Имя числительное

1. Имя числительное как часть речи в польском языке. Грамматические категории числительных.

2. Разряды числительных.

3. Изменения в склонении количественных, порядковых и собирательных числительных.

Упражнения

1. Поставьте в нужной форме числительные и существительные, данные в скобках, по нормам древнепольского и современного польского языков.

1.(2 dziecko) kąpały się w rzece. 2. Obok domu rosły (2 brzoza). 3. W teczce leżały (2 ołówek i 2 pióro). 4. Otrzymałem upominki od (2 przyjaciel i 2 koleżanka). 5. Z zainteresowaniem przyglądać się (2 obraz).

2. Прочитайте польские пословицы и поговорки, подберите к ним русские соответствия. Вместо точек вставьте числительные в нужной форме.

1.Bieda w … koni jeździ. 2. Mąż i żona to … ciała, a … dusza. 3. Gdzie … się bije, tam … korzysta. 4. … parszywa owca całe stado zaraża. 5. Co z gęby wyleci, tego … końmi nie dogonisz. 6. Kto … sroki za ogon chwyta, żadnej nie złapie. 7. … dziurki w nisei i skończyło się. 8. … bogom służyć nie można. 9. Z … barana nigdy … skór nie drą. 10. … razy przymierz, nim raz utniesz. 11. … na … nie czeka. 12. Lepsze … oko swoje, nizeli cudze … 13. Gdzie … się bije, są i dla … kije.

3. Прокомментируйте употребление числительных 2,3,4 в следующих предложениях.

1. Mądre głowie dość dwie slowie. 2. Dwiema palcami uwiązać (Pas.). 3. Z trzema tysiący rajtaryej (Pas.). 4. Z czterma dzieci (RPP). 5. Z czeteroma rajtary (Rej).

4. В древнепольских памятниках письменности отражаются разные стадии преобразования второй части числительных от 11 до 19. Прочитайте предложения и прокомментируйте эти преобразования.

1.Taco tih … chacal, ize za trinadesesce dny jtnarodena gich (KŚ, 13 в.). 2. … jest mój pan neuiniuat Sulcoui trzynaczcze grziwen (RPP, 14 в.). 3. ...jako sam setmonaczcze kmoth (RPP, 14 в.). 4. Drugego myeszącza sodmi naczcze dzen przeschla gest zemyą (BSz, 15 в.). 5. Lata szostego wyeku noe, myeszacza drugego, syodminaszczye dzen tego myeszącza (BSz, 15в.)

5. Переведите на польский язык предложения.

1.В 840 году образовалось первое польское государство при легендарном короле Пясте. 2. В истории Польши Варшава впервые упоминается в 1252 году. 3. В 18 веке состоялось три раздела Польши. 4. Адам Мицкевич, поэт, основоположник польского романтизма, родился 24 декабря 1798 года. 5. 4 июня 1989 года президентом Польши стал Лех Валенса. 6. Сейчас территория Польши составляет 312 685 кв.км.

6. Прочитайте и переведите текст. У числительных определите разряд, падеж (если есть), род (если есть), обратите внимание на фонетические чередования в основе, объясните причины их возникновения.

Torcik

400 g mrożonego ciasta rozmrozić w ciągu 10 min, ułożyć na blasze o średnicy 20 cm i pokroić nożem na 16 prostokątów. Piec około 15 min w piekarniku nagrzanym do 200 st., aż ciasto się zarumieni.

2 jajka rozbić, białka oddzielić od żółtek. Około 4 łyżeczek mąki ziemniacznej wymieszać z 5-6 łyżkami mleka, 3 łyżeczkami cukru i 2 żółtkami. 0,5 litra mleka zagotowac, zdjąć z ognia, dodawać mąkę z żółtkami, mieszając w ciągu 15 min. Dodać ubite na sztywno 2 białka.

Na 4 talerzykach deserowych ułożyć prostokąty, pierwszy korż poszmarować kremem, drugi poszmarować kremem i udekorować owocami. Przykryć pozostałymi 4 prostokątami ciasta i od razu podawać.

Практическое занятие № 12