- •5В050300 – Психология
- •Психологияны оқыту әдістемесі
- •Авторлар: психология ғылымдарының кандидаты, доцент в.В. Агеев
- •Пікір жазғандар:
- •Пәннің мазмұны психология сипаттамасы оқу пәні ретінде
- •Психология бойынша сабақтарды өткізу әдістемелері
- •Семинар сабақтары тақырыптарының жобалық тізімі
- •Мектептегі психологияның инновациялық аспектілері. Психологияны оқытудың әдістемелері
- •Оқыту ойындары
- •Кластан және мектептен тыс жұмыс Кластан және мектептен тыс жұмыс
- •Ұсынылатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •5В050300 - Психология
- •1.Қолданыс аймағы
- •2.Нормативтік нұсқама.
- •3 .1 Пәннің қысқаша мазмұны.
- •Қолданылған әдебиеттер
- •Негізгі әдебиеттер:
- •Пәннің оқу әдістемелік картасы Психологияны оқыту «дәстемесі Кітаппен қамсыздандыру
- •Тірек сөздер
- •Ұсынылатын әдебиеттер тізімі
- •Қосымша:
- •Әлеуметтік және психологиялық бағытындағы пәндерді өткізуге арналған әдістемелік нұсқаулық
- •Аудиторияға және аудиториядан тыс жұмыстарға арналған материалдар
- •1.3. Дәріс сабақтары бойынша әдістемелік нұсқаулық
- •1.4. Семинар, сөож сабақтары бойынша және сөж тапсырмаларын орындау жөніндегі әдістемелік нұсқаулық
- •Студенттердің оқу жетістіктерін бағалау және бақылау материалдары
- •Реферат тақырыптары
- •Оқытудың бағдарламалық және мультимедиялық қамтылуы
1.Қолданыс аймағы
«Психологияны оқыту әдістемесі» пәні бойынша оқу әдістемелік кешен 050503-«Психология» мамандығы студенттеріне арналған. Ол студенттерді курс мазмұнымен, оның өзектілігімен, курс саясатымен, оқу процесі барысындағы студенттердің білуге және істеуге тиіс білімдерімен таныстырады. Оқу - әдістемелік кешен пәнді оқудағы негізгі құрал болып табылады.
2.Нормативтік нұсқама.
Осы «Психологияны оқыту әдістемесі» пәнінен оқу - әдістемелік кешен төмендегі құжаттардағы барлық талаптар мен ұсыныстар бойынша оқу процесінің ұйымдастыру ретін белгілеп құрастырылған:050503-«Психология» мамандығы бойынша Мемлекеттік Жалпыға бірдей Оқу Стандарты ҚР МЖМБС 3.08.307-2006 Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігінің бұйрығымен бекітілген және күшіне енгізілген.
3 .1 Пәннің қысқаша мазмұны.
Қазіргі заман жағдайында психология қоғамдық өмірге тереңдеп енуде.
Оның маңызы біздің елімізде де арта түсуде. Оған түрлі бағыттарда кәсіби психологтар даярлайтын жаңа көптеген оқу орындарының ашылуы дәлел.
Қазіргі қазақстандық қоғамның дамуы оның өркендеп қарыштауы адамдар жоғары дәрежедегі психологиялық білімді қажетсінуде. Психологиялық білімнің қажеттілігі және жұртшылықтың төмен дәрежедегі психологиялық сауатсыздығы еліміздің білім беру жүйесінің алдына бүкіл оқыту және тәрбие жүйесін психологияландыру сияқты күрделі де жауапты мақсат қояды.
Бұл мақсатты шешу үшін жоғары дәрежелі кәсіби маман психологтарын, соның ішінде психология пәні оқытушыларын даярлау тиімділігін қаматамсыз ету қажет.
Көптеген практикалық психологтар түрлі категориядағы тыңдаушылар үшін дәрістер оқуда қиындықтарға кездеседі, олардың қызығушылықтарын, жас ерекшеліктерін, даярлық деңгейлерін есепке алмайды, яғни нақты психологиялық ғылым бойынша білімі жоғары сапалы оқытуды қаматасыз ете алмайтындығын түсінбейді, педагогикалық қызмет арнайы қалыптасуда даярлау мақсатын күрделендіреді және маңыздылығын арттырады. Жоғарыда айтылғандар практикалық педагог-психологтарды маман ретінде ғана емес (кеңесші, заң психология, психолог-менеджер т.б.) психология пәнін оқыту әдістемесін терең меңгерген психолог маман ретінде даярлау қажеттілігін көрсетеді. Ұсынылған курстың негізіне профессор А.А.Вербицкий ұсынған контекстік оқыту теориясы орынды. Курс мазмұны педагог-психологтардың кәсіби қызметін бейнелейді.
