3)Оқыту мақсаты:

Студент білуі тиіс:

- АІЖ анатомиялық ерекшеліктері.

- Жеке бастың гигиенасының міндеттерін сақтау:

- Қорғасынмен және оның қосылыстары қолданылатын өндірістер.

Студент істей алуы тиіс:

- Клиникалық белгілері бойынша алдынала диагноз қою.

- Бұл патологияға сипатты белгілерді анықтау.

- Осы патологияға әкелетін себептерді анықтау.

- Қосымша зерттеулер әдістер көмегімен науқасты тексеру.

4)Тақырып бойынша негізгі сұрақтар:

1. Қорғасынмен және оның қосылыстарымен улануға алып келетін негізгі өндіріс орнын және мамандықтарды атаңыз.

2. Қорғасын және оның қосылыстарының организмге түсу жолдарын атаңыз.

3. Қорғасынмен және оның қосылыстарымен уланудың дамуының негізгі механизмдері қандай?

4. Қорғасынмен және оның қосылыстарымен уланудың жіктелуін атаңыз.

5. Қорғасынмен және оның қосылыстарымен уланудың негізгі клиникалық симптомдарын көрсетіңіз.

6. Қорғасынмен және оның қосылыстарымен уланудың диагностикасын және ажырату диагностикасының критерилерін көрсетіңіз.

7. Қорғасынмен және оның қосылыстарымен уланудағы негізгі емін және дәрігерлік еңбек экспертизасының ерекшеліктерін сипаттаңыз.

8. Қандай мүшелер мен жүйелерге қорғасын және оның қосылыстары әсер етеді.

5) Білім берудің және оқытудың әдістері:

- ситуациялық тапсырмаларды орындау

6) Ұсынылатын әдебиеттер:

7) Бақылау ( сұрақтар, тесттер, есептер)

Сұрақтар:

1.Үй шаруашылығында қорғасынмен улану кездесе ме?

2.Бауырға енген қорғасын жасушаларға сіңіп, немен бөлініп шығады?

3.Гемнің бұзұлысы мен порфириннің биосинтезін қорғасын бұза алады ма?

4.Антигистаминные препараттар қолдана ма?

Тесттер:

1.Қорғасын қандай өндірістерде қолданылады:

а) жоғары атмосфералық қысым жағдайында

б) ауыл шаруашылықта

в) аккумуляторларды дайындау үшін

г) судожасайтын өндірістерде

д) машиножасайтын өндірістерде

2.Қорғасынмен уланудағы гематологиялық белгілерге жатады:

а) лимфоцитоз

б) гиперсидеремиялық анемия

в) лейкоцитоз

г) гипертромбоцитоз

д) лейкопения

3.Ретикулоциттер мен эритроциттердің базофилді дақтардың мөлшерінің көбейуі ненің дамуына әкеледі:

а) мегалобластты анемия

б) пластикалық анемия

в) қорғасынды анемия

г) темір жетіспеушілік анемия

д) гемолитикалық анемия

4.Қорғасынның орталық жүйке жүйесін зақымдауы мынадай түрде дамиды:

а) энцефалит

б) ЖМҚБ

в) АНС

г) полиневропатия

д) остеохондроз

5.Энцефалопатия белгісі көрсетіңіз:

а) көрудің нашарлауы

б) аяқтардың сезбеуі

в) бас ауру;

г) бас айналу;

д) анизокория

6.Қорғасынмен уланғанда шағымданады:

а) іштің төменгі бөлігінде ауырсыну

б) құсық

в) іштің ұстама тәрізді ауруы

г) бел аймағында ауырсыну

д) бас ауруы

7.Органикалық қорғасынмен уланатын қай өндіріс саласы:

а) этилды бензин өндірісінде

б) хрусталь өндірісінде

в) түсті металлургияда

г) аккумуляторлы өндірісте

д) типографияда

8. Органикалық емес қорғасынмен уланатын қай өндіріс саласы:

а) этилды бензин өндірісінде

б) хрусталь өндірісінде

в) түсті металлургияда

г) аккумуляторлы өндірісте

д) типографияда

9. Қорғасынмен улады қандай аурулармен ажыратпалы диагностика жүргізу қажет:

а) темір тапшылық анемия

б) В 12 темір тапшылық анемия

в) диэнцефальды синдроммен

г) алмасулы полиартритпен

д) туа біткен порфиринді аурумен

10.Қай ағзаларда қорғасын жингақталады?

а) сүйекте

б) бүйректе

в) эритроцитте

г) жүйке жүйеде

д) барлығында

ЕСЕП № 1

Науқас П., 42 жаста , аккумулятор дайындау өндірісінде жұмыс істейді. Ауруханада іштіқ кенет аурумен жедел жәрдем машинасымен жеткізілген. Анамнизінде аккумулятор зауытына жұмысқа тұрмай тұрған кезінде 12 елі ішек жарасымен ауырғандығы анықталды. 20 жыл бойы ешқандай асқынулар болмаған, мұны гастрологиялық зерттеулер де дәлелдейді.

Ауруханаға түскенде ішінің кенет толғақты ауырсыныуы шағымданған.

Объективті: іші жабысқан, пальпацияда іштің ортаңғы және төменгі жартысына жойылған, жүйесі кіндік айналасындағы ауырсыну. Ауру алдында ауызда жағымсыз дәм, жүрек айну, сілекей ағу, ұйқысыздық, іш қату болған. Науқас іш айдау дәрілерін ішсе де үлкен дәреті болмаған. Өкпелі перкуторлы дыбыс өзгермеген, тынысы везикулярлы, жүрек шекарасы өзгермеген, тондары айқын, таза. АҮ 180/90мм сын.бағ. Қан анализі: Нв 110 г/л ретикулоциттер саны 40 проц., эритроциттер 4,1x10 12/л, базофильді дәнді эритроциттер саны 66 проц; СОЭ 11 мм / сағ.

Тапсырма: диагноз құрастырып негіздеңіз. Қосымша диагностикалық зертеулер қажет пе және қандай. Ем белгілеңіз.

ЕСЕП № 2

Кезекті медициналық тексеру кезінде аккумулятор зауытында қорғасын пластикасын майлаушы. болып істейтін жұмысында келесі перифериялық қан көрсеткіштер болған; Нв 14,8г/л, эритроциттер саны 4,2х1012/л, түсті көрсеткіш 98, лейкоциттер саны 5,8x10 9/л, ретикулоциттер 20 проц. базофильді дәнді эритроциттер 38 проц.. Несепте 0,08 мг/л қорғасын анықталған. Жұмысшы шағымданбайды, обьективті ішкі органдар жағынан өзгерістер жоқ.

Тапсырма: болжам диагнозын қойыңыз, қосымша зерттеу жоспарын құрыңыз. Қосымша Қандай мәліметтер алу қажет.

1)ТАҚЫРЫБЫ №8: Фосфор және оның қоспаларымен уыттану.

2) МАҚСАТЫ: Фосфор және оның қосылыстарымен уланудың дамуына алып келетін кәсіптік процессті және мамандықты айқындауды студенттерге толық үйрету.