Тақырып «Жабын конструкциялары»

№4 Лекция

Шатыр конструкциялар
Прогондар (арқалықтар) бойынша жабындар
Прогонсыз жабындар

Өндірістік ғимараттардың жабын конструкциялардың құрамына кіретін элементтер;

- қорғайтын шатыр конструкциялар;

- көтергіштік элементтер (прогондар, формалар, фонарьлар)

- жабын бойынша байланыстар.

1. Шатыр конструкциялар

Өндірістік ғимараттардың жабын конструкциялар екі түрлі болады;

прогондар (арқалықтар) бойынша жабындар;
Прогонсыз жабындар;

Жабын конструкциялардың 1 түрі бойынша формалардың арасына адыммен прогондар таратылады (11.а-сурет) және оның үстіне майда өлшемді шатырлық плиталар, төсемелер қойылады.

Жабын конструкциялардың 2 түрі бойынша форманың ені 1,5-3м ұзындығы 6 немесе 12м ірі өлшемді панельдер немесе плиталар жатады. Осы панельдер көтергіштік және қоршайтын конструкциялардың міндеттерін атқарады. (11.б-сурет)

11-сурет. Жабынның схемасы

а) прогондар бойынша; б) прогонсыз; 1- итарқалық форма, 2-прогондар, 3- жабын плиталар немесе төсемелер, 4- ірі өлшемді панель.

Прогондар бойынша жабындардың шатырлық конструкциялардың ерекшеліктері;

шатырдың салмағы жеңіл, себебі шатырлық плиталар немесе төсемелердің аралығы үлкен емес;
прогондар үшін металлдың шығыны үлкен болады;
монтаждау жұмыстары көп еңбекті талап етеді.

Прогонсыз жабындардың шатырлық конструкциялардың ерекшеліктері;

монтаждау жұмыстары оңай;
металлдың шығыны аз ( прогондар жоқ)
салмағы үлкен (т.б.плиталар). –( кемшілігі) !!!

Шатырлық конструкциялардың түріне байланысты жабын конструкциялардың су бұрғыштығын қамтамасыз ету үшін жабынның еңкіштігін тағайындалады;

шатырдың қоршайтын қабаты қиыршық тастан істеген кезде еңкіштік 1,5% тең деп қабылданады;
рулонды материалдан істеген кезде - ;
асбестоцементтік листтен, бұдырлы болаттан - .

2. Прогондар бойынша жабындар

Итарқалық форманың жоғарғы белдеуіне түйіндердің үстіне прогондар қойылады. Прогондар ретінде прокатты арқалықтар, бүгілген профильдер, жеңіл торлы салалы конструкциялар қолданылады ( формалардың адымы 6м-ден үлкен болған жағдайда).

Өндірістік жылытатын ғимараттарда шатырлық жабындардың жылу түрі, ал жылытпайтын ғимараттарда ( ыстық цехтардарда)- салқын түрі жасалынады.

Жылу шатырлар үшін прогондар бойынша профильдік болат төсеме жазылады. Осыдан басқа тағы майда өлшемді керамзитобетонды армоцементті, асбестоцементті плиталар және «сэндвич» - типті панель екі металл қаңылтырдан листтен және арасында жылытатын қабаттан немесе монопанельден жиналады.

Монопанель элементі профильдік төсемеден және су оқшаулайтын қабаттан құрастырылады.

Профильдік төсеме мырышпен қапталған рулондық болаттан жасалынады;

қалыңдығы тең.
биіктігі
ені
ұзындығы
салмағы (10-15)

Сурет

Прогондардың адымы 3-4м тең болады; және осы прогондарға профильдік төсеме қойылады. Егер формалардың адымы 4м болған кезде профильдік төсемені бірден форманың үстіне жаяды. Төсеме прогондарға өзі кесетін бұрандамен бекітіледі. Төсеме бір-бірімен тойтарма шегемен қосылады.

Салқын шатыр үшін прогондар бойынша бұдырлы (толқынды асбестоцементі, болаттан немесе алюминийден жасалынған қаңылтырлар (листтер) жазылады, прогондардың орналастыру адымы тең қабылданады. Асбестоцементті қаңылтырлардың орташа салмағы 20кг/м².