1. динуклеотид

2. нуклеозид

3. аминқышқылы

4. Мононуклеотид

5. тринуклеотид

5. ДНҚ құрылымындағы неше үшөрім мағыналы болып табылады?

1. 60 B. 61 C. 62 D. 63 E. 64

6. Ақуыздар қайда синтезделеді?

1. Гольджи жиынтығында

2. Цитоплазмада

3. Лизосомаларда

4. Рибосомларда

5. Пероксисомаларда

7. ДНК құрылымындағы неше үшөрім мағынасыз болып табылады?

1. 64 B. 61 C. 60 D. 10 E. 3

8. Жасушаның қандай құрылымда транскрипция құбылысы өтеді?

1. плазмолеммада

2. ядрода

3. митохондрияларда

4. гиалоплазмада

5. рибосомаларда

1. тРНҚ қандай құрылымдық сипатқа ие?

1. жоңышқа жапырағы

2. үйеңкі жапырағы

3. раушангүл түйіні

4. түймедақ гүлі

5. қолшатыр

10. Генетикалық кодтың келесі қасиеті қалай аталады - «Әрбір бөлек кодон тек бір ғана аминқышқылын кодтайды»?

1. триплеттілік

2. әмбебап

3. меншіктілік

4. азғындық

5. үздіксіз

11. тРНҚ аминоацил синтетаза ненің белсенділігін катализдейді?

1. Рибосоманың

2. иРНҚ-ның

3. ақуыздар мономерлерінің

4. тРНҚ-ның

5. ДНҚ-ның

12. Кодон мен антикодон қай жерде әрекеттеседі?

1. ядрода

2. пероксисомаларда

3. рибосомаларда

4. лизосомаларда

5. микросомаларда

13. Генетикалық кодтың келесі қасиеті қалай аталады - «Бір аминқышқылы бірнеше триплетпен кодталуы мүмкін»?

1. триплеттілік

2. телімділік

3. үздіксіз

4. әмбебап

5. азғындық

14. Генетикалық кодтың келесі қасиеті қалай аталады - «Нуклеин қышқылдарындағы нуклеотидтер бірізділігі полипептид молекуласындағы аминқышқылдар бірізділігіне сәйкес болады»?

1. триплеттілік

2. коллинеарлық

3. үздіксіз

4. әмбебап

5. азғындық

15. Транслокация дегеніміз не?

1. рибосомалардың мРНҚ-да бір триплет бойына қозғалуы

2. полипептидтік тізбектегі аминқышқылдарының реттілігінің саналуы

3. ақуыз молекуласындағы әрбір аминқышқылының өз орнын табуы

4. аминқышқылдарының рибосома пептидтік белгімен А бөлікке көшуі

5. пептидилтрансфераза қатысымен рибосомада пептидтік байланыстың пайда болуы

16. Фолдинг факторларын атаңыз:

1. тиаминпирофосфатазалар

2. эндонуклеазалар

3. витаминдер

4. фолдазалар

5. антиобиотиктер

17. Трансляция инициациясы немен аяқталады?

1. иницирлеуші комплекстің синтезімен

2. белсенді кіші суббірліктердің пайда болуымен

3. белсенді 60S суббірліктердің пайда болуымен

4. белсенді рибосомалардың қалыптасуымен.

5. иницирлеуші комплекстің ыдырауымен

18. Трансляция элонгациясы дегеніміз не?

1. полирибосоманың қалыптасуы

2. полирибосомалық құрылымды полипептидтік тізбектің ұзаруы.

3. т-РНҚ-дан ақпараттың берілуі

4. эукариот жасушасындағы ақуыз биосинтезі

5. прокариот жасушасындағы ақуыз синтез

19. Фолдингке қатысатын молекулалық ұғымды атаңыз?

1. шаперон

2. оператор

3. нуклеаза

4. оперон

5. фолдаза

20. Пептидтік тізбектің дұрыс үшмерлік құрылымға спиралдануы қалай аталады (бірнеше бірліктердің қосылуы)?

1. трансляция

2. транскрипция

3. репликация

4. процессиснг

5. фолдинг

21. Генетикалық кодтың келесі қасиеті қалай аталады «Барлық тірі денелерде кез келген триплеттің мағынасы бір»

1. триплеттілік

2. азғындық

3. әмбебап

4. үздіксіз

5. коллинеарлық

22. Рибосома жалғасқан мРНК молекуласының комплексі қалай аталады?

