Список опубликованных работ по теме диссертации
Роль масс–медиа в формировании этнополитических процессов в Республике Казахстан //Саясат, 2004. – № 4. – С. 21-22. – 0,3 п.л.
Влияние средств массовой информации на общественное мнение в полиэтническом обществе //Казахстан–Спектр, 2005. – №1. – С. 29-35. – 0,4 п.л.
Некоторые аспекты этнополитики Республики Казахстан: состояние и перспективы: материалы Международной научно-практической конференции «Этнические группы в консолидации общества». – Алматы: Центр эффективной политики, 2001. – С. 11-14. – 0,3 п.л.
Роль средств массовой информации в укреплении межэтнического согласия в Республике Казахстан: материалы Международной научно-практической конференции «Казахстанская модель межнационального согласия». – Алматы, 2003. – С. 84-87. – 0,3 п.л.
Взаимодействие СМИ и этнополитических процессов в рамках конституционального развития Республики Казахстан: материалы Международной научно-практической конференции «Правовые проблемы государственного управления в условиях рыночных отношений в Республике Казахстан». – Алматы: КазНПУ им. Абая, 2006. – С. 340-345. – 0,4 п.л.
Роль СМИ в дальнейшей модернизации полиэтнического государства в свете Послания Президента народу Казахстана: материалы Международной научно-практической конференции «Пути реализации основных приоритетов продвижения Казахстана в число наиболее конкурентоспособных динамично развивающихся государств мира в контексте задач, поставленных Президентом Республики Казахстан Н.А. Назарбаевым в Послании народу Казахстана». – Алматы: КазНПУ им. Абая, 2006. – С. 677-682. – 0,4 п.л.
Перспективы развития СМИ и этнополитических процессов при формировании этнической политики Республики Казахстан: материалы Международной научно-практической конференции «Теория массовой коммуникации и современные технологии». – Алматы: КазНУ им. аль-Фараби, 2006. – С. 107-111. – 0,3 п.л.
«Перспективы развития СМИ и этнополитических процессов при формировании этнической политики Республики Казахстан» //Вестник КазНПУ им. Абая. – Серия «Социологические и политические науки». – Алматы, 2008. – №1 (21). – С. 68-71. – 0,3 п.л.
ТҮЙІН
Азизова Зохра Турсуновна Қазақстан Республикасындағы этносаяси процестерге бұқаралық ақпарат құралдарының тигізетін әсері
23.00.02 – саяси институттар, этносаяси конфликтология, ұлттық және саяси процесстер мен технологиялар мамандағы бойынша саяси ғылымдарының кандидаты дәрежесін алу үшін дайындалған диисертация
Зерттеу нысаны – бұқаралық ақпарат құралдары мен этносаяси процестердің өзара ықпалдасуы.
Зерттеу пәні – «төртінші билік» институттарының рөліне жан-жақты талдау жасау және олардың көп-этностық қоғамдағы этносаяси өзара әрекеттерге тигізетін әсері.
Диссертациялық жұмыстың мақсаты – мемлекеттің этносаласындағы ғылыми негізделген саясаттың жүзеге асырылуын көрсететін нақты материалдарға сүйене отырып, Қазақстан Республикасындағы БАҚ-ның қоғамдық-саяси мәні мен рөлін саясаттану тұрғысынан негіздеу, сондай-ақ көп-этностық Қазақстандағы БАҚ-ның жұмыс істеу мәселесінің мазмұның және ерекшеліктерін ашу болып табылады.
Осыған орай диссертациялық зерттеуде төмендегідей қомақты мақсаттар белгіленді:
көп-этностық қоғамда бұқаралық ақпарат құралдарының даму мәселесінің теориялық және әдімстемелік негіздерін зерттеу;
қазақстандық қоғамда өтіп жатқан этносаяси процестерді қалыптастырудағы Қазақстан Республикасы бұқаралық ақпарат құралдарының орны мен рөлін айқандау;
Қазақстан Республикасындағы этносаяси процестерге БАҚ-ның тигізер әсерін айқындау;
қазақстандық қоғамның этноәлеуметтік және этномәдени ортасындағы бұқаралық ақпарат құралдары дамуының негізгі мәселелерін зерттеу;
этносаяси, этноәлеуметтік және этномәдени процестер ортасындағы бұқаралық ақпарат құралдарының даму қарқынын, бұқаралық ақпарат құралдары мен Қазақстан халықтарының Ассамблеясы және ұлттық-мәдени орталықтар сияқты қоғамдық институттардың өзара әсерін айқындау;
әлемдік қауымдастықтың жаңа саяси мұраттарын ескере отырып, Қазақстан Республикасының ұлттық саясатын қалыптастыруда және ары қарай жетілдіруде, реттеуде БАҚ пен этносаяси процестердің өзара әрекетінің оңтайлы үлгісін қалыптастыру;
Қазақстан Республикасының этносаясатының ары қарай даму астарындағы тұрақты саяси, экономикалық және басқалай даму жөнінде аймақтық көшбасшы ретіндегі еліміздің ішкі саяси жағдайын зерттеу.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы тақырыптың өзектілігімен және жеткіліксіз зерттелгендігінен туындайды, әрі зерттеудің мақсаты мен міндеттемелерімен, сондай-ақ мемлекеттегі этносаяси процестерге БАҚ-тың тигізетін саяси әсерін анықтау мәселесі алғаш рет саясаттану тұрғысынан талдау мәні болуымен тікелей байланысты, сонымен қатар ғылыми жаналық мыналардан тұрады:
жасалған теориялық талдаудың негізінде бүгінгі күннің мұратын ескере отырып, бұқаралық ақпарат құралдарына сәйкес келетін парадигмаларының тұжырымдық құрылымын жасау жүзеге асырылды;
Көп-этностық қоғамда бұқаралық ақпарат құралдарының даму мәселелерінің теориялық және әдістемелік негіздеріне саясаттанулық талдау жасау жүзеге асырылды;
БАҚ пен этносаяси процестердің өзара әсеріне алғаш рет кешенді түрде талдау жасау жүзеге асырылды;
қазақстандық қоғамда болып жатқан этносаяси процестерді қалыптастыруда Қазақстан Республикасының бұқаралық ақпарат құралдарының қуатты да нақты орны және атқаратын рөлі анықталды;
Қазақстан Республикасы саяси жүйесінің өзгеру жағдайларындағы этносқа бағдарланған БАҚ дамуының негізгі бағыттары айқындалды;
БАҚ-тың Қазақстан Республикасындағы этносаяси процестерге әсер ету жайттары ашылды;
қазақстандық қоғамның этноәлеуметтік және этномәдени ортасында бұқаралық ақпарат құралдары дамуының негізгі мәселелері анықталды;
көп-этностық қоғамның өмір сүру астарында егеменді Қазақстандағы бұқаралық ақпарат құралдарының дамуы жөнінде өзіндік пікір ұсынылды;
этносаяси, этноәлеуметтік және этномәдени процестер астарындағы бұқаралық ақпарат құралдарының даму қарқыны, бұқаралық ақпарат құралдары мен Қазақстан халықтарының Ассамблеясы (ҚХА) және ұлттық-мәдени орталықтар (ҰМО) сияқты қоғамдық институттардың өзара әрекеттері зерттелді;
Қазақстан Республикасының демократияландыру жағдайындағы БАҚ пен этносаясаттың өзара әрекетінің ары қарай дамуына авторлық көзқарас ұсынылды;
көп-этностық қоғам шеңберінде қазақстандық бұқаралық ақпарат құралдарының ары қарай дамуы үшін жаңа келешегі бар жолдар ашуға мүмкіндік беретін нақты ұсыныстар жасалды;
көп-этностық қазақстандық қоғамдағы бұқаралық ақпарат құралдарының даму қарқындары мен келешектері саяси жорамал ретінде негізделді.
Диссертацияның теориялық өзегі Қазақстан Республикасы мен шет мемлекеттердің БАҚ пен этносаяси процестердің өзара әрекетін зерттейтін зерттеу мектептерінің ғылыми теорияларына негізделген.
SUMMARY
Zokhra Т. Azizova
The influence of mass-media on ethnopolitical processes
in the Republic of Kazakhstan
23.00.02 – Political institutes, ethnopolitical conflictology, national and political process and technologies dissertation to complete for the scientific degree of the candidate of political sciences
The object of research is interaction of mass-media and ethnopolitical processes.
Subject of research is the all-round analysis of a role and influence of institutes of “the fourth authority” on ethnopolitical interactions in polyethnical societies.
The purpose of dissertational research is to give politological explanation of social and political meaning and role of mass-media in the Republic of Kazakhstan based on the concrete materials reflecting realization of scientifically proved policy in ethnical sphere of the state, and to reveal the content of problems and peculiarities of mass-media functioning in the polyethnical Kazakhstan.
In this connection the following problems of dissertational research are formulated:
to research the theoretical and methodological bases of a problem of mass-media development in polyethnical society;
to reveal the place and the role of Kazakhstan mass-media in ethnopolitical processes formation in the Kazakhstan society;
to disclose the factors of mass-media influence on ethnopolitical processes in the Republic of Kazakhstan;
to study the basic problems of mass-media development in ethnosocial and ethnocultural spheres of the Kazakhstan society;
to define dynamics of mass-media development in a context of ethnopolitical, ethnosocial and ethnocultural processes, interaction of mass-media and such public institutes as the Assembly of the people of Kazakhstan and national-cultural centers;
to establish the optimum model of interaction between mass-media and ethnopolitical processes in formation and further modernization, updating of national policy of the Republic of Kazakhstan in view of new political realities as global community;
to research internal political conditions of our country as regional leader on steady political, economic and other development in a context of the further ethnopolitics’ development in the Republic of Kazakhstan.
The scientific novelty of research is dictated by its urgency and insufficient study of a theme, is directly connected with the purpose and research problems, and also that the problems of revealing of mass-media political influence on ethnopolitical processes in the state for the first time is put as a subject of politological analysis, and is expressed in the following:
on the basis of the theoretical analysis the development of the appropriate conceptual structure ethnopolitology and paradigmas of mass-media is carried out in view of realities of today;
the politological analysis of theoretical and methodological bases of a problem of development of mass-media in a polyethnical society is carried out;
the complex analysis of interaction of mass-media and ethnopolitical processes for the first time is carried out;
the potential and real place and role of Kazakhstan mass-media in formation of ethnopolitical processes in the Kazakhstan society is determined;
the basic tendencies of development of ethnic mass-media in conditions of transformation of political system of the Republic of Kazakhstan are revealed;
the factors of influence of mass-media on ethnopolitical processes in the Republic of Kazakhstan are opened;
the basic problems of mass-media development in ethnosocial and ethnocultural spheres of the Kazakhstan society are revealed;
the own vision of development of mass-media in sovereign Kazakhstan in a context of existence of a polyethnical society is offered;
the dynamics of development of mass-media in a context of ethnopolitical, ethnosocial and ethnocultural processes, interaction of mass-media and such public institutes as NCC (national-cultural centers) and the APK (the Assembly of the People of Kazakhstan) is investigated;
the author's vision of the further process development of interaction of mass-media and ethnopolicy in a context of further democratization of the Republic of Kazakhstan is offered;
the concrete recommendations allowing to open new perspectives for the further development in the context of a polyethnical society are given;
the dominants and prospects of mass-media development in the polyethnical Kazakhstan society are proved as the political prognosis.
The theoretical principles of the dissertation is based on the scientific theories of Kazakhstan and foreign states research schools which study interaction of mass-media and ethnopolitical processes.
Подписано в печать 18.03.08
Формат издания 60х84/16.
Уч.п.л. 1,75. Печать офсетная.
Тираж 150 экз. Заказ № 264
Отпечатано в ТОО «New Style XXI»