- •Дәнді дақылдардың зиянкестері
- •Зиянды бақашық қандаласы және басқа астық қандалаларының түрлері
- •Техникалық дақылдардың зиянкестері.
- •Қызылшаның сұр бізтұмсығы.
- •Қызылшаның сабақ жегіші.
- •Мақта зиянкестері
- •Мақта көбелегі- Хлопковая совка
- •Үлкен мақта биті.
- •Темекі бітесі.
- •Мақта (бақша) биті- Хлопковая (бахчевая) тля
- •Жоңышқа биті- Люцерновая (акациевая) тля
- •Ауылшаруашылық дақылдарының ауруларына есеп жүргізу және болжамдау
- •Қара күйе аурулары және қастауыш (спорынья) Бидайдың қатты немесе сасық қаракүйесі
- •Бидайдың тозаңды қаракүйесі
- •Күздік бидайдың ергежейлы (қортық) қаракүйесі
- •Арпаның қатты немесе тас қаракүйесі
- •Арпаның тозаңды қаракүйесі
- •Арпаның жалған тозаңды қара күйесі
- •Сұлының қатты немесе жабық қаракүйесі
- •Сұлының тозаңды қаракүйесі
- •Қара бидай сабағының қаракүйесі
- •Тарының жабық қара күйесі
- •Жүгерінің толарсақ қаракүйесі
- •Жүгерінің тозаңды қаракүйесі
- •Қонақ жүгерінің (құмай) тозаңды қара күйесі
- •Астық тұқымдас дақылдарының қыстауышы
- •Дәнді дақылдардың тат аурулары Қоңырқай немесе жапырақ таты.
- •Сабақ немесе сызықша таты.
- •Мақта дақылының аурулары Мақтаның қара шірігі
- •Мақтаның вертициллезды солу
- •Күнбағыс аурулары Күнбағыстың ақ шірігі
- •Күнбағыстың сұр шірігі
- •Күнбағыстың таты
- •Күнбағыстың жалған ақ ұнтағы
- •Күнбағыстың вертициллезды солуы
- •Күнбағыстың қара дағы (аскохитоз)
- •Темекі аурулары Темекінің жалған ақ ұнтағы
- •Темекі тамырының қара шірігі.
- •Темекі мозаикасы
- •Қант қызылшасының аурулары Қызылшаның тамыр жегіші мен тамыр жемісінің шіріктері
- •Қызылшаның тамыр церкоспорозы
- •Қызылшаның жалған ақ ұнтақ ауруы.
- •Қызылшаның ақ ұнтақ ауруы.
- •Қызылшаның ризоманиясы немесе шектен тыс тамырлануы.
- •Қызылшаның нематодозы немесе гетеродерезі.
- •Қырыққабат аурулары Қара мойнақ ауруы
- •Жалған ақ ұнтақ ауруы
- •Түтікті бактериоз ауруы
- •Шырышты бактериоз ауруы
- •Қызанақ аурулары
- •Фитофтороз
- •Макроспориоз
- •Бактериалды қара дақ.
- •Альтернариоз.
- •Столбур
- •Пияз аурулары
- •Мойын шірігі
- •Картоп аурулары Картоптың таз қотыры
- •Картоптың ұнтақ тәріздес таз қотыры
- •Картоптың ризоктониозы немесе қара қотыры
- •Картоптың фитофторозы
- •Картоптың күміс түстес таз қотыры
- •Картоптың альтернариозы
- •Картоптың қоңырқай теңбілі немесе макроспориоз
- •Картоптың фузароизды және вертициллезды солуы
- •Картоптың құрғақ шірігі
- •Картоптың қара мойнағы (шіруі)
- •Картоптың сулы шірігі
- •Картоптың түйнегінің сақиналы шірігі
- •Картоптың қатпарыл мозаикасы
- •Картоптың жолақ мозаикасы
- •Картоптың теңбіл мозайкасы
- •Картоп жапырақтарының бұралуы
- •Түйнектің ұршықтануы
- •Картоптың сабақ жұмырқұрты
- •Жеміс-жидек дақылдарының аурулары Алманың ақ ұнтағы
- •Алма мен алмұрттың таз қотыры.
- •Жеміс дақылдарының сұр шірігі немесе монилиозы.
- •Алма цитоспорозы.
- •Алманың қара ісігі.
- •Алманың таты.
- •Сүйекті жеміс дақылдарының тесік дағы немесе клястероспориозы.
- •Шабдалы жапырақтарының бұйралануы.
- •Шабдалы ақ ұнтағы.
- •Жеміс және жидек ағаштары тамырының ісігі.
