Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
GENETIKA.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
87 Кб
Скачать
☆

Организімде, келесі генотиптерден гаметалардың қандай типтері қалыптасады:

XDXD,XdY; XDХdXYt; XDY, ХdХd : гаметалар - XD, Xdи Y = гаметалар - XD и Хd ;X и Yt = гаметалар -XDи Y, Хd

Ортаның тұрақты өзгеру шарттарына жауап кезінде пайда болатын таңдау – . фенотиптік

Өзгергіштіктің қандай типтері гендердің өзгеруімен байланысты емес: Модификациялық = Паратипикалық = тұқым қуаламайтын

Өзгергіштіктің қандай типтері гендердің өзгеруімен байланысты: Комбинативті = Мутациялық = тұқым қуалайтын

Өзіндік реплицирлеуші генетикалық элемент: репликон

Өсімдіктің генотипі АаBb, гендер тәуелсіз тұқым қуалайды. Өсімдік қанша типті гаметалар түзеді; осы өсімдікті өздігінен тозаңдандырғанда, қанша фенотип және қандай қатынаста алынады; осы өсімдікті өздігінен тозаңдандырғанда, қанша генотип және қандай қатынаста алынады: гаметалардың 4 типі = 4 фенотип 9:3:3:1 қатынасында = 9 генотип, 1:2:2:4:1:2:1:2:1 қатынасында

Өсімдіктің генотипі АаBbCc, гендер тәуелсіз тұқым қуалайды. Өсімдік қанша типті гаметалар түзеді; осы өсімдікті өздігінен тозаңдандырғанда, қанша фенотип және қандай қатынаста алынады; осы өсімдікті өздігінен тозаңдандырғанда, қанша генотип және қандай қатынаста алынады: гаметалардың 8 типі = 8 фенотип, қатынастары: 27: 9 :9 :9 :3 :3 :3 :1 = 27 генотип, қатынастары (1:2:1)3

Популяциядағы қандай гендердің таралуын Харди-Вайнбрг заңы қарастырады – Аллельді

Патау синдромының симптомдары:

Ақыл-ойы кем = Ұлдарда крипторхизм = Өмірдің ұзақтығы 2-3 ай ғана

Популяциялар генетикасының теориялық және математикалық аппараттың негізін салушылар:

Дж. Холдейн = С. Райт = Р. Фишер

Перзентханада екі ұл баланы ауыстырып алды. І жұп ата-аналарының қан тобы – А және 0, ІІ жұп ата-аналарының – А жәнеВ, ұл баларының қан топтары А және 0. Ата-аналарының қан топтарын, балаларының генотиптерін және олардың ата-анларының табыңыз: I-ші жұп ата-ана - IАi0 х i0i0 = II- ші жұп ата-ана - IАIА х IАIB = i0i0 –I жұптың баласы; IАIА –II жұптың баласы

Прокариоттардағы трансляцияның ерекшелігі: Прокариоттар трансляциясына рибосоманың 30S және 50S суббірліктері қатысады = Элонгацияның әрбір сатысы үш саты – кодонды тану, пептидті байланыстың түзілуі, транслокациядан тұрады = тРНҚ активтенуі – бұл тРНҚ молекуласының 3` - соңындағы аденозинге амин қышқылының байланысып, аминоацил – тРНҚ түзілуі

Про- және эукариоттардағы репликация механизмінің айырмашылығы

Прокариоттарда репликация инициациясының (ori нүктесі) бір ауданы болады = эукариоттарда репликация инициациясының (ori нүктесі) бірнеше ауданы болады = Прокариоттарда репликация жылдамдығы, эукариотты организмдерге қарағанда жоғары

Популяцияның 80%-ы АА генотипті және 20%-ы аа генотипті даралардан тұрады. Популяцияда теңестік тұрақтанған кейін АА, Аа және аа генотиптерінің бірлік бөлігі бойынша жиілігін табыңыз:

Популяция состоит из 80% особей с генотипом АА и 20%, с геноти­пом - аа. Определите в долях еди­ниц частоты генотипов АА, Аа и аа после установления равновесия в популяции: = АА генотипінің жиілігі (р2) = 0,64 немесе 64% = Аа генотипінің жиілігі (2рq) = 0,32 немесе 32% = аа генотипінің жиілігі (q2) = 0,04 немесе 4%

Популяциядағы гендер мен генотиптер жиілігінің өзгеруіне әкелетін үрдістер: мутациялық үрдіс = ағзалардың миграциясы = оқшауланудың түрлі формалары

Популяциядағы гендер мен генотиптер жиілігінің өзгерісіне әкелетін қандай үдерістер: шағын популяциялардағы гендер дрейфі = популяциялық толқындар = табиғи сұрыпталудың қысымы

Плейотропия – бұл:аллельді емес гендердің әсерлесуінде = геннің көп аллельділік көрінісі = бір геннің бірнеше гендердің көрінуіне әсері

Полимерия – бұл: аллельді емес гендердің әсерлесуінде = ген басқа геннің әсерін күшейтеді = біртекті гендердің бірдей әсері

Про- және эукариоттардағы репликация механизмінің айырмашылығы

Прокариоттарда репликация инициациясының (ori нүктесі) бір ауданы болады = эукариоттарда репликация инициациясының (ori нүктесі) бірнеше ауданы болады = Прокариоттарда репликация жылдамдығы, эукариотты организмдерге қарағанда жоғары

Прокариоттардағы трансляцияның ерекшелігі:

Прокариоттар трансляциясына рибосоманың 30S және 50S суббірліктері қатысады = Элонгацияның әрбір сатысы үш саты – кодонды тану, пептидті байланыстың түзілуі, транслокациядан тұрады = тРНҚ активтенуі – бұл тРНҚ молекуласының 3` - соңындағы аденозинге амин қышқылының байланысып, аминоацил – тРНҚ түзілуі

Посттрансляциялық модификациядағы фосфоинозитидтардың негізгі функциясы:якорлық функциясы = фосфоинозитидтардың клетканың сыртқы қабатындағы белоктарға тіркелуі = липидтің инозитолды бөлігінің гликолизденуі

Пиримидинге төмендегілер жатады: цитозин = тимин = урацил

РНҚ молекуласының негізгі түрлерін анықтаңыз: рРНҚ = тРНҚ = мРНҚ (немесе аРНК))

РНҚ молекуласының нуклеотид құрамы:азотты негіз = рибоза қанты = фосфор қышқылының ққалдығы

(Rumex ) қымыздық түрі негізгі саны x = 10 ға тең полиплоидты қатарды құрайды. х және n белгілерін пайдалана отырып, хромосомалардың диплоидты жиынтығын белгілеңіз: диплоидты; тетраплоидты; гексаплоидты түрлердің: 2n = 2x = 20 = 2n = 4x = 40 = 2n = 6x = 60

РНҚ молекуласының құрылымы: Біртізбекті құрылым = РНҚ құрылымындағы қант рибоза болып табылады = Азотты негіздер – аденин, урацил, цитозин, гуанин

РНК-дан ДНК-ға ақпараттың есептелу процесі:кері транскрипция

Реципрокты будандастыру – бұл: будандастыру жұптары (тура және кері) = жынысы бойынша қарама-қарсы будандастыру = белгілері бойынша қарама-қарсы будандастыру

РНҚ молекуласының құрылымы:Біртізбекті құрылым = РНҚ құрылымындағы қант рибоза болып табылады = Азотты негіздер – аденин, урацил, цитозин, гуанин

Рецессивті аллель қай жағдайда өз әсерін фенотипте көрсете алады:Гомозигота түрінде =Ағзада жеке болғанда =Ағзада үш кошірмесі болғанда

Рецессивті аллелі Х-хромосомамен тіркескен ауруды анықтаңыз: дальтонизм = тер бездерінің болмауы = гемофилия

Репликон дегеніміз хромосома, плазмида, вирус

Репарация – ол, ДНК – ның бірінші құрылымының бұзылысын қалпына келтірілу. Прокариоттық және эукариоттық клеткалар үшін, ДНК молекуласы репарациясының қандай типі тән: фотореактивация = Нуклеотидтердің эксцизионды репарациясы = О6 -гуаниндердің репарациясы

Репарация – ол ДНК бұзылысының бірінші құрылымын қалпына келтіру. Тірі организімдерге тән ДНК молекуласы репарациясының негізгі типтерін анықтаңыз: мутациялық бұзылыстардың тура түзетілуій (ДНК-полимеразаны тексеру арқылы репарация; фотореактивация; алкилдеуші бұзылыстардың репарациясы) = жұп негіздердің эксцизбен байланысты репарациясы = пострепликативті (рекомбинативті репарация,

=SOS-репарация

Репарацияға қатысатын ферменттердің ақауы нәтижесінде пайда болған тұқымқуалайтын ауруларды анықтаңыз:пигментті ксеродерма = тік ішектің полипозды емес тұқымқуалайтын ісігі = Блума синдромы

Рекомбинация – екі гомологты хромосомалардың бірдей бөліктеріндегі өзгерістер (хромосомадағы жаңа бірлескен гендердің пайда болуы). ДНК молекуласының дұрыс рекомбинативті типтерін анықтаңыз: Гомологты немесе жалпы = сайт-спецификалы = Гомологты емес немесе кездейсоқ

Сателлитті, аралық және өте сирек сияқты ДНК фрагменттері геном құрамына кіреді: эукариот

Соматикалық клеткадағы рекомбинация, сонымен қатар процес уақытындағы немесе процестен кейінгі репликация, сіңілілі хроматидтердің ауысуы түрінде көрінеді. Осындай рекомбинциялар фенотипті; генотипті; өзгеріске ұшыратуы мүмкін бе; себебін көрсетіңіз:

фенотипті өзгеріске ұшыратпайды = генотипті өзгеріске әкелмейді

=Сәйкес жұп негіздердің арасында рекомбинация пайда болады, осы кезде рекомбинантты хромосомалардан бір де – бір нуклеотид жойылмайды және қосылмайды

Сау адамның геномында: 46 хромосома бар =22 аутосома бар =2 жыңыс хромосомасы бар

Селекцияда қандай мақсатта аутбридингті қолданады?Ұрпақтың гетерозиготалы деңгейінің жоғарылауы үшін = Популяцияның гетерогенді деңгейінің жоғарылауы үшін = Әртүрлі популяциядағы түрлердің шағылыстыруы қатынасы бойынша қолданады

Селекцияда қолданылатын шағылыстыру түрі қалай аталады? Аутбридинг = Ұрпақ гетерозиготалылық деңгейі = Популяция гетерогенділігі

Селекциядағы көптеген сұрыптаулар қандай сипаттамалары бойынша және қандай мақсатта жүргізіледі: сапалық белгілерді жақсарту = фенотиптік сипаты бойынша = бір немесе бірнеше гендермен бақыланатын белгілердің қатынасында тиімді

Селекцияда қолданылатын будандастыру түрлері:инбридинг =аутбридинг = кроссбридинг

Селекцияда қандай мақсатта аутбридингті қолданады?Ұрпақтың гетерозиготалы деңгейінің жоғарылауы үшін =Популяцияның гетерогенді деңгейінің жоғарылауы үшін = әртүрлі популяциядағы түрлердің шағылыстыруы қатынасы бойынша қолданады

Селекцияда қолданылатын шағылыстыру түрі қалай аталады? Аутбридинг = Ұрпақ гетерозиготалылық деңгейі = Популяция гетерогенділігі

Таңдау түрлері: тұрақтандырушы, бағытталған, дизруптивті

Тізбектің бірінде нуклеотид құрамы келесідей болған жағдайда ДНҚ молекуласы өз көшірмесін қалай жасайтынын анықтаңыз: ТААGАТААСАСGТСА; CCGAGCGGТAACТТA; AACGТGCCCAТТAGC:AТТСТАТТGТGСАGТ = GGСТСGCCAТТGAAТ =ТТGCACGGGТAAТCG

тРНҚ-ның «беде жапырағы» құрылымы тұрады:D-ілмек =T-ілмек = Антикодондық ілмек

тРНҚ-ның «беде жапырағы» құрылымы тұрады:акцепторлық ілмек = T-ілмек = D-ілмек

Тригетерозиготалық ағзалар: AаBbccDd = XxYyZz =RrSsTt

Тұқымқуаламайтын өзгергіштіктің мысалдары:

Фенотиптік өзгергіштік = Модификация = Күн сәyлесі әсерінен терідегі пигментацияның өзгеруі

Тұқымқуалайтын өзгергіштіктің мысалдары:

ДНК молекулалардың өзгеріске ұшырауы = Ұрықтану кезінде гаметалардың тәуелсіз қосылуы = Гендік мутациялар

Тұқымқуаламайтын өзгергіштіктің мысалдары: Фенотиптік өзгергіштік =

Модификация = Күн сәyлесі әсерінен терідегі пигментацияның өзгеруі

Трансляция процесінің қандай ерекшеліктері бар?трансляция инициация, элонгация және терминация сатыларынан тұрады = трансляция бұл ақпараттың аРНҚ негізінің белоктың амин қышқылы тізбегіне ауысуы нәтижесінде аРНҚ кодтамауы = Белок синтезіне рибосоманың кіші және үлкен суббірліктері қатысады

Транскрипцияның тоқтатылуы жайлы дыбыстың берілуіне арналған минимал жалғасуымен 3' – ген соңында көрсетілетін реттеуші элемент: терминатор

Төменде көрсетілген геннің бөлігінде түзілген нуклеотидтер тізбегінің қайсысы мРНК молекуласының нуклеотидтер тізбегін құрайды: CТGCCGCТТAGТCТТ; CACGAТCCТТCТAGG; GCТAGCCТAGGACТТ:GUGCUAGGAAGAUCC = GACGGCGAAUCAGAA = CGAUCGGAUCCUGAA

Төменде көрсетілгеннің қайсысы дұрыс емес:молекуласында аденин гуанинмен жұп түзеді = ДНҚ-дағы қант рибозамен берілген = урацил ДНҚ құрамына кіреді

Трансформация – бұл бактериялардағы гендердің ауысуы жанасусыз

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]