Курстік типтік бағдарлама

1-такырып. Банктегі бухгалтерлік есептің пәні мен міндеттері

"Банктегі бухгалтерлік есеп және есеп беру" пәнінің мақсаттары мен міндеттері. Банк мекемесіндегі бухгалтерлік есепті ұйымдастыру негізі. Бухгалтерлік есеп жүйесінің элементгері. Банк жүйесіндегі бухгалтерлік есепті қайта қалыптастыру негізі және Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерінің халықаралық стандартқа жауап беретін бухгалтерлік есеп принциптерін енгізу және жасау қажеттілігі.

2-тақырып. Банкте есеп-операционды жұмысты ұйымдастыру

Банктегі есеп-операционды жұмыс мәні мен мағынасы. ҚР банктегі бухгалтерлік есептегі ұйымдастыру бойынша әдістемелік орталық. Банктің есеп-операционды құрылымы. Бас бухгалтер, жауапты қызметкер, операциялық топ бақылаушысы, операционистер, операторлардың негізгі қызметтері.

3-тақырып. Банктік баланс және оны құру принциптері

Бухгалтерлік есептің халықаралық стандарттарына өтуіне байланысты шоттар жоспарының маңызы. Банк балансының жеделдігі және оның сипаттамасы. Баланстық және баланстан тыс шоттар. Активтік және пассивтік шоттарға бөлу, активті-пассивті шоттардан бас тарту. Баланстық шоттарды экономикалық мазмұны, бағыты және құрылымы бойынша топтастыру. Қаржы шаруашылык, операциялар әсерімен банк балансының өзгерісі. Банкте синтетикалық және аналитикалык, есептің мәні мен ұйымдастырылуы. Ақырғы айналым операциялары.

4-такырып. Коммерциялык банктерді құжат, құжат айналымы және бақылау

Банктердің операциялары бойынша құжаттама. Банктерде қолданылатын құжаттардың негізгі реквизиттері және оның регламентациясы. Құжаттарды оның қалыптасу орны бойынша және банк операцияларының сипаты бойынша жіктемесі. Банк операциялары бойынша құжат айналымын ұйымдастыру. Банк операцияларын уақытылы орындау үшін негізгі ережелер. Құжат айналым графигі. Банк ішілік бақылау міндеті және оның түрлері. Ішкі аудит мақсаты.

5-такырып. Есеп айырысу операциялары есебі -

Коммерциялық банктің есеп айырысу операциялары мазмұны. Қолма-қолсыз есеп айырысуды жүзеге асыру үшін негізгі принциптер. Банктік шоттар бойыиша операцияларды жүргізу және ашу. Есеп айырысу шоттарынан төлем кезектілігі. Төлем тапсырмасы және төлем талап тапсырмасымен есеп айырысуды жүргізу тәртібі. Чекпен және аккредитивпен есеп айырысу. Пластикалық карточкалармен операцияларды есепте бейнелеу процедурасы. Электронды есеп айырысуда есепті ұйымдастырудың артықшылығы. Банкаралық есеп айырысудың Қазақстандық Орталығы (БЕҚО) және Бөлшек Төлем Жүйесі (БТЖ), Ірі Төлем Жүйесі (ІТЖ) арқылы есеп айырысуды жургізудің тәртібі.

6-тақырып. Банкаралық корреспонденттік қатынастардың есебі

Банкаралық корреспонденттік қатынастар 0ажеттілігі. II деңгейлі банктердің корреспонденттік қатынастарын ұйымдастыру негізі. Корреспонденттік шоттың түсінігін анықтау. ЛОРО шоты. Ностро шоты. Корреспонденттік келісімшартты жасау және корреспонденттік шоттарды ашу тәртібі. Банк арасында есеп айырысудың клирингтік формасы.

7-тақырып. Касса операциялары есебі

Коммерциялық банктегі кассалық операцияларды жүргізудің жалпы тәртібі. Ақша белгілерін тасымалдау және сақтау ережесі. Ақша қоймасының техникалық қамтылуы. Банк касасынан қолма-қол ақшаны қабылдау және беру тәртібі. Шетел валютасында және теңгеде айырбас пунктіне аванс беру. Банк кассасына айырбас пунктінің қалдығын қабылдау. Касса ревизиясын жүргізу тәртібі және оны есепте бейнелеу, рәсімдеу.

8-тақырып. Ақша ағымдарын дисконттау. Болашақтағы және ағымдағы құн.

