынас. Концептуалды модельді логикалық модельді түрлендіру формальды ережелерге сәйкес орындалады. Логикалық жобалау кезінде нақты бір деректер модельінің спецификациясы ескеріледі. Бірақ деректер қорын басқару жүйесінің спецификациясы ескерілмейді.

Физикалық жобалау-нақты бір деректер қорын басқару жүйесі үшін деректер қорының схемасын құру нақты бір деректер қорын басқару жүйесінің деректер қорының объектілерін атауға шектеуді қамтиды, деректердің типіне қолдауды шектеу және т.б. Одан басқа нақты деректер қорын басқару жүйесінің спецификациясы физикалық жобалау негізіндегі физикалық ортада деректерді сақтауға байланысты шешімдерді қамтиды. Деректер қоры файлмен құрылғыларға бөлу деректер рұқсат ету әдісін таңдау.

ER диаграммасы-құрылу тарихы болмыс байланыс модельі 1976 жылы Америкалық профессор Питер Пин –Шен Чень Щень Луизиано университетінде алғаш ұсынған. ER модельінің анықтамасы деректер модельі концептуалды схеманы суреттеу ушін қажет. Бұл модельдеу әсіресе жоғар деңгейде мәліметтер қорн құрғанда пайдаланады. Онда негізгі болмыс пен байланысты көрсетіледі.

ER модельінің элементтері:

1. Объектілі

2. Объект атрибуттар

3. Объект арасындағы байланыс

ER модельінің сызбасы – қазіргі кезде (CROUS FOOD) – “қарғаның аяғы” онда болмыс төртбұрыш негізде беріліп байланыс орнатылады.

Релияциялық модель бұл жүйенің негізгі маңызды бөлігі деп:

1. Логикалық (физикалық емес)

2. Мәліметтер қоры атрибуттар катрижімен байланыс

3. Декаративтік программа негізі

Релияциялық мәлімет үлгісі Логикалық мәлімет модельі – мәлімет қорын құрудың негізгі теориясы.

Компоненттері:1.Құрылымдық

2.Толықтылық

3.Өңдеу

ER модельінің артықшылықтары: 1.Анықтылық 2.Жобалаудың масштабтығы 3.Автоматтандырылған деректер қоры

Бірінші нормальді ER формасы - болмысының нақты анықталмаған атрибуты жойылады.

Екінші нормальді ER формасы - атрибуттар қаланады, егер арнайы эдентификаторға тәуелді болса. Бұл жаңа болмыс құрады.

Үшінші нормальді ER формасы – арнайы эдентификаторға тиесілі емес атрибуттар жойылады. Ол атрибуттар бөлек негізгі болмыс болады.