Сурет 3. 2012-2013жж. Сыртқы көші-қон өзгерісі

2013 жылғы қаңтар-тамызда республиканың басқа облыстарынан келушілер саны өткен жылдың қаңтар-тамызбен салыстырғанда 13,6%-ға кеміді. Облысаралық көші-қон аясында кеткендер саны 7,2%-ға кеміді. Қорытындылай келгенде, республиканың басқа өңірлерімен алмасуда көші-қон теріс айырымы 32,6%-ға артты және 1132 адамды құрады.

Облыс ішілік көші-қон қозғалысының біршама төмендеуі байқалуда. Мәселен, 2013 жылғы қаңтар-тамызда облыс ішінде көші-қон алмасуына 12013 адам қатысты, бұл өткен жылдың қаңтар-тамызына қарағанда 13%-ға кем. Облысішілік көші-қон ағымының үлесі көші-қонның жалпы көлемінде 0,9 пайыздық тармаққа төмендеп 63,3%-ды құрады. Оған қоса ауылдық жерлерден қалаға көшкендер саны белсенділігінің жоғары екенін атап өту қажет. Облыс ішінде тұрған жерін өзгерткендіктен қала тұрғындар саны артты, ал ауылдық жерлерде тұратындар 3010 адамға азайды.

2012 жылғы қаңтар-тамызға қарағанда келгендердің жалпы саны 12,2%-ға, ал кеткендер саны 11,5%-ға кеміді. Көші-қон теріс айырымы есептік кезеңде 2012 жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда 5,1%-ға кеміп, 2085 адамды құрады. Кесте 9-да 2012-2013 жылдардағы қаңтар-тамыз айларындағы халықтың көші-қонын көре аламыз.

Кесте 9

Халықтың көші-қоны [39]

Атауы	2012ж. қаңтар-тамыз			2013ж. қаңтар-тамыз
	келгендер саны	кеткендер саны	көші-қон айырымы (+,-)	келгендер саны	кеткендер саны	көші-қон айырымы (+,-)
Қарағанды облысы	20 402	22 598	-2 196	17 922	20 007	-2 085
Сыртқы көші-қон	1 260	2 602	-1 342	1 301	2 254	-953
оның ішінде:
ТМД елдерінен тыс	185	225	-40	156	210	-54
ТМД елдері	1 075	2 377	-1 302	1 145	2 044	-899
Республика ішілік көші-қон	19 142	19 996	-854	16 621	17 753	-1 132
оның ішінде:
Облысаралық	5 333	6 187	-854	4 608	5 740	-1 132
Облысішілік	13 809	13 809	-	12 013	12 013	-

Әдеттегідей, халық арасында науқастанудың едәуір деңгейі ауа тамшысы арқылы жұғатын жедел тыныс алу-вирустық жұқпаларына және тұмауға тиесілі. 2013 жылғы қаңтар-тамызда ЖТВИ-мен 74,8 мың адам ауырды, бұл өткен жылдың қаңтар-тамызына қарағанда 13,8%-ға аз.

2012 жылғы қаңтар-тамызбен салыстырғанда вирустық гепатитпен ауырғандар саны 23,1%-ға кеміді және 103 адамды құрады, ондағы 36-ы (35%) 14 жасқа дейінгі балалар [14].

2013 жылғы қаңтар-тамызда мерездің таралуының 17,5%-ға төмендеуі, қышыма науқасының 12,8%-ға жоғарылауы байқалады. Жедел ішек жұқпа науқастануы 4,7%-ға кеміді және 732 оқиғаны құрады. Сальмонеллез жұқпасымен ауырғандар саны 9,4%-ға төмендеді.

2013 жылғы қаңтар-тамызда облыстың Мемлекеттік санитарлық-эпидемиялогиялық қадағалау басқармасының деректері бойынша 2012 жылғы қаңтар-тамызбен салыстырғанда көпшілік тіркелген жұқпалар бойынша облыс халқының науқастануы қысқарды. Педикулезбен (1,5 есе), вирустық гепатитпен (23,5%) және мерезбен (17,8%-ға), ЖТВИ (14,2%-ға), сальмонеллездік жұқпаларымен (9,8%-ға) тыныс органдарының туберкулезімен (8,8%-ға) және жедел ішек жұқпалары (5,1%-ға) науқастанудың деңгейі айтарлықтай төмендеуін кесте 10-нан көруге болады (Облыстық Мемсанэпидқадағалау басқармасы деректері бойынша).

