3 Автомобильдің динамикалық есебін жүргізу
3.1 Графикті салудың негізгі міндеттері, мақсаты және алғашқы мәліметтер
Жұмыстың мақсаты автомобиль теориясы бойынша алынған білімдерді бекіту болып табылады. Автомобильдің тартуын есептеу міндеті -трансмиссия мен қозғалтқыштың негізгі параметрлерін анықтау. Есептеу мәліметтері бойынша қозғалтқыштың динамикалық сипаттамасы салынады. Берілетін мәліметтері: жобаланатын автомобильдің прототипі, оның жүк көтергіштігі, алдыңғы жүріспен жүретін берілістер саны, тікелей берілістегі максимал қозғалу жылдамдығы Vmax, ψmax жол кедергісінің максимал келтірілген коэффициенті. Автомобильдің динамикалық есебін жүргізу үшін келесі есептерді жүргізеді (3.1 кесте): автомобиль қуатын есептеу; қозғалтқыштың сыртқы жылдамдық сипаттамасын есептеу және салу; трансмиссияның беріліс санын табу; автомобильдің динамикалық сипаттамасын салу. Автомобильдің динамикалық есебі 3.1 кестеде келтірілген.
3.1 Автомобильдің динамикалық есебі
Қөрсеткіштер |
Есептейтін формула |
Мән-дері |
||||
1 |
2 |
3 |
||||
3.2.1 Автомобиль қуатын есептеу |
||||||
Автомобиль маркасы |
Тапсырмалық мәлімет |
УРАЛ 377Н |
||||
Автомобильдің конструкциялық салмағы, Н |
Тапсырмалық мәлімет Gпор |
72750 |
||||
Автомобильдің жүк көтеріштігі |
Тапсырмалық мәлімет Gг |
75000 |
||||
Ілгері жүру жүрісінің беріліс саны |
Тапсырмалық мәлімет z |
5 |
||||
|
Дөңгелек құрсауының диаметрі, дюйм
|
Тапсырмалық мәлімет Д |
20 |
|||
|
Дөңгелек қаптамасы профилінің биіктігі,дюйм |
Тапсырмалық мәлімет В |
14 |
|||
|
Автомобильдің ең жоғарғы жылдамдығы, км/сағ |
Тапсырмалық мәліметVmax |
75 |
|||
|
Жолдың келтірілген кедергікоэффициенті |
Тапсырмалық мәліметmax |
0,044 |
|||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
3 |
Ауаның меншікті кедергісі, Кw |
Кw=0,6....0,75 Н*С/м |
0,65 |
Автомобильдің габаритті биіктігі, м |
Тапсырмалық мәлімет Н |
|
Іздер аралығының ені, м |
Тапсырмалық мәлімет В |
|
Бірінші берілістегі трансмиссияның пайдалы әсер коэффициенті |
ηтр1=0,85....0,9
|
0,9 |
Қозғалтқыштың айналымдылық коэффициенті |
Тапсырмалық мәлімет ηn=30....40 |
35 |
Автомобильдің салмағы, Н |
Gа |
147750 |
Автомобильдің маңдай алды ауданы, м2 |
F=В*Н
|
5.1 |
Қозғалтқыштың максимал қуаты,кВт |
Ne max=(1,05….1,10)* Ne |
1.05 |
Иінді білігінің максимал қуатқа сәйкес келетін айналу жиілігі, мин-1 |
nд max |
|
3.2.2 Қозғалтқышының сыртқы жылдамдық сипаттамасын есептеу және салу |
||
Иінді білігінің айналу жиілігі, мин-1 |