Ақша ағымын жобалау қажеттілігі. Дисконтталған құн мазмұны. Ақша ағымын дисконттау. Жәй және күрделі процент шығару тәртібі. Аннуитеттердің негізгі түрлері. Болашақтағы және ағымдағы құн.

9-тақырын. Несие операциялар есебі

Несиені алу үшін клиенттермен ұсынылатын қажетті құжаттар. Несиені беру және жабу (өтеу) процедурасы. Пайыздарды есептеу және (өтеу) тәртібі және оларды есепте бейнелеу. Несиелік қызметтен шығындарды жабуға (өтеуге) провизия құру қажеттілігі және есептеу тәртібі. Оларды қолдану тәртібі. Басқа банктерден алынған және олар бойынша пайызды есептеу.

10-такырып. Депозиттік операциялар есебі

Пассивтік операциялар турлері және оларды есепте бейнелеу. Пассивтік операциялардың синтетикалық және аналитикалық есебі. Банктің депозиттік операциялар мәні. Депозиттік операцияларды ашу тәртібі. Депозиттік келісімшарт және оны төлеу бойынша есепті жургізу. Банктің пайыздық шығындарын талдау.

11-тақырып. Бағалы қағаздар операциялар есебі

Бағалы қағаздармен банктің активті және пассивті операциялар мәні. Банк портфеліндегі бағалы қағаздардаң негізгі категориялары және оньң есебін ұйымдастыру. Банктің бағалы қағаздарын айналысқа шығару есебі мен тәртібі. Табыстарды есептеу тәртібі және акциялар бойынша дивидендтер төлеу. Баланстан тыс шоттар, есептелген дивидендтер бойынша және төлеу бойынша алғашқы құжаттар есебін жүргізу.

12-тақырып. Шетел валютасымен операция есебі

Коммерциялық банктің сыртқы экономикалық қызметін лицензиялау. Лицензия түрлері. Валюталық қатынастар субъектілері және валюталық реттеу объектілері. Ағымдағы валюталық операциялар мәні және капитал қозғалысымен байланысты операциялар. СПОТ, Форвард, СВОП және Опцион операцияларын сатып алу - сату есебінің тәртібі және ұйымдастырылуы. Шетел валютасында кассалық операциялар есебі тәртібі мен кұжаттың толтырылуы. Валюталық айырбас операциялары және оның есебін ұйымдастыру.

13-тақырып. Банктің негізгі құралдарымен, тауарлы-материалды корлармен, материалды емес активтерімен операциялар есебі. Қаржылық лизинг және жай аренда.

Негізгі құралдар есебінің міндеттері. Негізгі құралдарды қабыддау есебі. Негізгі кұралдардың қайтарымсыз берілуін есепте бейнелеу. Негізгі құралдың тозу есебі. Негізгі құралдың кетуінің есебі және оны өткізу. Негізгі құралдың қайта бағалау нәтижесін есепте бейнелеу. Банкте тауарлы-материлды қорлар құрамы. Қоймадағы товарлы-материалды қорлар және оны бухгалтерлік есепте қолдануға жіберу. Қаржылық лизинг есебі. Қаржылық лизингті беру және алу тәртібі. Есептелген проценттер және амортизация есебі. Жай жал бойынша ұсынылған негізгі құрал және жалға алынған негізгі құрал есебі.

14-тақырып. Банктін кірісі мен шығысы есебі

Коммерциялық банктік кірістері мен шығысы құрамы. Екінші деңгейлі банктің монетарлық қызметінің кірісі мен шығысы есебі.

Шетел валютасы операциялары бойынша кірістер мен шығыстар есебі. Екінші деңгейлі банктің бағалы қағаздар операциялары бойынша кірістер мен шығыстар есебі. Екінші деңгейлі банктің монетарлық емес қызметі бойынша, кірісі мен шығысы есебі. Банкішілік операция есеп тәртібі. Көлік, жалдау мазмұны бойынша әкімшілік кірістер мен шығыстар есебі. Есептеу әдісінің түрлері: констатация және трансформация. Трансформация жүргізу нысандары. Банктің ақырғы қаржылық нәтижелерін қалыптастыру. Банк пайдасын бөлу және оны есепте бейнелеу.

15-тақырып. Банктің меншікті капитал операциялары есебі

Банктермен жарғылық капиталды қалыптастыру және есебін ұйымдастыру. Акциөнерлерден сатып алынған акциялар есебі тәртібі. Есептелген дивидендтер есебін ұйымдастыру. Банктің резервтік қорының маңызы және оның қалыптасу тәртібі. Арнайы қорларды құру процедурасы және есепте бейнелеу. Бөлінбеген пайда есебінің тәртібі.