1. кинетосома

2. лизосома

3. хромосома

4. аутосома

5. полисома

23. Транскрипция кезеңдерін атаңыз?

1. инициация, индукция

2. инициация, элонгация, терминация

3. элонгация, индукция

4. инициация, кульминация, терминация

5. терминация, индукция

24. Ақуыздар рибосомаларымен әрекеттесетін антибиотиктер ингибирлейтін процессті атаңыз:

1. Транскрипция

2. процессинг

3. Трансформация

4. сплайсингі

5. трансляция

25. Генетикалық кодтың келесі қасиеті қалай аталады «ДНҚ үшөрімдерінің арасында ешқандай тыныс белгілері болмайды»?

1. триплеттілік

2. азғындық

3. әмбебап

4. үздіксіз

5. коллинеарлық

26. Трансляция кезінде аминқышқылының тРНҚ мен байланысын қандай фермент катализдейді?

1. фосфофруктокиназа

2. пальмитинсинтетаза

3. глюкокиназа

4. экзонуклеаза

5. аминоацил-тРНҚ-синтетаза

27. Эукариоттық рибосомалардың құрамдарын көрсетіңіз:

1. кіші (40S) және үлкен (60S) суббірліктер

2. кіші (40S) және орташа (50S) суббірліктер

3. орташаі (50S) және үлкен (60S) суббірліктер

4. кіші (10S) және үлкен (100S) суббірліктер

5. кіші (40S), орташа (50S) және үлкен (60S) суббірліктер

28. «Әрбір аминқышқылына ретімен орналасқан үш нуклеотид сәйкес келеді» деген қағидаға генетикалық кодтың қандай қасиеті сипатталады?

1. триплеттілік

2. азғындық

3. әмбебап

4. үздіксіз

5. телімділік

29. Трансляция процесінде мРНК тізбегіне байланысқан және біртіндеп оның 3'- соңына дейін жылжитын рибосоманың жиынтығы қалай аталады?

1. полидиктиосома

2. полистреол

3. полидактилия

4. полисома

5. полипептид

30. Трансляцияның аяқталуы қалай хабарланады?

1. рибосомада мағыналы кодондардың біреуінің пайда болуымен

2. рибосомада мағынасыз кодондардың біреуінің пайда болуымен

3. белсенді тРНК- ның қатысуымен

4. полипептидтік тізбектің қатысуымен

5. клетканың өлуімен

Тақырып: Гендердің экспрессиялы реттелуі. Про-және эукариот гендерінің реттелуі.

1. Гендер ферменттерінен тұратын реакция қатарын катализдеуші промотор мен оператордың құрылымдық – қызметтік бірлігі қалай аталады?

1. индуктор

2. ингибитор

3. оперон

4. оператор

5. опер

2. Промотор дегеніміз не?

1. ДНҚ-полимеразаның байланысатын орны

2. РНҚ- полимеразаның байланысатын орны

3. РНҚ- полимеразаның жойылатын орны

4. Ақуыз–репрессорының байланысатын орны

5. Ақуыз-индукторының байланысатын орны

3. Оператор дегеніміз не?

1. РНҚ- полимеразаның байланысатын орыны

2. ДНҚ-полимеразаның байланысатын орыны

3. РНЌ- полимеразаның жойылатын орыны

4. Ақуыз–репрессорының байланысатын орыны

5. Ақуыз-индукторының байланысатын орыны

4. Оперондардың қандай типтерін ажырайды?

1. Индуцибильді және репрессибельді.

2. Индуцибельді және мәжбүрлі

3. Операбельді және репрессибельді

4. Коммуникабельді және репрессибельді

5. Коммуникабельді және мәжбүрлі

5. Оперон дегеніміз не?

1. гендер ферментінен тұратын промотормен оператордың реакция қатарының ретілігін катализдейтін құрылымдық қызыметтік бірлік

2. лактозанын сыртқы ортадан жасушаға енуін катализдейтін фермент

3. лактозаның глюкозаға және галактозаға ыдырауын катализдейтін фермент

4. промотормен байланысты транскрипцияның жалпы факторларының барлық ақуыздар жиынтығы

5. эукариот транскрипциясының жалпы факторларының ақуыздар жиынтығы

6. Пермеаза қандай процессті қамтамасыз етеді?