nд1 =0,2* nд max |
525 |
nд2 =0,4* nд max |
1050 |
|
nд3 =0,6* nд max |
1575 |
|
nд4 =0,8* nд max |
2100 |
|
nд1 = nд max |
2625 |
|
Қозғалтқыштың қуаты, кВт
|
Ne1=0,2* Ne max |
39.08 |
Ne2=0,5* Ne max |
97.71 |
|
Ne3=0,73* Ne max |
142.66 |
|
Ne4=92* Ne max |
179.8 |
|
Ne5= Ne max |
195.43 |
|
Айналдырушы момент, Н*м |
Мк1 =9554* Ne1/ nд 1 |
711.31 |
Мк2=9554* Ne2/ nд 2 |
889.14 |
|
Мк3=9554* Ne3/ nд 3 |
865.43 |
|
Мк4=9554* Ne4/ nд4 |
818.01 |
|
Мк5=9554* Ne5/ nд5 |
711.31 |
|
1 |
2 |
3 |
Жанармайдың меншікті шығыны, г/кВт*сағ |
ge1 =1,1* (305…325) |
13.1 |
ge2 =1* (305…325 |
29.8 |
|
ge3 =0,95 * (305…325 |
41.2 |
|
ge4 =0,95* (305…325 |
52.09 |
|
ge5 =1* (305…325 |
59.36 |
|
Жанармайдың сағаттық шығыны, кг/сағ |
Gт1= ge1* Ne1/103 |
20 |
Gт2= ge2* Ne2/103 |
50 |
|
Gт3= ge3* Ne3/103 |
73 |
|
Gт4= ge4* Ne5/103 |
92 |
|
Gт5= ge5* Ne5/103 |
100 |
|
Реттеуіштің бірқалыпсыздық дәрежесі |
δр =0,08…0,1 |
0.09 |
Иінді білігінің максимум айналу жиілігі, мин-1 |
nxmax =(1+ δр)* nд max |
86 |
Қозғалтқыштың бейімделу коэффициенті
|
К=Мк max/Мк N |
1.125 |
3.2.3 Трансмиссияның беріліс санын табу |
||
Еркін күйдегі шинаның радиусы, м |
r0=0,0254*(0,5*Д+В) |
0.6096 |
Салмақтық жүктеу әсерінен болатын шинаның деформациялану коэффициенті |
λш=0,93….0,935
|
0.93 |
Жетекші доңгелектің радиусы, м |
rк=λш*r0 |
0.566 |
Басты берілістің беріліс саны |
i0=0,377*rк* nд max/Vmax |
6 |
Автомобильдің ілінісу күші бойынша ең үлкен динамикалық фактор |
Дi max=0,5…0,7
|
0.41 |
Беріліс қорабының бірінші берілістегі беріліс саны |
iк1= =Дi maxGаrк/(Мк maxηтр1i0) |
31.91 |
Прогрессия бөлімі |
q=z-1√ iк |
3.65 |
Бірінші берілістегі трансмиссияның беріліс саны |
iтр1= iк1 i0 |
1.91 |
Екінші берілістегі трансмиссияның беріліс саны |
iтр2 = iк2 i0 |
2 |
Үшінші берілістегі трансмиссияның беріліс саны |
iтр3 = iк3 i0 |
9 |
Төртінші берілістегі трансмиссияның беріліс саны |
iтр4 = iк4 i0 |
1 |
1 |
2 |
3 |
Беріліс қорабының бірінші берілісіндегі автомобиль қозғалысының максимал жылдамдығы, км/сағ |
Vmax (1)= =0,377* nд max* rк/ iтр 1 |
3 |
Қозғалтқыштардың сыртқы жылдамдық сипаттамасы 3.1,3.2 суреттерде келтірген. Осылайша автомобильдің барлық көрсеткіштерін анықтап алғаннан кейін оның динамикалық сипаттамасын есептеп түрғызуға болады (3.3 сурет).
Дизельді қозғалтқыштың сыртқы жылдамдық сипаттамасы
Карбюраторлық қозғалтқыштың сыртқы жылдамдық сипаттамасы
Автомобильдің әмбебап динамикалық сипаттамасы
