2.Jakie są uwarunkowania polskiej polityki zagranicznej w 2012?

Uwarunkowania

Świat drugiej dekady XXI wieku będzie obfitował w wiele nowych trendów gospodarczych, politycznych i społecznych. Przed Polską i jej partnerami stoi szereg wspólnych wyzwań. Szybkość i sprawność podejmowania decyzji wydaje się niezbędna ze względu na opisane poniżej zjawiska.

• Gospodarka.

W perspektywie roku 2016 Europa i Stany Zjednoczone będą musiały nadal wprowadzać programy naprawcze, obniżać wydatki publiczne i modyfikować strategie rozwoju. Konieczne stanie się zapewnienie skutecznego zarządzania gospodarczego i odbudowanie konkurencyjności. To będzie skutkiem zarządzania gospodarczego i odbudowanie konkurencyjności.

• Świat wielobiegunowy. Nadchodzące lata będą czasem dyskusji nad usprawnieniem europejskiego systemu bezpieczeństwa.

• Słabości instytucjonalne ładu światowego.

Zachodzące w ostatnich dwóch dekadach procesy społeczne, polityczne i gospodarcze na świecie znacząco osłabiły reprezentatywność instytucji międzynarodowych. Kryzys gospodarczy w największym stopniu dotknął państwa rozwinięte, osłabiając relatywnie siłę ich gospodarek. W Unii Europejskiej, zmiany przewidziane w Traktacie Lizbońskim miały zapewnić większą efektywność procesu decyzyjnego. W praktyce, w dobie kryzysu osłabieniu uległa decyzyjność na poziomie wspólnotowym, a partykularyzmy coraz częściej biorą górę nad myśleniem w kategoriach wspólnego dobra Unii.

• Nowe uwarunkowania rozwoju cywilizacyjnego Polski.

Ostatnie lata były okresem stopniowego rozwoju Polski oraz wzmocnienia jej roli w strukturach europejskich i euroatlantyckich. Poziom Produktu Krajowego Brutto (PKB) per capita w Polsce wzrósł do ponad 60% średniej UE, w porównaniu do około 50% w momencie przystąpienia Polski do UE. Wskaźnik ten obrazuje jednocześnie poprawę sytuacji, ale i dystans do nadrobienia. Chociaż według niektórych statystyk Polska jest 20. gospodarką świata, to wciąż boryka się z zapóźnieniami cywilizacyjnymi. Kluczem do odrobienia zapóźnień jest modernizacja, oparta na sprawdzonych receptach budowy gospodarki opartej na wiedzy. Polska polityka zagraniczna będzie w większym stopniu angażować się w realizację celów modernizacyjnych kraju. Wyrównanie poziomu rozwoju w stosunku do Zachodu i Północy Europy przyczyni się do umocnienia pozycji międzynarodowej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem jej roli w UE i Europie Środkowo-Wschodniej. Polityka migracyjna powinna sprzyjać rozwiązywaniu problemów demograficznych, ale bez tworzenia przyszłych problemów społecznych i kulturowych; stosunki z krajami-eksporterami surowców energetycznych, między innymi w oparciu o współpracę wielostronną w UE w ramach zewnętrznego wymiaru polityki energetycznej, powinny służyć długoterminowemu bezpieczeństwu energetycznemu kraju, a polityka fiskalna powinna dać Polsce odpowiedni status, gdy dyskutowana jest przyszłość strefy euro. Tylko w ten sposób Polska będzie mogła rzeczywiście wpływać na kierunki integracji europejskiej. Proces ten ma miejsce w obliczu trudnych wyzwań demograficznych, energetyczno-klimatycznych i innych oraz konieczności pogodzenia stabilności fiskalnej z intensywnym rozwojem – ze zbudowaniem nowych przewag konkurencyjnych.