- •Оқытушының пәндік оқу-әдістемелік кешені
- •5В070700 – «Тау-кен ісі» мамандығы
- •1 Оқу жұмыс бағдарламасы
- •1.1 Оқытушы туралы мәліметтер және байланыстық ақпарат
- •1.2 Пәннің еңбек сыйымдылығы
- •1.7 Тұрақты деректемелер
- •1.8 Пәннің мазмұны
- •1.3 Пәннің сипаттамасы
- •1.4 Пәннің мақсаты
- •1.5 Пәннің міндеттері
- •1.6 Айрықша деректемелер
- •1.8.2 Пән бойынша курстық жұмыстардың тақырыптамасы
- •1.9 Негізгі әдебиеттер тізімі
- •1.10 Қосымша әдебиеттер тізімі
- •1.11 11 Студенттердің білімін бағалау белгілері
- •1.12 Саясат және рәсімдер
- •2 Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесі
- •3 Дәрістердің қысқаша жазбасы
- •1 Тақырып. Тау-кен машиналары. Бұрғылау машиналарының арналуы және жіктелуі (4 сағат)
- •2 Тақырып. Қазіргі заманғы механикаландырылған тіреулер (2 сағат).
- •3 Тақырып. Пневматикалық перфораторлар, жіктелуі, түрлері, есептеу көрсеткіштері (4 сағат).
- •4 Тақырып. Төтелдерді бұрғылау үшін қондырғылар. Соққы-айналмалы және айналма-ұрмалы әрекеттегі станоктар. (2 сағат).
- •5 Тақырып. Тасымалдау құралдарының жіктелуі (4 сағат)
- •7 Тақырып. Рудник вагонеткалары (3 сағат)
- •8 Тақырып. Рудник локомотивтері (3 сағат)
- •9 Тақырып. Үздіксіз тасымалданатын машиналар (4 сағат)
- •5 Практикалық (семинарлық) сабақтарды орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •1 Тақырып. Тау-кен машиналары. Бұрғылау машиналарының арналуы және жіктелуі (3 сағат)
- •2 Тақырып. Қазіргі заманғы механикаландырылған тіреулер (3 сағат)
- •3 Тақырып. Пневматикалық перфораторлар, жіктелуі, түрлері, есептеу көрсеткіштері (3 сағат)
- •4 Тақырып. Төтелдерді бұрғылау үшін қондырғылар. Соққы-айналмалы және айналма-ұрмалы әрекеттегі станоктар (3 сағат)
- •5 Тақырып. Үздіксіз тасымалданатын машиналар (3 сағат)
- •6 Оқытушы мен студенттің өздік жұмысының тақырыптық жоспары
- •7 Межелік бақылау және қорытынды аттестация кезеңінде студенттердің білімдерін бақылауға арналған материалдар
- •7.1 Пән бойынша курстық жұмыстарының тақырыптамасы
- •7.2 Пән бойынша жазба жұмыстарының тақырыптамасы
- •8. Курстық жұмысты орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •8.1 Жалпы ережелер
- •Курстық жұмысты орындау реті
- •8.3 Курстық жұмыстың нәтижесін ресімдеу
8 Тақырып. Рудник локомотивтері (3 сағат)
Дәріс жоспары:
1.Жалпы мәліметтер және жіктелуі.
2.Доңгелектің тіреумен түйілісу туиілісу күшінің физикалық негіздері.
Дәрістің қысқаша мазмұны.\
Көмір алынатын кенішті шақталарда қолданылатын локомативтер негізгі қасиеттеріне байланысты мынандай кластарға бөлінеді:
-энергияға байланысты-электровоздар, дизелевоздар, гировоздар, воздуховоздар.
- энергия келуіне байланысты-өзіндік қоректену негізінде, сырттан келетін және аралас
- салмағына байланысты-жеңіл, орташа,ауыр
- қызметіне байланысты-жол кеніштік, жоғарғы қауіпсіз кеніштік, жарылыстан қауіпсіз кеніштік.
Отандық көмір және кеніштік шақталарда электровоздар кеңінен тараған. Көмір шақталарында электровоздардың 70 проценті аккумулыторлы. Электровоздар өздеріне орналасқан аккумулятор батареяларының қуатымен жүреді.кенішті шақталардың көбі тұрақты тоқ негізінде жүретін электровоздар қолданылады,энергияны байланыстырғыш желіднг алады.Тоқпен жүретін электровоздар аккумуляторлыларға қарағанда құрылысы оңай, ыңғайлы, тұтынуда арзанға түседі,тез жүреді тасымалдылығы жоғары.
Тарту коэфициенті-тарту күшінң салмаққа қатынасы-желілі электровоздарда бұл ааккумуляторлыларға қарағанда үлкен, қуатыда 2-3 есе үлкен. Қауіпсіздігі жоғары желісіз электровоздар өндіріске қолданысқа берілді.Бұл желісіз электровоздарда қозғалтқышына электроқабылдағыш арқылы энергия жол арқылы изоляцияланған кабел арқанда электромагнит индукциясы әсерінен келіп жетеді. Жалпы электро қабылдағыш феритті жүрекше тәрізді, пазасына виткалар орналасқан. Сым мен электро қабылдағыш арасындағы қуыс 100мм. Электроқабылдағыш арқылы индукцияланатын тоқ электровозда орналасқан жартылай өткізгіш арқылы тарту қозғалтқышына барады. Желісіз электровоздардың артықшылығы-жарылыстан қауіпсіз,аккумулятор жоқтығы,кемшілігі жолдың қатты қызуы. Отандық көмір шақталарында дизелевоздар тексеруден өткізілді.Олар 4 тактілі аз зиянды жарылысқа қауіпсіз сумен жылытатын қондырғымен жабдықталған.2 жұпты дөңелектің қозғалтқышщы 3 тактілі коробка передачасынан, редуктрдың телескоптың комегімен іске асырылады. Дизелевоздарда ластанған газдарды тазартып суытатын қондырғымен жабдықталған.
Дизелевоздардың артықшылығы айланыссыздығында, жарылудан қауіпсіз және аккумулятор болмайды. Кемшілігі дизельді отынның жануынан кеніш атмосферасының ластынуы және де газды тазартатын ауаның көп мөлшерде қажеттілігі. Гировоздар локомативында орналасқан аккумулятордағы айналма маховиктің энергиясының нәтижесінде қозғалады. Маховиктік айналуы пневмоқозғалтқыштың тісті таратуының әсерінен болады. Қозғалғанда және жүргенде маховикті зарядка кезінде қосу муфтаның көмегімен іске асырылады.
Гировоздың артықшылығы- толық жарылысқа қауіпсіз, кемшілігі бір зарядкамен аз жол жүреді.
Ұсынылатын әдебиеттер:
Кальницкий Я.Б. Безопасная эксплуатация подземного самоходного оборудования. – М: Недра, 1990.
Мазей А.С., Жомартов Б.А. Горные машины. Погрузочные машины и оборудование. Методическое руководство и тестовые вопросы - Алматы, КазНТУ, 2002.
Столповских И.Н. Расчет электровозного транспорта подземных рудников. Методические указания к практическим занятиям,. – Алматы, КазНТУ, 1997.
СӨЖ арналған бақылау тапсырмалары
Классификация және локомативті тасыма туралы түсінік беріндер.
Электровоздар түрін және олардың қолдану аймағын атаңдар, арнайы локомативтер туралы айтындар.