Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
билеты каз яз.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
123 Кб
Скачать
☆
  1. «Қазақ батырлары» тақырыбына диалог құрастыр.

- Сен қандай қазақ батырларын білесің?

- Қазақ халқының батырлары: Бөгенбай, Қабанбай, Қарасай, Райымбек.

- Бөгенбай батыр қандай адам?

- Бөгенбай батыр ақылды, айлалы қолбасшы және дипломат болған. Ол жоңғарларға қарсы халықты бастаған және жеңіске жеткен.

- Қазақ елінің дүниеге танылуы, жерінің тұтас сақталауына кім үлесін қосты?

- Қазақ елінің дүниеге танылуы, жерінің тұтас сақталауы дана қайраткер Абылай хан, қолбасшылар Қабанбай, Бөгендай, Райымбек т.б. батыр ұлдардың арқасы. Бұл ұлдардың есімі әрқашан қазақ халқының жүрегінде сақталады.

  1. Сөйлемге синтаксистік талдау жасап, сөйлемнің құрамына қарай түрін анықта: Қазақтардың тұрмысында қолөнер ерекше орын алған.

11-билет.

1.«Қазақ тілі тарихындағы алфавиттердің ауысуы» мәтінін әңгімелеп айт. Латын алфавиті – көне және халықаралық алфавит. Онымен ағылшындар, итальяндықтар, француздар, немістер жазады. Латындар – римдік көне тайпалар. Олардын алфавиттері біздің дәуірімізден бұрын VIII-VII ғасырларда пайда болған. Кеңес Одағы кезінде түркі тілінде сөйлейтін халықтардың арасынан шыққан көрнекті ғылым қайраткері Н. Н. Нариманов араб алфавитінен жалпы түркіге ортақ жаңа алфавитке көшу кажеттігі жайында ұсыныс жасады

2.«Қазақ халқының ұлттық тағамдары» тақырыбына диалог құрастыр.

Қазақ халқының қандай ұлттық тағамдарын білесің?

-Қазақ халқының ұлттық тағамдары: ет,қазы, бауырсақ,шелпек.ірімшік, қымыз, айран, жал, жая, жент, т.б.

-Дастарханның басты асы не?

-Дастарханның басты асы-бауырсақ.

-Бауырсақ қандай ұннан иленеді.

-Бауырсақ жоғары сапалы ақ ұннан иленеді.

-Бауырсақ кімдерге арналып пісіріледі?

-Бауырсақ қонақтарға арнап пісіріледі.

  1. Берілген сөздерге морфологиялық талдау жасап, туынды зат есімдерді анықта: тағамдар, қонақжай, ұлттық, қуырдақ, азық-түлік.

12-билет.

  1. «Музыка аспаптары» мәтінін әңгімелеп айт.

Қазақ халқының музыка аспаптары: ішекті аспаптар (домыбра, қобыз, жетіген, т.б.), үрмелі аспаптар (сыбызғы, сазсырнай, дауылпаз).

Домбыра – қазақ халқының ең кең тараған ішекті музыкалық аспабы. Ол – қазақ – қазақ халқының өмірінде маңызды орын алатын аспап. Домбыра екі шекті кейде үш ішекті болып келеді. Домбыра – халықтық кәсіби өнердің туып, қалыптасуына, өркендеуіне негіз болған аспап. Бұл аспаптың сүйемелдеуімен ән, айтыс айтылады, күй орындалады.

  1. «Ас атасы - нан» тақырыбына диалог құрастыр.

  2. Екі жай сөйлемнен талғаулы салалас құрмалас сөйлем құрап жазыңыз: Ер адамдар жиһаздар, қару-жарақтар жасаған. Әшекей бұйымдар жасаумен айналысқан.

13-билет.

  1. «Ахмет Байтұрсынов» мәтінін әңгімелеп айт.

Ахмет Байтұрсынов (1873-1938) – мемлекет және қоғам қайраткері, тілші ғалым, ақын, аудармашы, журналист, ағартушы, оқу құралдарының авторы. Ол қазіргі Торғай облысында туған. Қазақ – орыс мектебінен білім алады. 1891 жылы мектеп бітіріп, Орынборға мұғалімдер даярлайтын мектепке оқуға түседі. Оқуды бітірген соң Ақтөбе, Қарқаралыда балаларға сабақ береді, әдебиетпен айналысады, өлең - жырлар жазады. Ол тұңғыш рет қазақ тілінде әліппе оқу құралдарын жазады. Байтұрсынов 1913 жылы Орынборда «Қазақ» газетін шығарады. Оның еңбектері, «Тіл құрал», «Әдебиет танытқыш», «Балалар әліппесі», «Қырық мысал», «Маса». Араб алфавиті негізінде жаңа қазақ жазуын жазды.