1. Глюкозаның сыртқы ортадан жасушаға енуін

2. Лактозаның сыртқы ортадан жасушаға енуін

3. Лактозаның жасушадан сыртқы ортаға енуін

4. Глюкозаның жасушадан сыртқы ортаға енуін

5. Лактозаның глюкоза мен галактозаға ыдырауын

7. β-галактозидаза қандай реакцияны катализдейді?

1. Глюкозаның сыртқы ортадан жасушаға енуін

2. Лактозаның сыртқы ортадан жасушаға енуін

3. Лактозаның жасушадан сыртқы ортаға енуін

4. Глюкозаның жасушадан сыртқы ортаға енуін

5. Лактозаның глюкоза мен галактозаға ыдырауын

8. Эукариот транскрипциясындағы жалпы факторлардың ақуыздар комплексі қалай аталады?

1. TFIID

2. NGFD

3. HGDO

4. TAAP

5. TOEFL

9. Лактозаның глюкозаға және галактозаға ыдырауын катализдеуші ферментті атаңыз?

1. пермеаза

2. β – галактозидаза

3. трансацетилаза

4. фосфофруктокиназа

5. липаза

10. Лактозаның сыртқы ортадан жасушаға енуін катализдеуші ферментті атаңыз?

1. пермеаза

2. β – галактозидаза

3. трансацетилаза

4. фосфофруктокиназа

5. липаза

Тақырып: Генді-инженерлік технологиялар.

1. Зерттелетін ДНҚ бөлшегіндегі негіздердің толық алғашқы орналасу тәртібін анықтау үшін қандай әдістер қолданады?

1. Медициналық -генетикалық кеңес беру

2. Молекулалық- генетикалық

3. Биохимиялық

4. Физикалды тексеру

5. Лапароскопия

2. ПТР-дың мағынасын ашыңыз:

- біріншілік цитореакция

- полимеразалық тізбектік реакция

- қайталамалы тізбектік реакция

- көрсеткіш цитологиялық реакция

- прецитологиялық реакция

3. ДНҚ фрагментінің ПТР-дан кейінгі визуализацияны қалай іске асыруға болады?

- ультракүлгін сәулеленуден спектрдің қызыл аумағында жарық пайда болады

- инфрақызыл сәулеленуден ұшқындық пайда болады

- рентгендік сәулелену рентген суреттен байқалады

- радиоактивті сәулеленуден ен салынған радионуклеидтер байқалады.

- ештеңе табылмайды

4. Молекулалық зонд дегеніміз не?

- ДНҚ-ның комплемнтарлы аймағы

- мутантты генді құрайтын ДНҚ-ң созылыңқы аймағы, ДНҚ-ң комплементарлы тізбектелуі

- комплементарлы мутантқа немесе қалыпты генге, синтетикалық олигонуклеотидтік ен салынған тізбегі

- спейсерлі аймақ

- ДНҚ-ң мутанты генді құрайтын комплементарлы тізбегінің қысқа аймағы.

5. Полимераздық тізбектік реакция дегеніміз не?

- ДНҚ-ның ұзарту тәсілі

- ДНҚ in vitro амплификациялық тәсілі

- ДНҚ фрагментін кесу тәсілі

- ДНҚ аймағының идентификациясы

- Биологиялық материалды жинау

6. ДНҚ диагностиканың қандай әдістерін ажыратады?

- тура және ауыспалы

- қысқа және ұзын

- локальды және фронтальды

- қарапайым және күрделі

- бірыңғай және жүйелік

7. ДНҚ in vitro амплификациясының әдісі қалай аталады?

- ПТР

- ЦПР

- РЦП

- ДЦП

- ПРЦ

8. Аномальды электрофоретикалық қозғалысты көрсеткен, ДНҚ фрагментінің нуклеотидті тізбегі анықталатын мутация анализінің қорытынды кезеңі қалай аталады?

- скрининг

- секвенирлеу

- полиморфты генетикалық маркерлердің анализі

- амплификация

- Саузерн бойынша блот-гибридизация

9. Эндонуклеазды рестриктаза дегеніміз не?