- •Алмұрт пен сүйекті жеміс дақылдарының бактериозы.
- •Алма мозаикасы.
- •Жидекті дақылдарының аурулары. Бүлдіргеннің сұр шірігі.
- •Қарақат пен қарлығаның ақ ұнтағы.
- •Қарақат пен қарлығаның ақ ұнтағы.
- •Біржылдық арамшөптер
Жеміс дақылдарының сұр шірігі немесе монилиозы.
Ауру белгілері. Көктемде гүл қауыздарының қоңырлануы және өлуі байқалады. Негізінен алманың жемістері залалданады. Алдымен жемістерде кішігірім қоңыр дақтар пайда болады, кейін олардың көлемі ұлғайып, залалданған жемістер шіріп, қурап қалады. Жемістердің көп бөлігі ағашта қалып қалады. Ауруға төзімсіз сорттардың жемістері 3-5 күнде шіриді, ал төзімді сорттарды бұл процесс баяу жүреді. Ауаның ылғалдылығы жоғары болған жағдайда жемістерінде конидиалды ашық-сарғыш, дөңгелекше келген дақтар пайда болады. Жемістерде сонымен қатар монилиоз алғашқы сақтау кезіде байқалады. Алмұрт монилиозбен тауырлық пісу кезеңінде шалдығады.
Аурудың сақталу көзі және таралуы. Ауру қоздырғышы залалданған ағашта қалған немесе жерге түскен шіріген жемістерде сақталады.Вегетация кезінде ауру конидиилері жауын-шашын тамшыларымен, ауа арқылы тарайды. ,
Ауруға себеп болатын факторлар. Көктемде және жазда ауа-райының ылғалды болуы. Жемістердің сымқұрттармен, құстармен, қатты жел кезінде қабықтарының механикалық зақымдалуы.
Алма цитоспорозы.
Ауру белгілері. Ауру белгілері бұтақтарында, діңдерінде, және басқа да жеміс ағаштарында байқалады. Алдымен қабықтарында қызыл-қоңыр, қою қызғылт немесе түсін жоғалтқан дақтар пайда болады, кейін олар бірігеді. Біріккен орындары қурап, жеке бұтақтардың немесе тұтас ағаштың өлуіне әкеледі. Заладанған мүшелерінде пикнидиальды саңырауқұлақтардың қара дөңестер байқалады. Конидиилері түссіз, ұзынша келген, бір жасушалы, көлемі 4-6,5х1-2 мкм.
Аурудың сақталу көзі және таралуы. Конидиилер саңырауқұлақтың пикинидилерінде залалданған бұтақтарда қыстайды. Бір пикиниде 2,5-5,2 млн. спора қалыптаса алады.
Ауруға себеп болатын факторлар. Белгілі бір себеппен ағаштардың әлсізденуі, Ағаш қабығының термикалық немесе механикалық зақымдалуы. Ауру көбінесе ескі және қараусыз қалған бақтарда кездеседі.
Алманың қара ісігі.
Ауру белгілері. Ауру белгілері көбінесе ескі ағаштарда кездеседі (25-30 жылдық). Бұтақтарында қызыл-қоңыр дақтар қалыптасады, қабықтар ісініп, жарылады. Кейін олар өліп, қарайған өңезге айналады. Қара ісікпен залалданған жемістерде үлкен, батыңқы дақтар пайда болады. Олардың пішіні өзгеріп, мыжылып, мумифицияланады. Қабықтарының өлуінен, бүкіл ағаш біртіндеп қурай бастайды. Алғашқы залалдануы конидиилерден болады. Конидиилері жұмыртқа тәрізді, бір жасушалы, түссіз, қара-қоңыр, 23-30х10-17 мкм.
Аурудың сақталу көзі және таралуы. Ауру қоздырғышы мицелий және пикнид түрінде зақымдалған бұтақтарда және жемістерінде сақталады. Пикноспоралары көктемде пісіп, жетіледі.
Ауруға себеп болатын факторлар. Ағаштың термикалық және механикалық залалдануы. Сорттардың жасы және ауруға төзімсіздігі.
Алманың таты.
Ауру белгілері. Жапырақтарында дөңгелекше сарғыш конусты өскіні бар пустулалар дамиды. Эцидиоспоралары дөңгелекше келген, қара-қоңыр, 28-45х25-35 мкм.
Аурудың сақталу көзі және таралуы. Мицелийлері қоныстанатын аралық иесі арша ағашы болып табылады. Инфекция көктемде ауа арқылы таралады.
Ауруға себеп болатын факторлар. Арша ағаштарының жақын егілуі, ылғалды ауа-райы.