Кесте 10

Халықтың жекелеген жұқпалы аурулармен науқастануы[31]

Атауы	2013ж. тамыз, бірлік	Алдыңғы жылғы тиісті кезеңге, %-бен	2013ж. қаңтар-тамыз, бірлік	Алдыңғы жылғы тиісті кезеңге, %-бен
Ішек жұқпалары
Жедел ішек жұқпалары	128	85,9	732	95,3
оның ішінде бактериялық іш ауруы	30	107,1	111	113,3
Алдын ала екпе жолдарымен бақыланатын жұқпалар
Вирустық гепатит	8	1,8 е. аз	103	76,9
Эпидемиялық паротит	-	-	-	-
Жедел тыныс алу-вирустық жұқпалары
Жоғары тыныс жолдарының жедел жұқпалары	4 771	80,2	74 826	86,2
Тұмау	-	-	-	-
«Әлеуметтік сәтсіздік» аурулары
Тыныс органдарының туберкулезі	86	81,9	750	91,6

Есеп беру кезеңі бойы облыста алғаш рет диагноз қойылған бруцеллез ауруының 16 оқиғасы және менингококтік жұқпасы ауруының 5 оқиғасы тіркелген, 2012 жылғы қаңтар-тамызда осы жұқпалар науқасымен, тиісінше 32 және 16 оқиға тіркелген болатын.

2013 жылғы қаңтар-шілдеде науқастану деңгейі облыста орташа республикалық көрсеткіштен ЖТВИ 32,5%-ға және мерез 10,3%-ға жоғары.

Аса маңызды медициналық-әлеуметтік мәселе тыныс органдары туберкулезінің одан сайын таралуы болып отыр. Осы жұқпамен науқастану 750 адамды құрады, бұл 2012 жылғы қаңтар-тамыз деңгейінен 8,4%-ға төмен. 2013 жылғы қаңтар-тамызда 2012 жылғы қаңтар-тамызбен салыстырғанда педикулезбен науқастану 1,5%-ға төмендеген.

Облыс халқының жан басына шаққандағы орташа атаулы ақшалай табыстары республика бойынша орташаға қарағанда 3,7%-ға жоғары.

2013 жылғы тамызда облыс халқының жан басына шаққандағы орташа атаулы ақшалай табыстары 41108 теңгені құрады, бұл 2012 жылғы тамызға қарағанда қарағанда 20,2%-ға жоғары. Нақты ақшалай табыстар 12,9%-ға өсті.

ҚР Статистика агенттігінің деректері бойынша негізгі тамақ өнімдерін тұтынудың ең төменгі нормаларынан есептелген, облыс халқының жан басына орта есеппен алғандағы, күнкөрістің ең төменгі деңгейінің шамасы 2013 жылғы қыркүйекте өткен жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 21,4%-ға жоғарылап (ҚР бойынша – 19,8%-ға), 13047 теңгені (азық-түлік тағамдары – 7828 теңгені, азық-түлік емес тауарлар мен ақылы қызметтер – 5219 теңгені) құрады.

Сурет 6. Халықтың орташа жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табыстары

Күнкөрістің ең төменгі деңгейінің ең жоғары шамасы Маңғыстау облысында (18872 теңге), ең төмені – Жамбыл облысында (12297 теңге) байқалды [37,39].Оны кесте 11-де байқауға болады.

Кесте 11

Күнкөрістің ең төменгі деңгейінің шамасы (бір айға есептегенде, теңгемен) [41]

Атауы	Жан басына орта есеппен алғанда
	2013ж. қыркүйек	2013ж. тамыз	қыркүйек %-бен
			2013ж. тамызға	2012ж. желтоқсанға
Қазақстан Республикасы	14 353	14 581	98,4	119,8
Ақмола облысы	12 834	13 088	98,1	118,8
Ақтөбе облысы	13 627	13 618	100,1	122,8
Алматы облысы	14 733	14 987	98,3	120,6
Атырау облысы	15 080	15 005	100,5	118,7
Батыс Қазақстан облысы	13 740	13 993	98,2	122,4
Жамбыл облысы	12 297	12 330	99,7	114,2
Қарағанды облысы	13 047	13 302	98,1	121,4
Қостанай облысы	13 564	14 149	95,9	122,8
Қызылорда облысы	13 747	13 683	100,5	114,4
Маңғыстау облысы	18 872	18 738	100,7	124,4
Оңтүстік Қазақстан облысы	12 527	12 441	100,7	115,4
Павлодар облысы	13 058	13 471	96,9	125,3
Солтүстік Қазақстан облысы	13 682	13 780	99,3	121,5
Шығыс Қазақстан облысы	13 562	14 081	96,3	123,0
Астана қ.	17 958	18 037	99,6	126,6
Алматы қ.	16 762	17 267	97,1	113,1

2013 жылғы тамызда ірі және орта кәсіпорындарда бос жұмыс орындарының саны өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 1730 бос жұмыс орнын құрап, 4,4%-ға төмендеді (80 бірлікке). 2013 жылдың айлары бойынша ірі және орта кәсіпорындардағы бос орындар саны сурет 6-да көрсетілген.

2013 жылғы қаңтар-маусымда жұмыс аптасын (күнін) толық істемейтін тәртіпте 4953 адам немесе ірі және орта кәсіпорындардағы, сондай-ақ кәсіпкерлік қызметпен шұғылданбайтын шағын кәсіпорындардағы қызметкерлердің орташа тізімдік санының 1,4%-ы жұмыс істеген, бұл 2012 жылдың тиісті кезеңіне қарағанда 66,9%-ға (10032 адамға) кем.