Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Био ПР ход раб KZ.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

Зертханалық жұмыс № 8

Тақырыбы: Өсімдіктер мен жануарлардың эволюциясындағы ароморфоздар мен идиоадаптацияларды анықтау

Мақсаты: Өсімдіктер ароморфоздар мен идиоадаптацияларды анықтау

Құрал-жабдықтар: өсімдік кеппешөптері, желілердің чучеласы(балықтар, қосмекенділер, жорғалаушылар, құстар, сүтқоректілер), бунақденелердің коллекциясы, паразит құрттардың ылғалды препараттары, мүктер, қырықбуындар, қырықжапырақтар.

Жұмыс барысы:

  1. Өсімдіктердің кеппешөптерімен танысу.

  2. Берілген үлгілердің ароморфоздарын анықта. Кестені толтыр.

№

Түрдің атауы

Құрылыс ерекшеліктері

Ароморфоз

1

Мүк -

2

Қырықбуын -

3

Қырықжапырақ -

  1. Балықтар мен қосмекенділердің қаңқасын(қанайналу жүйесін) салыстыр.

  2. Омыртқалы жануарлардың қаңқасы құрылысындағы ароморфты белгілерді анықта. Кестеге жаз.

№

Түр атауы

Құрылыс ерекшеліктері

Ароморфоз

1

2

3

  1. Коллекцияны қарап, бунақденелілердегі әртүрлі идиоадаптацияларды анықта және дәптерге жаз.

  2. Берілген үлгілердің идиоадаптацияларын анықта. Кестені толтыр.

№

Түр атауы

Құрылыс ерекшеліктері

Идиоадаптация

1

2

3

  1. Ароморфоз және идиоадаптацияның эволюциядағы маңызы қандай? Қорытынды жаса.

Қорытынды:____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Зертханалық жұмыс № 9 Тақырыбы: Тірі жасушалардағы ферменттердің катализдік активтілігі

Мақсабы: тірі жасушалардағы нәруыздардың катализдік қызметінтәжірибелер арқылыанықтап, ферменттердің рөлін тәжірибе қорытындысында түсіндіру.

Құрал-жабдықтар: піскен және шикі картоп, піскен және шикі бауыр, элодея(басқа өсімдік) жапырағы, 3% -сутегінің асқын тотығы(Н2О2), сынауықтар, пинцет, құм, үккі мен үккіш (ступка и пестик), дәптер, қалам, қарындаш, сызғыш.

Жұмыс барысы:

  1. Бес сынауық әзірлеп, біріншісіне құм, екіншіге- шикі картоп, үшіншіге- піскен картоп, төртіншіге – шикі ет, бесіншіге – піскен ет салып, әрқайсысына сутегінің асқан тотығын тамызу . Әр сынауықтағы өзгерістерді бақыла.

  2. Үккіде(Ступка) піскен картопты аздаған құм қосып ұнтақтау. Ұнтақталған картопты сынауыққа салып, сутегінің асқынтотығын қосу. Ұнтақталған және кесек өсімдік ұлпасындағы реакция активтілігін салыстыр.

  3. Кестеге әр ұлпаның активтілігін толтыр.

  4. Алынған нәтижені түсіндір. Сұрақтарға жауап бер:

Бақылау

3% -сутегінің асқын тотығы(Н2О2) және шикі картоп

3% -сутегінің асқын тотығы(Н2О2) және піскен картоп

3% -сутегінің асқын тотығы(Н2О2) және шикі ер(бауыр)

3% -сутегінің асқын тотығы(Н2О2)піскен ет(бауыр)

Сұрақтарға жауап бер:

  1. Қай сынауықтарда каталаза ферменті активтілігі байқалды? Неге, түсіндір.

  2. Ферменттің активтілігі тірі жасушалар мен өлі жасушаларда қалай байқалады?

  3. Ферменттің ұнтақталған өсімдік немесе жануарлар ұлпаларынадағы активтілігі

  4. Сутегінің асқын тотығының(Н2О2) ыдырауының жылдамдығын өлшеуге арналған ұсыныс жаса.

  5. Сіздің ойыңызша сутегінің асқын тотығын(Н2О2) ыдырататын каталаза фермені барлық тірі ағзаларда бар ма? Жауабыңды дәлелде.

Бақылау нәтижелерін түсіндір. Қорытынды жаса.

Қорытынды:_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­___ ___________________________