- спецификалық орындарда ДНҚ-н кесуші ферментер

- ДНҚ молекулаларының үзілуін жалғайтын ферментер

- ДНҚ репарациясын іске асыратын байланыстарды қамтамасыз ететін ферментер

- 1,4 гликозижті байланыстарды ыдырататын ферментер

- пептидазалық белсенділікті игеретін ферментер.

10. ДНҚ фрагменттерінің электрофорезі негізінде қандай принцип бар?

- тұрақты электрлік аймақта орналасқан гельдегі ДНҚ фрагменттерінің қозғалысы

- радиациялық сәулелі аймақта орналасқан гельдегі ДНҚ фрагменттерінің қозғалысы.

- рентген сәулесімен сәулеленген аймақта орналасқан гельде ДНҚ фрагменттерінің қозғалысы

- жасанды сәулеленудің астында орналасқан гельдегі ДНҚ фрагменттерінің қозғалысы

- қозғалыстың болмай қалуы.

11. Гендер амплификациясына түсінік беріңіз?

- ДНҚ негізінің идентификациясы

- ДНҚ-ның қандай да бір аймағының қайталануы

- осы генді сақтайтын ДНҚ-ның фрагментін анықтау

- ДНҚ фрагментінің барлығын жою

- хромосоманың боялуы.

Тақырып: Клетканың генетикалық аппараты-1

С. Гендік, геномдық және хромосомдық ұйымдасу деңгейлері

2. Гендік ұйымдасу деңгейінің элементарлы құрылымы не?

Б. Гендер

3. «Ген» деген терминді алғашқы рет кім ұсынды?

А. 1909ж. В. Иогансен

4.Ген дегеніміз не?

А. Белоктың бірінші реттік ақпараттық құрылымы бар ДНК-ның бөлшегі

5. Цистрон дегеніміз не?

В. Бір полипептидтік тізбекті кодтайтын ДНК-ның бөлшегі

6. Мутон дегеніміз не?

С. Өзгеруі мутацияға душар келтіретін, ДНҚа молекуласының кіші бөлшегі

7. Рекон дегеніміз не?

Д. Рекомбинация бірлігі: мейоз І профазасындағы гомологты хромосомалар арасындағы айқас

8. Геннің атқаратын қызметі қандай?

А. Меншіктілік

В. Дискретілік

С. Тұрақтылық

Д. Аллелдік

Е. Барлық аталғандар

9. Генің меншіктілігі дегеніміз не?

1. Әр бір структуралық ген- белгілі бір тәртіппен орналасқан нуклеотидтер және арнайы бір полипептид тізбегінің синтезін негіздейді

10. Геном дегеніміз не?

1. Гаплоидтық хромосомалар жиынтығы

11. «Бір ген- бір фермент» гипотезасын қандай ғалымдар ұсынды?

1. 1941ж. Дж.Бидл мен Э.Татум

12. Геннің тұтастылығы және дискретілігі дегеніміз не?

1. Бір полипептид тізбегінің синтезін жоспарлауында ген тұтас тұлғадай қызмет ете отырып, суббірліктерімен (бөлшектерімен) сипатталады

13. Генотип дегеніміз не?

1. ата-аналарынан алынған гендер жиынтығы

14. Кариотип дегеніміз не?

1. Бір түрдің диплоидтық хромосомалар жиынтығы

15. Экзон дегеніміз не?

1. Белок молекуласындағы аминқышқылдар тәртібі туралы ақпараты бар мағыналы аймақтары

16. «Цистрон» терминің авторы кім?

1. Г.Меллер

17. Прокариот гендері немен сипататалады?

1. Барлық аталғандармен

18. Құрылымдық гендер ісін тежейтін гендер қалай аталады?

1. Супрессорлар

19. Реттеуші гендер қандай қызмет атқарады?

1. Арнайы белгілердің дамуын бақылайды

20. Трансформация дегеніміз не?

1. ДНК – молекуласы арқылы генетикалық ақпараты тасымалдау

21. Трансформация құбылысын кім және қашан ашты?

1. 1928 ж. Ф.Гриффит

22. Трансформациялық фактордың биохимиялық табиғатын кім және қашан ашты?

1. 1944 ж. О.Эйвери, Мак-Леод және Мак-Карти

23. Трансдукция дегеңіміз не?

1. Батериофагтар арқылы генетикалық ақпаратты тасымалдау

24. Интрон дегеніміз не?

