Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
География 11 класс Сборник - метеорология. Раз...docx
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
737 Кб
Скачать
☆
  1. Әр бір бағыттағы желдің неше күн соққанын есептеген деректер кестесі-2

С

О

Б

Ш

СБ

СШ

ОБ

ОШ

К есте-2 деректері бойынша жел розасы

Қорытынды:______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

2.Бақылау жасаған күн ішіндегі бұлттылық пен жауын-шашын деректеріне талдау жаса.Бұл көрсеткіштердің өзара байланысы жөнінде қорытынды жаз.

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

    1. Бұлттар

Пайда болу жағдайлары бойынша бұлттар үш топқа бөлінеді: Бұлттар. Бұлттар деп атмосфера ішіндегі конденсация бөлшектерінің (тамшылар мен кристалдар) жиынтығын айтады. Олардың көлемдерінің кішкентайлығы сонша, ауырлық күші әсер етпей, ауада қалқып, желмен ғана ығысады. Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы азайса, бұлттар буланып, жоқ болады. Керісінше ылғалдылық өссе бұлт бөлшектері өсіп, бір-бірімен қосылып, ауырлап, жауын-шашын ретінде төмен түседі. Осы жағдайлар жер бетіне жақын ауа қабатында қалыптасса, тұман түзілетіні белгілі. Бұлт пен тұман арасында белгілі айырмашылығы жоқ, мысалы, таудың баурайындағы бұлт сол жердегі адамға тұман сияқты, ал тау етегіндегі адамға – бұлт сияқты көрінеді.

1. Будақ бұлттар - өте белсенді, жоғары бағытталған конвекциялық ауа ағымдарында пайда болатын, биіктік бойынша жақсы дамыған, ал горизонталь бойы кіші көлемді қамтитын бұлттар.

2. Толқындар(шарбы) тәрізді - биіктік бойы аса дамымаған, горизонталь бойы жақсы дамыған, атмосферадағы толқынды қозғалыстарда пайда болатын бұлттар.

3. Қабатты бұлттар - горизонталь бойы өте жақсы дамыған,тұтасқан бұлттар.Биіктік кҿлемдері горизонталь көлемдерінен әлде қайда кіші. Баяу жоғары көтерілетін ауа массаларында (мысалы атмосфералық шептерде) пайда болады.

Бұлттардың орналасу биіктігі, олардың кҿлемі мен құрамы ауа ылғалдылығы мен температурасының биіктік бойы таралуымен, конденсация деңгейінің орналасуымен тікелей байланысты.

Халықаралық бұлт классификациясы. Тропосферадағы бұлттардың пішіні алуан түрлі. Бірақ оларды бірнеше топтарға жіктеуге болады. Алғашқы жіктеуді XVIII ғасырда ағылшындық Л.Говард жасаған. XIX ғасырдың аяғында Халықаралық бұлт классификациясы қабылданды. Сыртқы пішіні бойынща бұлттар негізгі он топқа бөлінеді. Олар; Шарбы, шарбы-будақ, шарбы-қабатты, биік будақ, биік-қабатты, Қабатты-будақ, Қабатты, Қабатты-жаңбырлы, будақ, будақ-жаңбырлы. (2-кесте)

Сурет 1

Негізгі әдебиеттер:

  • Арашова Н.Қ. Метеорология және климатология пәнінен дәрістер жинағы-Ақтау 2010

  • Аверкеев М.С. Метеорология-М.1960.

  • Матвеев.Л.Т. Курс общей метеорологии. Физика атмосфера Л.Гидромет 1984.

  • http://weather.about.com/b/200 7/11/24/what-is-convectionalrain.htm http://www.wordiq.com/definitio n/Rainfall http://weather.about.com/od/h/g /hail.htm

Тапсырма 1: Төмендегі сызбаға бұлттардың түрін дұрыс орналастырыңыз.. Cirrus -шарбы Stratus -қабатты Cumulus –будақ

Nimbo- жауынның бұлты

A___________B___________C___________D___________E___________F___________

G___________H___________I ___________J _____________

Керекті сөздер: cirrus-stratus , cirrus , cirro-cumulus , alto-stratus ,cumulus , alto-cumulus ,stratus ,nimbo-stratus , cumulo-nimbus , strato-cumulus

Тапсырма 2.

1 . Төменгі қабаттың 2 бұлт түрін атап жаз..

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

2 . Бұлт ұлпа мақта сияқты көрінеді ?

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

3 . 2000-6000 м биіктікте орналасатын 2 бұлт түрін жаз..

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

4 . Қандай бұлтта найзағай, торнадо құбылысы көрінеді ?

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

5 . Қабатты және шарбы бұлттар жерге таяу қабатта пайда бола ма ?

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________

6 . Каковы перистые , перисто-слоистых и перисто-кучевых облаков из ?

______________________________________________________________________________

7 . Қандай бұлт жерге таяу пайда болған тұмандардан пайда болады деп ойлайсың?

______________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________