Студенттерді психологиялық даярлаудың негізгі мақсаты жоғары кәсіби оқытудағы Мемлекеттік білім беру стандартына сай берілген.
3.2. Пәннің мақсаты
Студенттердің түсіндіре білуін қалыптастыру. Мектеп оқушыларына оқытуды ұйымдастырудың әр түрлі формаларының психологиялық білімін меңгеруге үйретуді реттеумен бақылау.
3.3.Пәнді оқып-зерттеудің негізгі міндеттері:
Психологиялық пәндерді оқыту курсын меңгеру арқылы студент кәсіби білімін көтеру, өзін өзі тәрбиелеу тәсілдерін меңгеруге қабілетті және падегогикалық процесті басқару дағды, іскерліктері қалыптасады.
3.4.Оқып-зерттеу нәтижесінде студент:
1)психологияны оқыту спецификасы туралы;
2)педагогикалық процесті басқарудағы дағды, іскерліктерінің болуы;
3)студенттердің педагогикалық қабілетінің болуы;
4)ағартушылық қызметке қажеттілігін және оны тиімді ұйымдастыруын дамыта алуы;
5)кәсіби білімін көтеру, өзін-өзі тәрбиелеу тәсілдерін меңгеру.
3.5. Курс пререквизиттері:
Жалпы психология, жас ерекшелігі психологиясы, Психологиялық диагностика, психологиялық кеңес беру, педагогикалық психология.
3.6.Курстың постреквизиті:
Студенттердің психо-педагогикалық қабілеттерін дамытатын пәндер.
Дәрістің тақырыптық жоспары
№
|
Сабақтардың тақырыбы мен көлемі |
Сабақтың міндеті және мақсаты |
Мәселелеі сұрақтар |
1
|
Психологияны оқытудың мазмұны оқу пәні ретінде 2 сағат |
Психология ғылымның пәні ретінде және оқу пәні ретінде. «Психология» оқу пәнінің пәндік мазмұнының конструктілеу міндеттері. Ғылымның бүгінгі парадигмаларын ескерумен бірге оқу пәнінің тұжырымдамасын конструктілеу. |
1.Психологиялық білім жүйесінің жалпы сипаттамасы және тарауларды оқуды ұйымдастырудың ерекшеліктері. 2.Мектептегі психологияны оқытудың бағдарлама тұжырымдамасы. 3.Мектептегі психологияны оқытудың альтернативтік бағдарламасы. 4.Психологияны оқытудың байланысы мектеп психологының практикалық басқа жұмыс түрлерімен оқу пәні ретінде. |
2 |
Психологияны оқыту үрдісінің сипаттамасы, оқытудың формалары 3 сағат
|
Жалпы оқу пәні бойынша сабақты жоспарлау және ұйымдастыру.Оқытудың міндеттерін құра білу, әрі класс және кластан тыс жұмыстардағы оқытудың мазмұнын ұйымдастыру. Түсіндіру, меңгеру және бақылау міндеттерін шешуге оқу уақытын бөліп, реттеу. Сабақты ұйымдастырудың және оқытудың белсенді әдістерінің топтық формаларының ерекшеліктері. |
1.Психологияны оқытудың негізгі әдістемесі. 2.Психологияны оқыту әдістемесінің пәні, тапсырмалары. 3.Психологияны оқыту әдістемесіне жалпы мінездеме. |
3 |
Мектептегі оқытудың ер ерекшеліктері 2 сағат
|
Оқыту және білім беру ұғымы. Оқу іс-әрекетінің мақсаты. Кең мағынадағы оқу және оқыту. Оқыту міндеттерінің үш типі. |
1.Оқыту шығармашылық үрдіс ретінде. 2.Оқу үрдісінің құрылымы. 3.Оқытудың дәстүрлі формалары. 4.Оқытудың инновациялық үлгілері. |
4
|
Оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың қисынды-психологиялық негіздері 3 сағат