1. Белок молекуласындағы аминқышқылдарын кодтамайтын аймақтар

25. Трансдукция кұбылысын ашқан ғалымдарды көрсетініз:

1. 1952 ж.Н.Циндер Дж. Ледерберг

Тақырып: Клетканың генетикалық аппараты-2

1. Хромосомалардың химиялық құрылымдарын көрсетіңіз?

А. Барлық аталғандар

2. Әйел адам кариотипінде хромосомалар саны қанша?

В. 46

3. Адамның соматикалық жасушаларындағы хромосомалар санын атаңыз?

Д. 46

4. Адамның гаплоидтық жиынтығындағы хромосомалар саны қанша?

Е. 23

5. У-хромосома қандай типке жатады?

С. Акроцентрлік

6. Ер адам кариотипінде хромосомалар саны қанша?

В. 46

7. Адамның хромосомалар жиынтығында жыныс хромосомалар саны қанша?

А.2

8. Әйел адам мен ер адамның кариотипіндегі айырмашылығы бар хромосомалар қалай аталады?

Д. Гетерохромосомалар

9. Қандай хромосомаларды аутосомалар дейміз?

С. Әйел мен ер адам хромосомалар жиынтығындағы бірдей хромосомаларды

10. Акроцентрлі хромосомаларда центромерасы қай жерде орналасады?

С. Хромосомалардың бір ұшында

11. Теломерлер дегеніміз не?

1. Хромосома иықтарының шеткі аймақтары

12. Қанадай хромосомалар гомологті емес деп аталады?

1. Әртүрлі құрлысы бар хромосомалар

13. Қандай хромосомаларды жынысты деп аиалады?

1. Әйел мен ер адамның хромосомалар жиынтығындағы айырмашылықтары бар жұп хромосомалар

14. Әрбір хромосомаларды жеке талдауында қандай белгілер алынады?

1. Мөлшері, бірінші реттік буындарының орны, екінші реттік және серіктерінің болуы

15. Центромерлері шетінде орналасқан хромосомалар қалай аталады?

1. Акроцентрлі

16. Хромосомалардың Денвер жіктелу негізінде қандай белгілер алынған?

1. Центромераның орналасуы және мөлшері

17. Хромосоманың гистондық емес ақуыздары қандай қызмет атқарады?

1. Аталғандардың барлығы

18. Митотикалық хромосомалардың ұзынды бөліктері қалай аталады?

1. Иықтары C. Хромотидтер E. Кинетохор

2. Хромонемалары D. Центромералар

19. Транскрипция байқалатын және шала ширатылған хромосомалардың аймақтары қалай аталады?

1. Эухроматин аймақтары D. Құрылымдық гетерохроматин

2. Гетерохроматинды аймақтары E. Конститутивтік гетерохроматин

3. Факультативті гетерохроматин

20. Адам жасушасындағы хромосома санын қандай ғалымдар анықтады?

1. 1955ж. А. Леван және Дж. Тио

2. 1882ж. Арнольд және В. Флемминг

3. 1953ж. Дж. Уотсон және Ф. Крик

4. 1941ж. Дж. Бидл және Е. Татум

5. 1952ж. Циндер және Ледеберг

21. Денвер жіктелуі бойынша адам кариотипінде хромосомаларды неше топқа бөледі?

1. 4

2. 5

3. 6

4. 7

5. 8

22. Эухроматин дегеніміз не?

1. Митоз соңындағы және интерфазадағы хромосомалардың деспиральданған аймақтары

2. Хромосомалардың аса ширатылған аймақтары

3. Генетикалық активтелмеген Х-хромосома

4. ДНК молекуласы айналасында қос тізбек түзейтін глобула

5. Иықтардың шеткі аймақтары

23. Тұқымқуалаушылық материалдың қандай процесс себеп болады?

1. Деспирализация

2. Спирализация

3. Денатурация

4. Гидратация

5. Деконденсация

24. Хромосомаға қандай қызмет тән?

1. Тұқымқуалаушық ақпаратты сақтау және іске асыру

2. Тұқымқуалаушық ақпаратты тасымалдау

3. Тұқымқуалаушық ақпаратты іске асыруын реттеу

4. Тұқымқуалаушық ақпараттың екі еселенуі

5. Аталғандардың барлығы дұрыс

25. Тұқымқуалаушық ақпарат хромосомалардың қандай химиялық құрылымдарында сақталады?

