1.1. Текст оньган өгч умштн.

1.2. Текст нер өгәд, чинр- утхинь заатн.

II. Деформированн текст чикләд, «Наста күүнә өөнд нерәдсн йөрәл» тогтатн.

Агтан таньшго байн бол

Зун нас наслҗ,

Үр-ачиннь сәәниг үз

Үрәһән таньшго байн бол

Цаһан сәәхн цал буурл өвгн болтн.

Ачнран таньшго өнр бол

Зун хавр үзҗ,

Ут нас наслҗ,

Үрә дааһнань хурдниг үз

Урән таньшго өнр бол

Утльта җирһл үзҗ

III. Орчуллһна көдлмш.

В целях увековечения литературного наследия Давида Кугультинова и его вклада в культуру Калмыкии, а также стимулирование творческой активности и повышения социальной значимости калмыцкой культуры главой республики учреждена республиканская премия имени Давида Кугультинова. Первых лауреатов объявят на торжественном заседании.

Имя Давида Кугультинова будет присвоено элистинской средней школе № 17 и части столичного проспекта имени Н. Хрущева. Вчера в элистинской СОШ № 3 состоялся литературный праздник «Зов апреля». В мероприятии приняли участие преподаватели разных дисциплин, классные руководители, ученики и их родители. В рамках праздника педагогами были даны открытые уроки, мастер-классы о творчестве поэта.

IV. Билгин көдлмш.

4.1. Өггдсн төрәр келвр тогтаһад, ухан-тоолврарн хувалцтн: «Мини дурта зуульчлдг һазр».

4.2. Нертә хальмг бичәчлә күүндвр тогтатн.

V. Үгин болн келнә туск 15 үлгүр болн цецн үг чееҗәр келәд, 1-2 үлгүрин чинринь цәәлһҗ өгтн.

март 2014

9-гч класст хальмг келнә шүүврин даалһврмуд

9 класс

3 - вариант

I. Текстәр көдллһн.

1) Шууглдҗасн көвүд цуг тагчград нам-чим болад одцхав. 2) Буурха девлтә бушхг зүүһәд уйсн цаһан махлата, өскәнь хаһрсн дальҗң һоста Бата багшиг дахад орад ирхлә, көвүд цуһар ормалдад, Бата тал хурһарн заалдад, хоорндан хатхлад, инәлдәд, кел-аман кизвилһәд бәәцхәнә. 3) Бата бийәрн наад бәрәд инәлдҗәхинь медә бәәнә. 4) Тер бийнь эс медсн болад, ар захин партд одад һартан бәрҗәсн цаһан махлаһан парт дотр дүрчкәд, өврәсн һадрнь эләд бәәсн элңкәһинь халаслад һуйрар наасн дегтрән һарһҗ авад, ширтәд хәләһәд суув. 5) Атлс хар үсән хойр талагшан хуваһад, самлад иләд орксн килңкр цаһан киилгт бусргта күрң галстук зүүһәд, киилгән шалвурлсн, хар шеемг костюмта ик хар багш наар-цаар йовн бәәҗ келәд бәәнә. 6) — Тадн цуһар сурһульта, эрдмтә, таңһчдан туста залус болхмт. 7) Әмтн ямаран бәәдлтә бәәдгинь медхт. 8) Таднла әдл көвүд-күүкд сурһдг тоомсрта багшнр болад, әмтнә эрүл-мендин төлә ноолддг эмчнр болхмт. 9) Сурһулиг сәәнәр кинҗ сурхмн. 10) Тадн энд хурл деер школд орад сурһуль сурхмн гихлә манҗ болад, гелңгүдин ном дасхмн гиҗ медҗәвзәт.

1.1. Текст оньган өгч умштн.

1.2. Текст нер өгәд, чинр- утхинь заатн.

II. Деформированн текст чикләд, «Өмскүл-белгин йөрәл» тогтатн.

Амн үгән күүндлҗ,

Өмссн өмскүлтн өлзәтә болҗ,

Ирх җилдән энүхн сән-сәәхн

Өмскүл өмсҗ, эзнь мөңкрҗ,

Кезәд чигн иигҗ нег-негндән золһҗ,

Элгн садан медлцҗ,

Ахнр-дүүнрән мартлго,

Амрч җирһҗ эднь элҗ йовх болтн!

Нег-негнәннь менд медлцҗ.

III. Орчуллһна көдлмш.

Имя великого калмыцкого поэта Давида Кугультинова было присвоено Эсто-Алтайской средней школе в 2002 году. Свою школу Давид Никитич успел посетить при жизни, беседовал с учителями, общался с ребятами, оставив в книге памяти автограф. В школе все связано с его именем. Присутствие калмыцкого творца чувствуется везде: и в коридорах, где висят стенды, отражающие отдельные периоды его жизни, и в «зеленом уголке» возле актового зала, где висит его огромный портрет, и в классных комнатах.

На протяжении всего учебного года в школе проходили различные конкурсы, тематические вечера, викторины, посвященные поэту, философу, гражданину. «Дети усиленно готовились ко всем конкурсам: состовляли программу, рисовали иллюстрации к произведениям Кугультинова, сами делали декорации.

IV. Билгин көдлмш.

4.1. Өггдсн төрәр келвр тогтаһад, ухан-тоолврарн хувалцтн: «Таңһчин иргч».

4.2. Нертә хальмг көгҗмчлә күүндвр тогтатн.

V. Үгин болн келнә туск 15 үлгүр болн цецн үг чееҗәр келәд, 1-2 үлгүрин чинринь цәәлһҗ өгтн.

март 2014

9-гч класст хальмг келнә шүүврин даалһврмуд

9 класс

4 - вариант

I. Текстәр көдллһн.

1) Сөөнь өрәл давсна хөөн Бата сер-сер гисн теегин аһарар әмсхәд, сунад унтад одсн цагт, хөд арһул бослдад сальк өрәд көндрәд һарцхана. 2) Иван Батаг серүлхдән әмтәхн нөөринь хармнад, серүлл уга хөөһән дахад һарна. 3) Бата һанцарн унтад үлднә. 4) Бата генткн өсрәд серхлә: хөд чигн уга, Ивана дун чигн соңсгдхш. 5) Нүдән сурһад энд-тендән хәләнә, юмн үзгдхш. 6) Нам-чим, намрин серҗңнсн салькн әрә үләһәд өвс көндәнә, Батан чирә иләд давҗ одна. 7) Зуг энд-тенд бетксин йозурт җиврән хүмәд кевтсн царцахас сар-сар гилдәд көндрснь соңсгдна... 8) Моһа бийүрнь мөлксн болад, хөөнә үнрәр чон мөлкәд аашсн болад, хуухиннь үснь ирвәтрәд, махмудынь заратрулад оркна. (9) Теегт урһсн барванцг «нохан шеерңгүд» хөд болҗ барлзад, талдан юмн болҗ дерәлдәд, кесг-кесгтән гүүлгәд оркна 10) Зәрмдән Бата тиигәд харңһу сөөһәр гүүҗ-гүүҗ муурхларн зурмн толһа деер һарад, ода Яван хама хәәкрнә гиһәд элкнь унтад, шанаһан түшәд сууна. 11) Зәрмдән сальк-савр уга номһн сө Иван хәәкрәд дууһан өгәд Батаг дуудад авчкна.