1.2 Сурет - Токтардың векторлық диаграммалары

Тік және кері тізбектегі токтар 1.3 а, суретте көрсетілгендей, нөлдік сымда өтпейді, себебі осы тораптағы векторлардың қосындысы нөлге тең (1.3, б, в суретке қара). НТ тогы фаза бойынша сәйкес келгендіктен, нөлдік сымда осы ток шамасы үш еселенеді: I_н.п = 3I₀.

1.3 Сурет – симметриялық құраушы токтардың өтуі

Бір ТТ екіншілік тізбегінің зақымдалуы (үзілу) кезінде нөлдік сымда фаза тогымен бірдей ток өтеді, ол нөлдік сымдағы орналастырылған реленің қарастырылмаған жұмысына алып келеді.

Қарастырылған сұлбадағы фазаларда орналасқан реле ҚТ барлық түріне, ал нөлдік реледегі реле тек қана жерге ҚТ әсер етеді. ТТ және реле орамдарының жұлдызшаға қосылу сұлбасы ҚТ барлық түріне қолданылатын РҚ қолданылады. ТТ және реленің қосылу сұлбалары қарастырылған және де басқа да сұлбаларда реленің тогы I_р фазаның тогының I_ф қатынасымен сипатталады, ол сұлбаның коэффициенті деп аталады:

k_сх = I_p / I_ф. (1.2)

Жұлдызшаға қосылу сұлбасы үшін k_сх = 1.

1.2 Тт және реле орамаларының толық емес жұлдызшаға қосылу сұлбасы

Ток трансформаторлары екі фазада орналасады және жұлдызшаға қосылу сұлбасындағыдай қосылады (1.4 а суретке қара). I және III релелерде сәйкес фазалардың тогы өтеді

I_a =I_A/K_I и I_c = Ic/K_I,

ал кері (ортақ) сымда (реле IV) ток олардың геометриялық суммасына тең:

I_о.п = I_IV = -(I_а +I_с). (1.3)

Векторлық диаграмманы есепке алғанда I_а + I_c = -I_b, яғни, I_o.п екіншілік тізбекте жоқ фазаның тогына тең (1.4, б суретке қара).

1.4 Сурет- тт және реле орамаларының толық емес жұлдызшаға қосылу сұлбасы

Үш фазалы ҚТ және қалыпты режімде токтар I және III екі реледен және кері сымда өтеді. Екі фазалы ҚТ кезінде токтар қай фаза зақымдалғанына байланысты бір немесе екі реледе (I и III) пайда болады. 1.2, б суретке сай ТТ орналасқан екі фазалы А және С фазалары арасындағы ҚТ кезінде кері сымдағы ток I_c = -I_а, болған жағдайда нөлге тең, ал АВ және ВС фазалары арасында тұйықталу болғанда ол сәйкесінше: I_o.п = -I_а и I_o.п = -I_c тең.

ТТ орнатылған фазадағы (А немесе С) бір фазалық ҚТ жағдайында, ТТ екіншілік орамында және кері сымда ҚТ тогы өтеді. ТТ орнатылмаған В фазасы жерге тұйықталғанда, РҚ токтар пайда болмайды. Сұлбаның коэффициенті k_cx= 1.

1.3 Екі фаза тогының айырмасына қосылған, екі тт және бір реленің қосылу сұлбасы

Ток трансформаторлары екі фазада орналасады (мысалы, А және С, 1.5 суретте); олардың екіншілік орамдары әртүрлі аталатын қысқыштар арқылы қосылады, оларға реленің орамы қосылады. 1.5 суретте көрсетілгендей токтың таралуы біріншілік тізбекте I_А, I_В, I_С, токтары өткен жағдайда, реледегі I_p ток I_а және I_c,фазаларының геометриялық айырымындағы токқа тең, яғни

I_p = I_a – I_c, (1.4)

мұнда I_a= I_A / K_I; I_c = I_C / K_I.

Симметриялық жүктемеде және үш фазалы ҚТ I_a – I_c токтардың айырымы есе (I_a и I_c) фазадағы токтан көп және сәйкесінше

I⁽³⁾_p = I_ф. (1.5)

Екі фазалы АС ҚТ кезінде (ТТ қосылған фазалар):

I⁽²⁾_p = I_a – (-I_c) = 2I_ф (1.6)

мұнда I_ф = .

АВ және ВС екі фазалы ҚТ кезінде релеге бір фазаның I_а немесе I_с ғана тогы түседі:

I⁽²⁾_p = I_ф, (1.7)

мұнда I_ф = I_a или I_ф = I_c.

1.5а, 1.7в суретте келтіріліген сұлба, толық және екі фазалы жұлдызша сұлбасына қарағанда АВ и ВС арасындағы ҚТ сезімталдығы төмен екендігін байқаймыз.

1.5 сурет - Екі фаза тогының айырмасына қосылған ТТ

1.6 сурет - ТТ нөлдік тізбек тогының сүзгішіне қосылу сұлбасы