4.Кәсіпорынды сумен қамтамасыздандыру.

Кәсіпрындар, шеберханалар мен машина тракторлар парктері үшін сағаттық және тәуліктік ең жоғарғы бірқалыпсыз тұтыну коэффициенттерін 1,1 және 2 сәйкес тең деп қабылдаймыз.

Судың орташа тәуліктік шығынын Q_{тәул.орт.} төменгі формула бойынша анықталады:

Q_{тәул.орт} =q ^.N, л/тәул., Q_{тәул.орт.} =30^.80=2400 л/тәул.

Тәулігіне суды ең көп тұтыну көлемін төменгі формула бойынша есептелінеді:

Q_{тәул.max.} =K_{тәул.max.}^. Q_{тәул.орт.} , л/тәул.

Q_тәул.max =1,1 ^.2400=2640 л/тәул.

Судың ең жоғарғы сағаттық есептеу мөлшерін,Q_сағ.max. төменгі формула бойынша анықтаймыз:

Q_сағ.max. =( K_сағ.max.^. Q_тәул.max )/24, л /сағ.

Q_сағ.max. =(2 ^.2640)/24=220 л /сағ.

Секундтық есептеу шығыны:

Q_с =Q_сағ.max./3600= 220/3600=0,06л/с

1-кесте. Есептеу шығындарының анықтамасы.

Тұтынушы	Тұтыну- шының сипат- тамасы	q, л/тәул	Qтәул.орт .103 л/тәул	Kтәул.max.	Qтәул.max. .103 л/тәул	Kсағ.max.	Qсағ.max .103 л/тәул	Qс, л/с
Тұрғын	2500	160	400	1,1	440	2,08	915,2	25,4
Шаруашы- лық	2500	50	125	1,1	137,5	2	11,4	3
Мал шару- ашылығы		10	104,75	1,1	115,225	2,5	12,002	3,33
Кәсіпорын	80	30	3,6	1,1	2,64	2	0,22	0,06
Жалпы			633,3		695,3		938,8	31,799

II.Құбырлардың гидравликалық есептері.

Су жүргізгіш желісінің есебін ауыз сумен шаруашылыққа берілетін шығын суды жол- жөнекей шығынын q_уд.анықтаудан басталады:

q_уд.= q_x./Σl, q_уд.=28,4/100=0,284л/с н.м

бұндағы, q_x- ауыз су шаруашылығына кететін су шығыны;

Σl- суды ауыз сумен шаруашылыққа пайдалану кезіндегі желі участкілерінің ұзындығы (карта бойынша).Әрбір участкіге жол шығынын анықтау:

Q_жол= q_уд.^.l_i , л/с

мұндағы l_i – судың бірқалыпты берілу кезіндегі участок ұзындығы.

Q=Q_тр.+0,5 Q_жол ,

Q_жол= 0,284_.^.100= 28,4 л/с

Q_{тр=25,4+3+3,33+0,06=31,8}

Q_{жол 1-2}=31,8 л/с

Q_{тр=0,06+3,33=3,39}

Q_{жол 2-3}=3,39+0,5 28,4=17,56 л/с

Q_{жол 3-4}= 3,33+0,06=3,39 л/с

Q_{жол 4-5}= 3,33

Егер құбыр арқылы су үзіліссіз берілетін болса, онда есептеу шығыны мынаған тең болады:

Q_1-2=0,5Q_.жол1-2+Q_k + Q_м.ш+Q_жол3-4=31,8+0,09+4,3+3,39=39,58 л/с,

Q_{2 - 3}= Q_м.ш.=4,3 л/с,

Q_2’-2=Q_k +Q_м.ш=0,09+4,3=4,39 л/с,

Q_{жол 2-4}=0,5Q_жол2-4.+Q_k +Q_м.ш=6,3+0,09+4,3=10,69 л/с.

Әрбір участкіге шығын есептеп оны кестеге енгіземіз.

2-кесте. Әрбір участоктың шығын есептері

Участок	1-2	2 - 3	3 - 4	4 - 5
Ұзындығы	230	350	40	420
Шығын, л/с	39,58	4,3	4,39	10,69

Әр учаске үшін есептеу шығынын анықтау.Әр учаске үшін құбыр диаметрін таңдап алу 5 –кестедегі көрсетілген экономикалық

жылдамдықтардың мәндері негізінде және есептеу шығыны бойынша жүргізіледі

(өртке қарсы жұмсалатын шығын есепке алынбайды).Үстіңгі формула бойынша алынған

құбырлар диаметрінің мөлшерлері стандарттық диаметрлердің жоғарғы мәніне қарай жуықталады. Бірақ та өртке қарсы су шығынын бірге есептеген жағдайда су өткізгіш құбырының ең төменгі диаметрі 75 мм – ден кем болмау керек.