|
Оқу пәні мазмұнын таңдаудың негізгі принциптері. Меңгеруді ұйымдастырудың психологиялық ерекшеліктері. Жалпы және абстрактілік сипатты білдіретін білімді меңгеру. Оқу пәнін конструктілейтін білім немесе оның негізгі тараулары. |
1.Психологиялық білім объектісінің мазмұны және құрылымы. 2.Білімді үлгі тұрғысынан қайта шығару. 3.Жекеленген білімдердің жүйесінде зерттелетін объектінің алғашқы, барлығына жалпы қатынасты нақтылау. |
5 |
Психология бойынша сабақтарды өткізу әдістемелері 4сағат
|
Сабақты өткізудің жалпы схемасы. Психология бойынша оқулықпен, дәптермен жұмыс. Оқушылар үшін психология бойынша оқулықпен жұмыстың ерекшеліктері. Оқушының оқулықпен, дәптермен жұмысын мұғалімнің бақылауы. Психология бойынша жазба үй жұмысы. Шығармалар. Рефераттар. Мысалы ретіндегі әдістемелік өңдеулер. |
1.Сабақтың құрылымы 2.Психология курсындағы көрнекілік 3.Психология бойынша лекция-әңгімені өткізудің әдістемесі 4.Мектептегі психологияны оқытуды бақылау және бағалау 5.Сабақта оқушының жұмысын белсендендіру 6.Психология курсы бойынша қайталау 7.Оқушылардың өзіндік жұмысы |
6
|
Мектептегі психологияның инновациялық аспектілері.Психологияны оқытудың әдістемелері 4 сағат |
Оқытуда компьютерлік техникаларды қолданудың психологиялық-педагогикалық аспектілері. Ілімді топтық ұйымдастырудың ерекшеліктері. Топтық гипнопедия және резервтік мүмкіндіктерді белсендендіру әдісі. Оқытудың мәселелік-топтық тәсілдері. Ойын әдісі. Ойын оқыту мен тәрбиелеудің құралы ретінде. Психотехникалық жаттығулар мен түзету бағдарламалары |
1.Оқытудың компьютеризациясы. 2.Психология курсында оқытудың белсенді әдістерінің топтық формалары 3.Оқыту ойындары 4. Психотехникалық жаттығулар мен түзету бағдарламалары
|
7
|
Кластан және мектептен тыс жұмыс 2 сағат |
Кластан және мектептен тыс жұмыс
|
1.Психологиялық үйірмелер. 2.Психологиялық конференциялар. 3.Психологиялық журнал. 4.Мұғалімнің шолу лекциясы. 5.Диспуттар және сұрақтар мен жауаптар кеші. 6.Экскурсия және мәденижорық. |
|
Барлығы: 20 сағат |
|
|
Семинар сабақтарының тақырыптық жоспары
№ |
Тақырыптар мен сағаттардың көлемі |
Ауызша сауалнама Өзекті сұрақтар мен тапсырмаларды шешу |
Практикалық тапсырмаларды орындау барысындағы жазбаша сауалнама (тестік сауалнама, Бақылау жұмыстары, Карточкамен жұмыс, баяндама, хабарлама, реферат, үй тапсырмалары және т.б );
|
Оқыту барысында инновациялық технологияларды қолдану,оқытудың бүгінгі әдістемелерін қолдану |
Оқу әдістемелік материалдар |
1 |
Психология - оқу пәні ретінде 1 сағат |
Сұрақтарды талдау. |
Психологияны оқытудың әдістемесі пәнінің мақсаты мен міндеттері (схема, кесте құрастыру) |
Интернет-материалдар қолдану |
Бадмаев Б.Ц. Методика преподование психологии: Учеб. – метод. Пособие для преподават. и аспирантов вузов. – М.: Владос, 2004.