1. Гистонды ақуыздарда

2. Гистонды емес ақуыздарда

3. ДНК молекуласында

4. Липидтерде

5. Полисахаридтерде

26. Гистонды ақуыздардың хромосомалары қандай қызмет атқарады?

1. Құрылымдық және реттеуші

2. РНК синтезінің ферменттер

3. РНК процессинг ферменттер қызметін

4. ДНК редупликация ферменттер

5. ДНК репарация ферменттер

27. Теломерлер қандай қызмет атқарады?

1. Теломерлер арқылы хромосомалар ядро мембранасының ішкі қабатына бекінеді

2. Хромосомалар шеттерін бір біріне жабыспауын және дицентриктер түзілуіне кедергі келтіреді

3. Хромосомалар ды нуклеаза әсерінен қорғап, тұрақталуын қамтамасыз етеді

4. Жасушалардың бөліну кезінде хромосомалар дың толық екі еселенуін қамтамасыз етеді

5. Аталғандардың барлығы да дұрыс

28. Хромосомалардың төмеңгі ұйымдасу деңгейі және 6-7 рет тығыздалуын қамтамасыз ететін құрылымды атаңыз?

1. Соленоид

2. Нуклеосома

3. Аса нуклеосомалық деңгей

4. Хроматидті – ілмекті деңгей

5. Хромосомалардың метафазалық деңгейі

29. Митотикалық хромосомалардың көлденең бөліктері қалай аталады?

1. Иықтар

2. Хромонемалар

3. Хроматидтер

4. Центромерлер

5. Кинетохор

30.Хромосоманың қандай аймақтарында ядрошық шоғырланады және түзіледі?

1. Центромерада

2. Кинетохорада

3. Гетерохроматинде

4. Екінші реттік буындарда

5. Хромонемада

Тақырып: Мутациялар. Мутагендік факторлар.

1. Генеративті мутацияның соматикалық мутациядан айырмашылығы неде?

1. Біріншісі жыныс жасушаларында, екіншісі соматикалық жасушаларында пайда болады

2. Қандай мутацияларды летальды деп атайды?

1. органинизмнің өлуіне келдіретін мутациялар

3. Хромосомдық аберрациялардың түрлерін атаңыз:

1. транслокация, делеция, дифешенс, дупликация

4. Инверсия дегеніміз не?

1. хромосома бөлшектерінің 180 градуске айналуы

5. Қандай мутацияларды жартылай летальды деп атайды?

1. органинизмнің тіршілікке қабылетін төмендететін мутациялар

6. «Мутация» терминін бірінші болып ұсынған кім?

   1. Г. де Фриз

7. Индуциялық мутация дегеніміз не?:

1. радиациялардың, химиялық заттардың әсерінен пайда болған жасанды мутациялар

8. Мутагенездің химиялық факторларына не жатады?

1. Химиялы заттар

9. Гендік мутацияның пайда болу механизмі неде?

1. ДНҚ-ның өзгеруі, тұқым қуалаушылық материальдың редупликация, рекомбинация және репарация құбылыстарының қатесінің нәтижесінде

10. Қандай мутацияларды хромосомалардың қайта құрылуы немесе хромосомдық абберация деп атайды?

    1. Хромосомалардың құрылысының өзгеруінен пайда болатын мутациялар

11. Хромосоманың жетіспеушілігі дегеніміз не?

1. Бір хромосоманың жетіспеуі

12. Мутацияның шығу тегі бойынша жіктелуі:

1. Кездейсоқ және жасанды

13. Хромосомалардың қандай қайта құрылуы транслокация деп аталады?

1. гомологты емес хромосомалардың арасындағы аймақтарымен алмасуы

14. Моносомияда хромосомалар жиынтығында қандай өзгерістер байқалады?

1. Гомологты жұп хромосоманың біреуі болуы

15. Спонтандық мутация дегеніміз не?

1. кездейсоқ, өздігінен табиғи популяцияларда табиғи жағдайлардан пайда болған мутациялар

16. Мутацияға душар қылатын ДНК молекуласының бөлшегі қалай аталады?

1. мутон

17. Цитоплазмалық мутациялар дегеніміз не?

1. ДНК-сы бар органоидта пайда болатын мутациялар

18. Мутациялардың медициналық маңызы неде?

1. белгілердің дамуында сыртқы ортаның маңызын анықтауы

19. Геномдық мутациялар дегеніміз не?

1. хромосомалар санының өзгеруі

20. Дупликация дегеніміз не?

1. хромосома бөлшектерінің екі еселенуі

21. Гендік аурулардың себебі неде?

1. Геннің мутациялауында

22. Мутагенездің физикалық факторларына не жатады?

1. Иондық сәулелер

23. Биологиялық мутагенезге душар қылатын факторларды атаңыз:

1. вирустар, бактериялар, қарапайымдылар, гельминттер

Тақырып: Органеллалар.

1. Қандай ағзаларға прокариоттық ұйымдасу типі тән?

1. вирустар

2. бактериялар мен көк-жасыл балдырлар

3. саңырауқұлақтар

4. қарапайымдылар және ішекқұстылар

5. жалпақ және жұмыр құрттар

2. Цитоплазма дегеніміз не?

- хроматин мен ядрошық орналасқан цитоплазманың ішкі ортасы

- ДНК-ң сақиналы молекуласы бар митохондриялардың матриксі

- ядро мен плазматикалық мембрана арасындағы клетка бөлігі

- ткандік сұйықпен толтырылған клетка арасындағы кеңістік

- перинуклеарлы кеңістігінің құрылымдық негізі

3. Органоидтар дегеніміз не?

- клетканың тұрақты емес компоненттері

- клеткаларда синтезделетін глобулярлы белоктар

- белгілі бір қызмет атқаратын клетканың тұрақты құрылымдары

- зигота бөлшектенуінің нәтіжесінде пайда болатын клеткалар

- нуклеин қышқылдарынан тұратын клеткалық емес бөлшектер

4. Жалпы органоидтар дегеніміз не?

1. Арнайы қызмет атқаруға бағытталған жасуша органоидтары

2. Барлық жасушаларға тән органоидтар

3. Прокариоттық жасушаларда кездесетін органоидтар

4. Жыныс жасушаларында кездесетін органоидтар

5. Иммундық жасушаларға тән органоидтар

5. Қандай органоидтардың құрамына ерітетін ферменттер кіреді?

1. рибосомаларда

2. митохондрияларда

3. лизосомаларда

4. эндоплазмалық торда

5. Гольджи комплексінде

6. Бірінші реттік лизосомалар қай жерде пайда болды?

- эндоплазмалық торда

- митохондрияларда

- рибосомаларда

- Гольджи жиынтығында

- ядрошықта

7. Жалпы мағыналы органоидтарға не жатады?

1. талшықтар

2. кірпікшелер

3. митохондриялар

4. миофибриллалар

5. синаптикалық көпіршіктер

8. Арнайы органоидтарға не жатады?

1. Гольджи жиынтығы

2. кірпікшелер

3. митохондриялар

4. миофибриллалар

5. синаптикалық көпіршіктер

9. Құрамында мембраналар болмайтын органоидты атаңыз:

1. Гольджи жиынтығы

2. лизосома

3. эндоплазматикалық тор

4. митохондриялар

5. рибосомалар

10. Екі мембраналы органоидты атаңыз:

1. лизосомалар және Гольджи жиынтығы

2. бұдыр және тегіс эндоплазмалық тор

3. митохондриялар және пластидтер

4. рибосомалар және центросомалар

5. микроденешіктер және микротүтікшелер

11. Лизосомалар дегеніміз не?

- қышқыл гидролаза-ферменттері бар көпіршіктер

- центриольдерден тұратын денешік

- екі бөлімі бар дөңгелек келген рибонуклеопротеидті денешік

- жүзден бірнеше мыңға дейін диктиосомалар жиынтығы

- клетканық «энергетикалық станция»

12. Лизосомалар қандай қызмет атқарады?

- белоктарды синтездейді

- клетка ішіндегі қорыту процесстерін қамтамасыз етеді

- клетканың бөліну кезінде хромосомалардың ажырауын қамтамасыз етеді

- энергетикалық қызмет атқарады

- заттардың сұрыпталып сіңіруін қамтамасыз етеді

13. Құрамына мембраналар кіретін органоидты атаныз:

- микротүтікшелер

- микрофиламенттер

- Гольджи комплексі

- клетка орталығы

- рибосомалар

14. Клетканың қандай органоидында өзінің ДНК-сы болады?