υ_1-2=1,05м/c, υ_3-4=0,7м/c,

υ_2’-3=0,9м/c, υ_4-5=0,7м/c.

Есептерді астыңғы кестеге енгіземіз.

d=√4Q/π^.ν_эк.,

d_1-2=√4^.31,8 ^.10^-3/3,14^.1,05=0,196 м=196 мм қабылданды 200мм

d_2’-3=√4^.17,56^.10^-3/3,14^.0,9=0,157м=157 мм қабылданды 175мм

d_3’-4=√4^.3,39^.10^-3/3,14^.0,7=0,078м=78мм қабылданды 100мм

d_4-5=√4^.3,33^.10^-3/3,14^.0,7=0,077м=77мм. қабылданды 100мм

3 – кесте. Участікте жатқан құбырлардың диаметрі.

Участок	1 - 2	2 - 3	3 - 4	4 - 5
Диаметрі	200	175	100	100

Желінің гидравликалық есебін әрбір учаске бойынша жеке жүргізу қажет.Желінің жекелеген учаскелерінің ұзындығы бойынша қысымның жоғалу мөлшерін төменгі формуламен анықтаймыз.

h_i=A^.β^.l^.Q²,

бұндағы A=16λ/π²2gd⁵ – берілген құбыр үшін тұрақты меншікті кедергі;

шығыннан қысымның жоғалу мөлшерінің квадраттық емес байланысын есептейтін түзетпелі коэффициенті;

l– учаске ұзындығы;

Q – учаскелердегі шығын.

А және β мәндері жаңа емес металды, асбецементті және полиэтиленді құбырлар үшін 6,7,8,9,10 кестелерде берілген.

Қысымның жоғалуы шойын құбырлары үшін:

h_1-2=A^.β^.l^.Q²=2,752^.1,05^.200(31,8,^.10^-3)²=0,58 м,

h_2’-3=A^.β^.l^.Q²=9,029^. 0,9^.100(17,56 3^.10^-3)²=0,25м,

h_3-4=A^.β^.l^.Q²=365,3^.0,7^.100(3,39^.10^-3)²=0,29 м,

h_4-5=A^.β^.l^.Q²=365,3^.0,7^.125(3,33^.10^-3)²=0,35м

Асбесцемент құбыр үшін:

h_1-2=A^.β^.l^.Q²=5,9^.1^.200(31,8^.10^-3)²=1,2 м,

h_2-3=A^.β^.l^.Q²=6,9^.1,02^.100(17,56^.10^-3)²=0,21 м,

h_3-4=A^.β^.l^.Q²=365,3^.1,06^.100(3,39^.10^-3)²=0,44м,

h_4-5=A^.β^.l^.Q²=365,3^.1,06^.125(3,33 ^.10^-3)²= 0,53м

Участке лер	Ұзын ды ғы, м	Есеп теу шы ғыны, Q, л/с	Шойын және асбецемент құбырлардың параметрі
			Құбыр дың диаметрі d , мм	Жыл дам дық, v, м/с	Коэф фициент, А, с2 /м6	Β	Қысымның жо- ғалуы, м	Жер- гілік ті жоғалу hм, м	Жалпы қосын- ды h , м
1-2	230	4,39	196/200	1,05/1,05	33,95/31,5	1,04/1,02	8,3/6,1	0,41/0,308	4,51/3,338
2’-3	350	4,3	157/175	0,9/0,9	365,3/187	1,09/ 1,06	2,5/1,2	0,25/0,12	2,75/1,32
3-4	40	8,39	78/100	0,7/0,7	365,3/187	1,09/ 1,06	0,3/0,1	0,03/0,01	0,33/0,11
4-5	420	6,39	77/100	0,7/0,7	110,5/31,5	1,04/ 1,02	5,5/1,54	0,55/0,15	6,05/1,694
Σ									13,64/6,462

4 – кесте. Құбырлардың гидравликалық есептерінің нәтижелер

Құбырдың гидравликалық есептерінің нәтижесінде асбест-цемент құбырының қысымының жоғалуы төмен бұл- 6-ға тең.