16- тақырып. Банктің салық салу есебі

Қазақстан Республикасы салық жүйесінің құрылымы. Банкпен төленетін салықтың негізгі түрлері. Оларды есептеу және бюджетке төлеу тәртібі. Банкте салық салу ерекшелігі және оны есепте бейнелеу. Бағалы қағаздармен операцияларды жүзеге асыруда банктермен төленетін салықтар.

17-такырып. Екінші деңгейлі банктердін қаржылық есеп беру

Жалпы қаржылық есеп беру және оны толтыру принципі. Коммерциялық банктің есеп беру түрлері. Экономикалық мазмұны бойынша оның жіктелінуі, толтыру кезеңділігі бойынша, топтастыру дәрежесі бойынша, коммерциялық банктің филиаддарының жұмысы нәтижесін есеп беруге қосу тәуелділігі, адресат бойынша, жіберу тәсілі бойынша, құпия дәрежесі бойынша. Есеп берудің негізгі нысандарының мазмұны, құрылымы және толтыру тәртібі.

Әдебиеттер тізімі.

Негізгі әдебиеттер:

1. Андросов А.М., «Бухгалтерский учет и отчетность банке» АО «Менатеп-информ» 1997г.

2. Андросов А. «Бухгалтерский учет в банках» практическое руководство с документацией и комментариями. Москва, 1998г.

3. Баринов В.Т., «Справочная книга инспектора по валютным операциям коммерческих банков» Москва, 1996г.

4. Миржакыпова С.Т. «Банковский учет в РК»: Учебник. Часть 1 / Под общей ред. чл.-корр. НАН РК д.э.н., профессора Н.К.Мамырова. – Алматы: Экономика, 2002.-784с.

Қосымша әдебиеттер:

1. Закон «О Национальном банке РК» от 30 марта 1995г.

2. Закон «О валютном регулировании» от 13 июня 2005г. №57.

3. Закон «О рынке ценных бумаг» от 05.03.1997г.

4. Закон «О переводах и платежах денег» от 28.07.1998г.

5. Правила применения Государственного классификатора РК – единого классификатора назначения платежей №388 от 15.09.1999г.

6. Положение «О пруденциальных нормативах» №219 от 23.05.1997г.

7. Положение «О минимальных резервных требованиях» №222 от 23.05.1997г.

8. Положение Национального банка РК «О классификации активов банка и условных обязательств и расчете провизии по ним банками второго уровня РК» №218 от 23.05.1997г.

9. Правила карточного кредитования экономики РК. Утверждено правлением Нацбанка РК от 11.02.1994г.

10. Правила по эмиссионно-кассовым операциям и обеспечению сохранности ценностей в подразделениях Нацбанка РК. Утверждено Правлением Нацбанка №281 от 25.07.1997г.

11. Положение «О порядке регистрации валютных операций, связанных с движением капитала» №219 от 24.08.1997г.

12. План счетов бухгалтерского учета в НБ РК (Постановление Совета директоров от 14.05.1997г №168)

13. Инструкция по учету операций Нацбанка с ценными бумагами (Постановление Совета директоров от 12.09.1997г №209)

14. Емчиков В.К. «Учет и операционная техника в банках» Москва, 1998г.

15. Алякин А.А. «Организация учетной работы банка» М:1997г.

16. Парфенов Г.К. «Операционная техника и учет в коммерческих банках» М:1997г.

17. Козлова Е.П., Галанина Е.Н. «Бухгалтерский учет в коммерческих банках» М:1999г.

18. Сейткасымов «Бухгалтерский учет и отчетность в банках», Алматы, Экономика. – 1999г.

19. Эдвин Дж. Долан, Косин Дж. Кэмбслл, Рознари Дж. Кэмбелл «Деньги, банковское дело и денежно-кредитная политика» М: 1998г.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Ш. ЕСЕНОВ атындағы

КАСПИЙ МЕМЛЕКЕТТІК

ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ИНЖИНИРИНГ УНИВЕРСИТЕТІ

БЕКІТЕМІН

Оқу ісі жөніндегі проректор

____________ М.Б. Имандосова

____________

«Экономика және құқық» факультеті

«Есеп және аудит» кафедрасы

«5В050800 – Есеп және аудит»