- •I.4. Тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік ұсыныстар
- •Тәжірибелік жұмыс
- •1. Гипертониялық әсерленіс.
- •2. Дистониялық әсерленіс
- •3. Астениялық әсерленіс.
- •Тәжірибелік жұмыс
- •1. Ауру себебінің екі негізгі сипатын таңдаңыз
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Аурудың созылмалы өтуі
- •Аллергия
- •17. Әйелдер, еркектерге қарағанда, төзімдірек келеді (4)
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Жасуша мембраналарының фосфолипидтері құрылымының бұзылуы
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Бауырлық
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Тәжірибелік сабақ
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Көміртегі тотығымен уландыру
- •Тауға шыққанда
- •Гиперкапния
- •Гиперкапния
- •Карбоксигемоглобиннің түзілуі
- •Нитроқосындылар (нитриттер, нитраттар)
- •Қанағымы жылдамдығының баяулауы
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Тәжірибелік жұмыс
- •Тәжірибелік сабақ
- •Коллапстың дамуымен
- •Машықтық жұмыс
Тәжірибелік жұмыс
№ 1 Тапсырма. |
|
Әдісі: Әрбір студент патофизиологиялық тәжірибе сатыларының дұрыс бірізділігін өзі анықтайды және мұны «жеке бағалау» бағанасында цифрмен белгілейді. Осы тапсырманы орындағаннан соң студенттер үш адамнан топқа бірігеді және бірлесе отырып нәтижелерді талдайды, бірдей пікірге келеді және «топтасып бағалау» бағанасында тәжірибе сатыларының дұрыс бірізділігін белгілейді. Сонан соң оқытушы дұрыс жауапты айтады. Қателермен жұмыс істеу басталады, жеке және топтасып бағалауда кеткен қателер саналады.
Тәжірибе сатылары |
Жеке ( өз бетінше) бағалау |
Жеке бағалауда кеткен қате |
Дұрыс жауап |
Топтасып,өзара келісіп бағалау |
Топтасып бағалауда кеткен қате |
Тәжірибе мақсаты мен міндеттерін анықтау |
|
|
|
|
|
Тәжірибе жоспарын құру |
|
|
|
|
|
Алынған деректерді статистикалық өңдеуден өткізу |
|
|
|
|
|
Зерттеу әдістері мен сайма-сай үлгіні қалау
|
|
|
|
|
|
Зерттеудің нәтижелер-ін талдау және тұжырым жасау |
|
|
|
|
|
Дерттік үрдісті зерттеу |
|
|
|
|
|
Дерттік үрдістің үлгісін алу |
|
|
|
|
|
Тәжірибелік емдеу |
|
|
|
|
|
Тәжірибенің тың ойын анықтау |
|
|
|
|
|
Зерттеушінің теория-лық дайындықтан өтуі |
|
|
|
|
|
№ 2 тапсырма. |
|
Әдісі: Екі ақ тышқан қапшыққа жекелей салынады да, олар центрифуганың сақинасына қарама-қарсы бекітіледі. Центрифуганың сақинасын 1 минөттей айналдырамыз (тұтқаны 2 секөндте бір рет айналдырады), сонан соң лоар қапшықтан шығарылады. Жануарлардың жағдайына, қозғалыс үйлесімділігіне назар аударылады. Жануарларда кинетоз ауруы белгілерінің жоғалу мерзімі анықталады. Тұжырым жасалады.
№ 3 тапсырма. |
Тексерілетін адамның дене жүктемесіне (Мартине сынауы), жүрек-тамыр жүйесінің әсерленісін, ауруалды жағдайды анықтау мақсатымен зерттеу.
|
Әдісі: Тәжірибені жүргізу үшін студенттер бірнеше жұмыс тобына бөлінеді. Әрбір топта 4 адамнан кем болмауы керек:
1-тексерілетін адам (өз еркімен келіскен студент)
2-артериялық қысымның деңгейін анықтаушы студент
3-тексерілетін адамда тамыр соғуының жиілігін анықтаушы студент
4-алынған деректерді дәптерге тіркеуші.
Тексерілетін адамда отырған жағдайда артериялық қысым (АҚ) өлшенеді, екінші қолының тамырын ұстау арқылы жүрек соғуының жиілігі анықталады. Ол үшін тамыр соғуының жиілігін 10 сек. ішінде 6 мәрте анықтайды, алынған нәтижелерді қосады да 6-ға бөледі, орта арифметикалық шаманы есептейді. Ары карай, тексерілетін адам қарынан байламаны (менжетка) алмай, 30 сек. ішінде 20 мәрте отырып-тұрады. Осындай жүктемеден соң дереу АҚ және жүрек соғуының 10 сек. жиілігі анықталады. Содан соң, тамыр соғуының жиілігі (пульс) және АҚ жүктемеден кейін әрбір 1 минут сайын (бірнеше мәрте) көрсеткіштердің бастапқы шаманың қалпыпа келгенінше анықталады. Алынған деректер кестеге енгізіледі:
Зерттелетін көрсеткіштер |
Жүктемеге дейін
|
Жүктемеден соң дереу |
Жүктемеден соң әр минөт сайын |
||||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|||
АҚ |
|
|
|
|
|
|
|
систолалық |
|
|
|
|
|
|
|
диастолалық |
|
|
|
|
|
|
|
пульстік |
|
|
|
|
|
|
|
Сынауды бағалаудың нышандары: Жүрек соғуы жиілігін талдау.
1. Жүктемеден соң тамыр соғуының жиілігі 3-4 мин. соң қалпына келуге тиіс.
2. Жүктемеден соң тамыр соғуының жиілігі 50-70%-ға артуы тиіс. Ол мынадай өрнекпен есептеледі.
Жүктемеден соңғы - бастапқы тамыр х 100
тамыр соғуының жиілігі соғуының жиілігі
бастапқы тамыр соғуының жиілігі
АҚ өзгеруін талдау.
1. Дене жүктемеснен соң систолалық қысым әдетте 10-20мм. с.б. артады, диастолалық қысым 10-20 мм с.б. төмендейді, пульстік қысым 20-40 мм с.б. артады.
2. АҚ жүктемеден кейін 4-5 минуттан соң қалпына келеді. Көрсетілген қалыптылық жүрек-тамыр жүйесінің дене жүктемесіне жауабының нормотониялық әсерленісі кезінде байкалады және ол жүрек және қан тамырлары жағдайы қалыпты дені сау шынықпаған адамдарға тән, бейімделу мүмкіншіліктері жеткілікті.
Жауаптың дерттік түрлері де кездеседі:
