1. Ортақ эмиттерлі сұлба

Іс жүзінде транзисторды ортақ эмиттермен жалғау сұлбасы жиі қолданылады. Мұндай жалғау кезінде база кіріс электрод  болып табылады, эмиттер жерге жалғанады (ортақ электрод), ал коллектор шығыс электрод болып табылады (

в) қуат бойынша күшейту еселігі - ондаған мыңдықтар;

е) шығыс кернеудің фазалы ығысуы φ =π.

ОЭ сұлбасының артықшылықтары:

а) токты, кернеуді және қуатты күшейтеді;

б ) шығыс және кіріс кедергілерінің арасындағы айырмашылық аз, сонымен қатар .

Кемшіліктері: а) температураға тәуелділігі жоғары; б) сипаттамалары пропорционалдықтан айтарлықтай ауытқиды;

в) жұмыс істейтін жиілігі төмен.

ОЭ сұлбасы күшейткіштерде, генераторларда және басқа да құрылғыларда қолданылады.

2. Терістейтін күшейткіш. Шығыс сигналдың белгісін кіріс сигналға қарағанда өзгертетін күшейткіш – операциялық күшейткіштің терістейтін кірісіне резисторы арқылы кернеу бойынша параллель теріс кері байланыс жасау арқылы құрылады. Кіріс сигнал резисторы арқылы операциялық күшейткіштің терістейтін кірісіне беріледі. Схеманың көрсеткіштерін 1түйін үшін тоқтар теңдеуін қолдана отырып табуға болады. Егер де =∞ және кіріс тоқ десек, онда , осыдан

Терістейтін күшейткіштің кернеу бойынша күшейту коэффициенті схеманың сыртқы бөлігінің пассивті элементтерімен анықталады: Операциялық күшейткіштің негізіндегі терістейтін күшейткіш

3. Существует возможность компенсации температурных изменений в схеме транзисторноrо усилителя посредством орrанизации отрицательной обратной связи в нем. Если часть нежелательноrо выходноrо сиrнала подать на вход цепи, этот сиrнал будет противодействовать изменениям в транзисторе. Такой процесс называется отрицательной обратной связью (рис. 28-8). В цепи, использующей отрицательную обратную связь, базовый резистор R B соединен непосредственно с коллектором транзистора. Если температура увеличивается, то ток коллектора и падение напряжения на резисторе R L тоже увеличиваются. Напряжение коллектор-эмиттер уменьшается, уменьшая также напряжение приложенное, к R B . Это уменьшает ток базы, что служит причиной уменьшения тока коллектора. Таким образом действует коллекторная цепь обратн.ой связи.Увеличение температуры служит причиной увеличения коллекторноrо тока. Ток эмиттера также увеличивается, увеличивая падение напряжения на резисторе R E и уменьшая падение напряжения на резисторе R B . Ток базы yмeHЬ­шается, что уменьшает как ток коллектора, так и ток эмиттера. Поскольку сиrнал обратной связи создается на эмит­тере транзистора, эта цепь называется цепью эм.иттериой обратиой связи.

№ 17 БИЛЕТ

БТдың ОК қосылу схемасының сипаттамаларын салыңыз.

2 Транзисторлық оптронның ВАСтары. 3 Дифференциатор схемасы және көрсеткіштері.

1. Ортақ коллекторлы сұлба бойынша транзистордың негізгі параметрлері

Сұлба 5.11-суретте келтірілген. Мүндағы  I_кір  I_Б;  I_шығ = I_Э;

 

в) қуат бойынша күшейту еселігі, - ондаған мыңдықтар;

г) кіріс кедергісі - жүздеген кОм;

д) шығыс кедергісі  жүздеген Ом;

е) шығыс кернеуінің фазалық ығысуы нөлге тең.

Сұлбаның артықшылықтары: а) динамикалық диапазоны үлкен; б) кіріс кедергісі үлкен ; в) ток бойынша күшейту еселігі жоғары. Кемшілігі – кернеу бойынша күшейтуі жоқ К_u  1. Шығыс кедергілері үлкен сұлбаларды кіріс кедергілері төмен сұлбалармен келістіруші саты ретінде пайдаланылады.

2. Оптрон – жарық көзін және онымен сәйкестендірілген фотокабылдағышты біріктіретін активті элемент, онда сыртқы электр сигналы оптикалық сигналға түрленіп күшейтіледі, сонан кейін қайтадан электрлік сигналға айналдырылады, немесе осы процестер кері бағытта жүргізіледі, бірақ күшейту еселігі міндетті түрде бірден үлкен болуы қажет.

О птронның негізгі (беріліс) сипаттамасы В_шығ = f(В_кір) 8.15-суретте келтірілген.

транзисторлық оптрон – галлий арсенидінен жасалған сәулелі диод кремний фототранзистормен (8.17,г-сурет);

3 .Дифференциатор схемасы конденсатормен байланысты, операциялық күшейткіштің кірісіне қосылады, ал кері байланысқа резистор жалғанады.

Дифференциатор шығыснда кернеуді туғызады U_вых = - RC 

№ 18 БИЛЕТ

1 Диод және оның түрлері.

2 Өрістік транзистор дегеніміз не? 3 Операциялық күшейткіштердің негізгі көрсеткіштері мен сипаттамалары.