- •Кіріспе сабақ
- •Лабораториялық жұмыстардың негізгі мақсаттары
- •2. Электр тізбегінің элементтері
- •3.Электр өлшегіш аспаптар
- •4. Өлшегіш аспаптардың қателігін анықтау
- •Электр өлшегіш аспаптар жүйесі
- •6. Магнитэлектрлік аспаптар
- •9. Реостаттар, потенциометрлер, көпірлер
- •9.1. Реостат, кедергілер жиыны (магазині) және потенциометр
- •7. Электрмагниттік аспаптар
- •8. Электрдинамикалық аспаптар
- •10. Көпірлі схемалар
- •11. Электрстатистикалық вольтметр
- •12. Бақылау сұрақтары
- •1. Кедергіні амперметр және вольтметр тәсілімен өлшеу
- •Жұмыстың мақсаты
- •1.2. Қысқаша теориялық кіріспе
- •Ом заңы. Өткізгіштің кедергісі
- •1.2.2. Реостаттың құрылысы
- •1.3. Қондырғының суреттемесі
- •1.5. Жұмысқа жіберу сұрақтары
- •1.6. Бақылау сұрақтары
- •2. Жердің магнит өрісі кернеулігінің горизонталь құраушысын зерттеу
- •2.1. Жұмыстың мақсаты
- •2.2. Қысқаша теория
- •2.2.1. Дөңгелек ток центріндегі магнит өрісінің кернеулігі
- •2.2.2. Тангенс-гальванометр қондырғысының жұмысы
- •2.3. Қондырғы сипаттамасы
- •2.4. Жұмыстың орындалу реті
- •2.5. Жұмысқа жіберу сұрақтары
- •2.6. Бақылау сұрақтары
- •3. Электронды осциллографты зерттеу
- •3.1. Жұмыстың мақсаты
- •3.2. Қысқаша теориялық кіріспе
- •3.2.1.Осциллографтың жұмыс істеу принциптерімен танысу
- •3.3. Электронды осциллографтың құрылысы және оның жұмыс істеу принципі
- •3.4. Түтіктің сезімталдығы
- •3.4.1.Түтіктің айнымалы кернеуге тәуелділігі
- •3.5.Қолара тәрізді кернеудің генераторы
- •3.7. Жұмысқа жіберу сұрақтары
- •3.8.Бақылау сұрақтары
- •4. Транзисторлық күшейткішті зерттеу.
- •4.1. Жүмыстың мақсаты
- •4.2. Теориялық мағлұматтар
- •4.2.1.Транзистордағы негізгі физикалық процестер
- •4.3. Транзисторлық rc - күшейткіш каскад
- •4.4.1.Күшейткіштің схемасын түсіну және қондырғыны жинау
- •4.5. Күшейткіштің жиіліктік сипаттамасын алу
- •4.6. Жұмысқа жіберу сұрақтары
- •4.7.Бақылау сұрақтары
- •5. Тізбектелген тербелмелі контурдағы электр резонансын зерттеу
- •5.1. Жұмыстың мақсаты
- •5.2.Қысқаша теория
- •5.2.1. Айнымалы ток үшін Ом заңы. Фазалық диаграммалар
- •5.2.2.Айнымалы токтағы кедергілердің түрлері
- •5.2.3.Айнымалы ток тізбегіндегі қуат
- •5.2.4.Кернеу резонансы
- •5.3.Қондырғының суреттемесі
- •5.5. Жұмысқа жіберу сұрақтары
- •5.6. Бақылау сұрақтары
- •6. Үш электродты электронды лампаның жұмысын зерттеу
- •6.1. Жұмыстың мақсаты
- •6.2 Қысқаша теория
- •6.2.1.Триодтың құрылысы және жұмыс істеу принципі
- •6.2.2. Триодтың параметрлері
- •6.2.3. Триодтың параметрлерін анықтау
- •6.3. Қондырғының суреттемесі
- •7. Жартылайөткізгіштік түзеткіштерді зерттеу
- •7.2.2. Екі жартылайөткізгіштерді түйістіру
- •7.3 Сурет
- •7.2.5. Жартылай өткізгіштік диодтардың құрылымы
- •7.2.5.1. Германийлік диод
- •7.2.5.2. Селен диоды
- •7.3.Қондырғының сипаттамасы
- •Жұмыстың орындалу реті
- •7.5. Жұмысқа жіберу сұрақтары
- •7.6.Бақылау сұрақтары
- •8. Осцилографтың көмегімен ферронмагнетиктердегі магнит индукциясын зерттеу
- •8.1.Жұмыстың мақсаты
- •8.2. Қысқаша теория
- •8.2.1.Ферромагнетиктердің жалпы сипаттамасы
- •8.2.2. Ферромагнетизм табиғаты жайында түсінік
- •8.3. Қондырғыны сипаттау
- •8.5. Жұмысқа жіберу сұрақтары
- •8.6. Бақылау сұрақтары
- •9. Электролиз заңдарын зерттеу
- •9.1. Жұмыстың мақсаты
- •9.2. Қысқаша теория
- •9.2.1. Электролит ерітіндісі арқылы токтың өтуі
- •9.2.2. Электолиз заңдары
- •9.3 Қондырғының сипаттамасы
- •9.5. Жұмысқа жіберу сұрақтары
- •9.6. Бақылау сұрақтары
- •Әдебиеттер
- •7. Жартылай өткiзгiштiк түзеткiштердi зерттеу 43
8.5. Жұмысқа жіберу сұрақтары
8.5.1. Магнит гистерезисінің осциллограммасын қалай бақылауға болатындығын түсіндіріңіз.