|
2 |
Психологияны оқыту үрдісінің сипаттамасы, оқытудың формалары 2 сағат |
Сауалнама, кесте құрастыру |
Шетелдік мектептердегі психология пәнін оқытудың ерекшелігі мен мазмұны (баяндама) |
Интернет-материал – сайт қолдану |
Карандашев В.Н.Психология: Введение в профессию. М., 2000. |
3 |
Психологияны оқытудың әдістері: классификациясы, мазмұны 2 сағат |
Сауалнама, кесте құрастыру |
Психологияны оқытуда тәжірибелік әдістерді қолдану (эссе) |
Интернет-материал қолдану |
Ляудис В.М. Методика преподования психологии – М., 2003. |
4 |
Мектептегі оқытудың ерекшеліктері 1 сағат |
Ауызша сауалнама
|
Мектепте психология пәнін оқыту әдістемесі (слайд) |
Интернет-материал қолдану |
Панибратцева 3. М. Методика преподавания психологии. Под ред. д-ра психол. наук проф. А. А. Люблинской. М. «Просвещение»
|
5 |
Оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың қисынды-психологиялық негіздері 1 сағат |
Сауалнама Контент- талдау |
Психология қоғамдық тәжірибені жүзеге асыру құралы ретінде (реферат) |
Интернет-материал қолдану |
Смолярчук И.В. Методика преподавания психологии
|
6 |
Психология бойынша сабақтарды өткізу әдістемелері. Сабақтың құрылымы, Психология бойынша сабақ және оның негізгі ерекшеліктері. 2 сағат |
Сауалнама
|
Психологиядан бір тақырып бойынша сабақ жоспарын құрастырып, қорғау. |
Интернет-материал қолдану |
|
7 |
Психология курсындағы көрнекілік және оның түрлері 1 сағат |
Талдау |
Психология курсынан көрнекілік жасап, қорғау |
Интернет-материал қолдану |
|
|
Барлығы:10 сағат |
|
|
|
|
СОӨЖ тапсырмаларын орындау мен тапсыру кестесі
№ |
Тақырыптар атауы |
Тапсырмалар мен тақырыптардың мазмұны |
Ұсынылатын әдебиеттер |
СОӨЖ формасы |
СОӨЖ тапсыру,апта,сағат көлемі |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
1 |
Психология бойынша дәрістерді ұйымдастырудың әдістемесі |
Оқушының білімін, шеберлігін және дағдысын қалыптасу деңгейлерін бағалаудағы субьективтілікті игеру стратегиясы мен тактикасы (реферат) |
|
Ауызша сұрау,жазбаша конспект |
2 - апта 2 сағат 4 - апта 1 сағат |
2 |
Мектептегі психологияны оқытуды бақылау және бағалау |
Оқушылардың жетістікке жетуін бағалаудың обьективтік әдістері (схема) |
1.Ляудис В.Я. Методика преподавания психологии. Изд. РАО, М., 2001. Попова М.В. Психология как учебный предмет в школе. М., 2000.
|
Ауызша сұрау,жазбаша конспект |
6- апта 2 сағат 4 - апта 1 сағат |
3 |
Психология сабағында оқушының жұмысын белсендіру |
Мәселелі оқыту психологиясы (әдебиеттерге аннотациялық шолу) |
Бадмаева Б.Ц. Методика преподавания психологии. М., 1999- 2008с. Бадмаева Б.Ц. Психология: как ее изучить и усвойть. М., 1997, -256с. Бадмаева Б.Ц. Психология и методика ускоренного обучения. М., 1998. 27с. Методологические основы психологии /Корнилова Т/ сер Учебное пособие/тв.п/ 2007
|
Ауызша сұрау,жазбаша конспект , таблица, проектор |
7- апта 2 сағат 8 - апта 1 сағат |
4 |
Психология курсы бойынша қайталау жұмыстарын ұйымдастыру ерекшеліктері |
Психологияны оқыту әдістемесіндегі ойындар мен психотренинг жүйесін жасау |
Бадмаева Б.Ц. Методика преподавания психологии. М., 1999- 2008с. Бадмаева Б.Ц. Психология: как ее изучить и усвойть. М., 1997, -256с. Бадмаева Б.Ц. Психология и методика ускоренного обучения. М., 1998. 27с. Методологические основы психологии /Корнилова Т/ сер Учебное пособие/тв.п/ 2007
|
Ауызша сұрау,жазбаша конспект дөңгелек үстел, проектор |
10 - апта 2 сағат 8 - апта 1 сағат |
