17. Тауар қозғалысы жүйесінің құрылымын анықтаңыз

Маркетингтегі тауар қозғалысы тауарларды сату орындарына дәл уақытында және сатып алушыларға жоғары дәрежеде қызмет көрсете отырып жеткізуді қамтамасыз етеді.

Тауар қозғалысын жоспарлау дегеніміз – тауардың немесе қызметтің өндірушіден тұтынушыға физикалық орын ауыстыруы және меншік құқығының берілуі бойынша жүйелі шешім қабылдау. Тауар қозғалысы сұранысты ынталандыруда қуатты құрал болып табылады.

Тауар қозғалысы логистикасының 3 белгісі бар:

1. Тауар айналымы саласында логистика тауар қозғалысының барлық кезеңдері мен операцияларын біртұтас жүйе ретінде қарастырады.

2. Жүзеге асырылатын өзара байланысты операциялар мен кезеңдер бойынша шығындар да ортақ есептеледі. Сондықтан шығындарды өзара тәуелді ретінде қарастырамыз. Талдауда кешенді әдісті пайдаланамыз.

3. Кешендік әдіс логистика жүйесіндегі тауар қозғалысында тұтынушылар мен тапсырыс берушілерге ырғақты, уақтылы, дәл мерзімде және сапалы тауармен қамтамасыз ету мақсатында қолданылады.

Тауар қозғалысының элементтері:

1. Материал дайындаушылар, құрал – жабдықтарды өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы шаруашылық байланыс;

2. Тауар;

3. Қойма және өнім қоры;

4. Тауар қозғалысының барлық операциялары мен кезеңдеріндегі ағымдағы және бір реттік шығындары.

Бұл процесс өнім шығару үшін қажетті материалдарды немесе технологияны кәсіпорынның сатып алуы. Олар өндіруші мен тұтынушылар арасындағы коммерциялыө делдалдар.

Тауар – өндірістік кәсіпорында дайын болған тауарды қоймада сақтаймыз немесе белгілі бір жерге тасымалдаймыз. Тауар қозғалысы процесі дайын өнім қоймасынан басталып, материалды немесе тұтынушылық қоймаға түсумен аяқталады.

Қоймалар – тауар қозғалысының негізгі элементі ғана емес, сонымен қатар тауар қозғалысының материалдық – техникалық базасын құрайды. Ал қорлар тауар қозғалысы процесінде тауардың жалпы бар болуымен айқындалады.

Материалдық ағымды оптималдауда шығындар тауардың бірлігіне есептеледі және талданады. Логистикада тауар қозғалысының ерекшелігі болып табылады.

Қоймаларды пайдалануына байланысты келесі топтарға жіктейміз:

1. Дайын өнімді сақтауға арналған қоймалар – тауарды белгілі бір жерге жіберу алдында сұрыптау;

2. Материалдық қоймалар – өнімді қабылдау, түсіру, расфасовка, тұтынушыға жеткізу үшін дайындау операциялары жүргізіледі.

3. Көп салалы қоймалар – транспорттық – экспедициялық операциялармен қатар жоғарыда айтылғандар және резервтік жүйе жұмыс жасайды.

Тауар қозғалысының арнасы таңдалғаннан кейін тауар қозғалысын ұйымдастыру үдерісі жүзеге асады. Ол келесі кезеңдерден тұрады:

1. Қорларлды сақтау орны мен қоймалық тәсілді таңдау;

2. Жүктің орын ауысу жүйесін анықтау;

3. Қорларды басқару жүйесін енгізу;

4. Тапсырыстарды өңдеу процедураларын белгілеу;

5. Өнімді тасымалдау әдістері таңдау.

Тауар қозғалысы жүйесін құрудағы басты міндет – клиенттердің қажеттілігі мен бәсекелестердің ұсыныстарын зерттеу. Тұтынушыларды төмендегі мәселелер қызықтырады:

1. Тауарды уақытында жеткізу;

2. Клиенттің аяқ астынан пайда болған қажеттілігін қанағаттандыруға жабдықтаушының дайындығы;

3. Тиеу – түсіру жұмыстарында тауарға зиян тигізбеу;

4. Ақауы бар тауарларды кері қабылдау және оны ауыстырып беруге жабдықтаушының дайын болуы.

5. Жабдықтаушының клиент үшін тауарлы – материалдық қорларды қолдауға дайын болуы.