8.5.2. Осциллографтың координаталық торының бөлік құнын анықтау принципін түсіндіріңіз.
8.6. Бақылау сұрақтары
8.6.1. Магнит индукциясы векторының бағыты және модулі қалай анықталады?
8.6.2.Магнетиктер қалай классификацияланады? Ферромагнитизмнің табиғаты қандай? Ферромагнетиктердің ерекшеліктері қандай?
8.6.3. Ферромагнетиктің қалдық индукциясы және коэрцитивті күші дегені не? Ферромагнетикттер қайда қолданылады?
8.6.4. Магниттелетін өріс индукциясы, ферромагнетиктің магниттік қанығу мәнінен әлдеқайда үлкен болған жағдай үшін гистерезис тұзағын сызыңыз.
8.6.5. Осциллографтың көмегімен магниттік гистерезисті зерттеу тәсілінің мәні неде?
8.7. Әдебиет: 2; 5; 6; 9; 10.
9. Электролиз заңдарын зерттеу
9.1. Жұмыстың мақсаты
Сұйықтардағы электр тогының табиғатын зерттеу. Фарадей заңдарының физикалық мағынасын түсіну. Тәжірибе жүзінде Фарадей санын және электронның зарядын анықтау.
9.2. Қысқаша теория
9.2.1. Электролит ерітіндісі арқылы токтың өтуі
Электр тогының кез келген ортадан өтуінің негізгі шарты бойынша осы ортада зарядталған бос бөлшектердің болуы керек екені белгілі. Сұйықтарда бос зарядталған бөлшектер болады және оның ролін иондар атқарады. Затының молекулалары иондарға ыдырайтын ерітінділерді электролиттердің ерітінділері деп атайды, ал молекулалардың иондарға ыдырау процесінің өзін электролиттік диссоциация деп атайды. Мысалы, мыс қышқылының (купоросының) молекулалары, оның химиялық формуласы CUSO4, еріткенде оң таңбалы CU++және теріс SO4—иондарға диссоциацияланады. Тіптен таза судың молекулалары сутегінің иондарына H+ және гидроксильді OH- диссоцияланады. Сондықтан бұл иондар ерітіндінің құрамында болады.
Егер электролитке екі көмір немесе тұрақты ток көзіне қосылған металл электродтарды енгізсе, онда электродтардың аралығындағы кеңістікте, мыс купоросының ертіндісімен толтырылған тұрақты сыртқы электр өрісі пайда болады да ол бос электрондарды бағытталған қозғалысқа келтіреді. Анодқа қарай теріс зарядталған иондар SO4-- және OH--, ал катодқа оң таңбалы иондар CU++ мен H++ бағытталған қозғалысқа келеді. Электродтарға жеткен соң иондар разрядталады, сондықтан ток өткен кезде катодта мыс пайда болады.
Cu ++ +2e = Cu,
ал анодта-оттегі
2 OH -2e = H2 O + O, 2 OO2.
Мұндай процестің жүруі, иондардың SO4-- және H+ разрядталуы, CU++ және OH- салыстырғанда, нашар өтеді. Бірақ ,бір-бірімен өзара қосылып, олар анодта күкірт қышқылының ертіндісін құрады.
SO4 +2 H+ H2 SO4 .
Егер анод мыстан жасалып, ал катод бұрынғыдай көмір болса электролиз процесі өтеді. Бұл жағдайда иондардың разряды тек катодта өтеді, анодтан, керісінше металлдың иондары ертіндіге кетеді бұл мыстың Сu атомдары электрондарын ОН иондармен салыстырғанда, оңай жоғалтуымен түсіндіріледі. Бұл жағдайда оттегіні шығарудың орнына анодтан ертіндіге Сu++иондарының өтуі байқалады.
Cu - 2e = Cu ++,
яғни, мыс купоросының ертіндісі арқылы токтың өтуі, анод мыс болған жағдайда, анодтан мыстың катодқа қарай өтуімен жүргізіледі. Онда ертіндідегі мыс купоросының шамасы өзгермейді.
Процестердің жиынтығы, электр тогының ерітінді арқылы немесе электролиттің ыдырауы электродтарда электролиттің, яғни мыс купоросының ерітіндісі арқылы токтың өтуі, анод мыс болған жағдайда, анодтан мыстың катодқа қарай өтуімен жүргізіледі.