5 |
Мектептегі психологияның инновациялық аспектілері, әдістері, психологияны оқыту әдістемелері. Оқытудың компьютеризациясы. |
Мектепке балалардың психологиялық бейімделуін жақсартуға түзету бағдарламасын құрастыру |
Бадмаева Б.Ц. Методика преподавания психологии. М., 1999- 2008с. Бадмаева Б.Ц. Психология: как ее изучить и усвойть. М., 1997, -256с. Бадмаева Б.Ц. Психология и методика ускоренного обучения. М., 1998. 27с. Методологические основы психологии /Корнилова Т/ сер Учебное пособие/тв.п/ 2007 Бадмаева Б.Ц. Методика преподавания психологии. М., 1999- 2008с. Бадмаева Б.Ц. Психология: как ее изучить и усвойть. М., 1997, -256с. Бадмаева Б.Ц. Психология и методика ускоренного обучения. М., 1998. 27с. Методологические основы психологии /Корнилова Т/ сер Учебное пособие/тв.п/ 2007
|
жазбашаконспект, таблица, проектор |
12 - апта 2 сағат 11 - апта 1 сағат |
|
Барлығы: |
|
|
|
15 сағат |
СӨЖ тапсырмаларын орындау мен тапсыру кестесі
№
|
Тақырыптар атауы |
Тақырып бойынша тапсырмалар |
Ұсынылатын әдебиеттер |
Бақылау формасы |
Тапсыру мерзімі /апта және сағат көлемі / |
1. |
Психология бойынша дәрістерді ұйымдастырудың әдістемесі |
Оқушының білімін, шеберлігін және дағдысын қалыптасу деңгейлерін бағалаудағы субьективтілікті игеру стратегиясы мен тактикасы (реферат) |
|
Реферат |
3- 5 апта 9 сағат |
2. |
Мектептегі психологияны оқытуды бақылау және бағалау |
Оқушылардың жетістікке жетуін бағалаудың обьективтік әдістері (схема) |
1.Ляудис В.Я. Методика преподавания психологии. Изд. РАО, М., 2001. Попова М.В. Психология как учебный предмет в школе. М., 2000.
|
Реферат |
6 -8 апта 9 сағат |
3. |
Психология сабағында оқушының жұмысын белсендіру |
Мәселелі оқыту психологиясы (әдебиеттерге аннотациялық шолу) |
Бадмаева Б.Ц. Методика преподавания психологии. М., 1999- 2008с. Бадмаева Б.Ц. Психология: как ее изучить и усвойть. М., 1997, -256с. Бадмаева Б.Ц. Психология и методика ускоренного обучения. М., 1998. 27с. Методологические основы психологии /Корнилова Т/ сер Учебное пособие/тв.п/ 2007
|
Реферат |
9-10 апта 9 сағат |
4. |
Психология курсы бойынша қайталау жұмыстарын ұйымдастыру ерекшеліктері |
Психологияны оқыту әдістемесіндегі ойындар мен психотренинг жүйесін жасау |
Бадмаева Б.Ц. Методика преподавания психологии. М., 1999- 2008с. Бадмаева Б.Ц. Психология: как ее изучить и усвойть. М., 1997, -256с. Бадмаева Б.Ц. Психология и методика ускоренного обучения. М., 1998. 27с. Методологические основы психологии /Корнилова Т/ сер Учебное пособие/тв.п/ 2007
|
Реферат |
11-13 апта 9 сағат |
5. |
Мектептегі психологияның инновациялық аспектілері, әдістері, психологияны оқыту әдістемелері. Оқытудың компьютеризациясы. |
Мектепке балалардың психологиялық бейімделуін жақсартуға түзету бағдарламасын құрастыру |
Бадмаева Б.Ц. Методика преподавания психологии. М., 1999- 2008с. Бадмаева Б.Ц. Психология: как ее изучить и усвойть. М., 1997, -256с. Бадмаева Б.Ц. Психология и методика ускоренного обучения. М., 1998. 27с. Методологические основы психологии /Корнилова Т/ сер Учебное пособие/тв.п/ 2007 Бадмаева Б.Ц. Методика преподавания психологии. М., 1999- 2008с. Бадмаева Б.Ц. Психология: как ее изучить и усвойть. М., 1997, -256с. Бадмаева Б.Ц. Психология и методика ускоренного обучения. М., 1998. 27с. Методологические основы психологии /Корнилова Т/ сер Учебное пособие/тв.п/ 2007
|
Реферат |
14-15 апта 9 сағат |
|
Барлығы: |
|
|
|
45 сағат |