- митохондрияларда

- рибосомаларда

- лизосомаларда

- эндоплазмалық торда

- Гольджи комплексінде

15. Қандай органоид клетканың тасымалдайтың жүйесінің қызыметін атқарады?

- клетка орталығы

- митохондриялар

- эндоплазмалық тор

- рибосомалар

- лизосомалар

16. Бұдыр эндоплазмалық тор қандай қызымет атқарады?

- АТФ-ті синтездейді

- нуклеин қышқылдарын синтездейді

- углеводттарды синтиздейді

- липидтерді синтездейді

- белокты синтездейді

17. Клетка орталығының құрылысы қандай?

- үлкен және кішкентай бөліктерден тұрады

- центриольдерден тұрады

- ферменттері бар көпіршіктерден тұрады

- диктисомалар жиынтығынан тұрады

- каналдардың күрделі жүйесінен тұрады

18. Клетка орталығы қандай қызмет атқарады?

Тірек қызметін атқарады

Клетканың бөлінуінде хромосомалардың ажырауын қамтамасыз етеді

Бірінші реттік хромосомалардың түзілуіне қатысады

Қоректік заттардың қоры

Клеткаға заттарды тасымалдайды

19. Мембраналар торында ақуыздар мен липидтер синтезделетін органелланы атаңыз?

1. митохондрии

2. цитоқаңқа

3. ядролық ламина

4. эндоплазмалық тор

5. Гольджи жиынтығы

20. Клетканың қандай органоидында көмірсуларының синтезі өтеді?

1. бұдырлы эндоплазмалық торда

2. митохондрияларда

3. тегіс эндоплазмалық торда

4. рибосомаларда

5. лизосомаларда

21. Липидтер қандай органоидта синтезделеді?

1. бұдырлы эндоплазмалық торда

2. митохондрияларда

3. тегіс эндоплазмалық торда

4. рибосомаларда

5. лизосомаларда

21. Белоктың синтезі қандай органоидта өтеді?

- митохондрияларда

- лизосрмаларда

- хлоропластыларда

- рибосомаларда

- хромопластыларда

21. Рибосомалар дегеніміз не?

1. ішінде ферменттері бар көпіршіктер

2. центриольдерден тұратын денешік

3. екі бірліктерден тұратын рибонуклеопротеидтер

4. диктиосомалардың жиынтығы

5. екі мембранадан тұратын таяқша немесе дөңгелек құрылым

24. Клетканың бөлінуіне қандай органоид қатысады?

- эндоплазмалық тор

- Гольджи комплексі

- лизосомалар

- рибосомалар

- клетка орталығы

25 . Қосындылар дегеніміз не?

- цитоплазманың салыстырмалы түрақты емес компоненттері

- фибрилярлық белоктар

- белгілі бір қызмет атқаратын цитоплазманың тұрақты құрылымдары

- белок синтезі қызметін атқаратың рибонуклеопротедтік бөлшектер

- клетканың гистондық белоктар жиынтығы

26. Полисомалар қай жерде орналасқан?

- тегіс эндоплазмалық тордың мембраналарында

- ядрода

- Гольджи комплексінің мембраналарында

- бұдыр эндоплазмалық тордың мембраналарында

- лизосомалар мен клетка орталығында

27. Қандай органоидта фотосинтез өтеді?

- митохондрияларда

- лизосомаларда

- рибосомаларда

- Гольджи жиынтығында

- пластидтерде (хлоропластарда)

28. Қандай органоид клеткадағы синтезделген заттардың жиналған қоры болып есептеледі?

- клетка орталығы

- Гольджи жиынтығы

- митохондриялар

- эндоплазматикалық тор

- лизосомалар

29. Төменде аталған органоидтардың қайсысы «энергетикалық станция» қызметін атқарады?

- эндоплазмалық тор

- Гольджи комплексі

- рибосомалар

- митохондриялар

- лизосомалар

30. Өсімдік клеткасының қосындыларына не жатады?

- гликоген

- крахмал

- меланин

- инсулин

- мочевина

31. Трофикалық немесе қоректік қосындыларға не жатады?

гемоглобин

гликоген

пигменттер

миоглобин

инсулин

32. Ядрошықта жүретін негізгі процесс: