2.3. Семинар сабақтарының қысқаша мазмұны

Әдістемелік нұсқау:

Семинар сабақтарында, дайындық үрдісінде лекциялық материалдарды және нұсқаулық әдебиеттерді қолдану қажет. Көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерден басқа ғылыми мерзімдік басылымдарға да шолу жасаған дұрыс.

Тақырып №1 Дене тәрбиесі теориясы және әдістемесі ғылыми зерттеу әдістері.

Сұрақтар:

1. Негізгі педагогикалық ұғымдарға сипаттама беріңіздер.

2. Дене тәрбиесі теориясының басқа ғылымдармен байланысы.

3. Ғылымдар жүйесінде дене тәрбиесі теориясының орны

4. Дене мәдениеті дегеніміз не?

5. Дене қозғалысы дегеніміз не?

6. Дене тәрбиесі теориясы мен әдістемесінің ғылыми зерттеуінің негізгі әдісі

7. Зерттеу әдістерін ұйымдастыру.

8. Зерттеу кезеңдеріне шолу жасаңыз.

9. Зерттеу кезеңдерінің ұйымдастыру ерекшеліктері қандай?

10. Эксперименттік әдістер, олардың маңызы.

Тапсырма 1. Ғылыми әдебиеттермен жұмыс жасау.

Тапсырма 2. Дене тәрбиесі теориясы және әдістемесі – мектеп жасына дейінгі балалардың денесін жетілдіру процесін басқарудың жалпы заңдылықтары туралы ғылым.

Негізгі әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,12,14,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,12,14,15

Тақырып №2 Мектеп жасына дейінгі балалардың дене тәрбиесі теориясының дамуы.

Сұрақтар:

1. Мектеп жасына дейінгі дене тәрбиесі теориясы және әдістемесінің маңызы.

2. Джон Локк, Жан Жак Руссоның еңбектері

3. К.Д.Ушинский, П.Ф. Лесгафт, Е.А.Аркин, А.Быкова, Д.В.Хухлаева еңбектері

4. Шет елдердегі дене тәрбиесі теориясының және әдістемесінің дамуы,

5. Ресейдегі дене тәрбиесінің дамуы.

6. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында дене тәрбиесінің дамуы.

7. «Сары – Арқа» мектеп жасына дейінгі балаларға дене тәрбиесі бойынша вариативтік бағдарламаға сипаттама

Тапсырма 1. Дене тәрбиесі теориясы және әдістемеінің басқа салалармен байланысын схема түрінде көрсетіңіз.

Негізгі әдебиеттер: 6,7,8,9,10,12,14,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 4,5,6, 11,12,13,14,15

Тақырып №3. Мектеп жасына дейінгі балалардағы дене тәрбиесінің міндеттері мен құралдары.

Сұрақтар:

1. Дене тәрбиесінің міндеттері

2. Дене тәрбиесінің құралдары.

3. Дене тәрбиесі құралдарының ағзаға тигізетін әсері

4. Гигиеналық факторлар.

5. Жаратылыстың табиғи күштері

6. Ауа ванналарын қабылдауға арналған ең тиімді уақыт

7. Су процедуралары кезінде таңдау уақытына бағытталған

қозғалыстар

Тапсырма 1. Дене тәрбиесі теориясының міндеттерін шешуде ұйымдастыру әдістері мен құралдарын, формаларын талдау.

Тапсырма 2. Күн ваннасын қабылдау ерекшеліктері. Конспект.

Негізгі әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,12,14,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6.

Тақырып №4 Мектепке дейінгі тәрбие бағдарламалары және дене тәрбиесі мазмұны.

Сұрақтар:

1. Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарындағы жарық көрген бағдарламамазмұнындағы дене тәрбиесі мәселелері.

2. РСФСР Оқу министірлігі бекіткен мектепке дейінгі тәрбие бағдарламасындағы дене тәрбиесі мазмұны.

3. 1969 жылы „Балалар бақшасындағы тәрбие бағдарламасындағы„ дене тәрбиесі мәселелері.

4. 5-6 жастағы балаларды мектепке дайындауға арналған бағдарламалардағы дене тәрбиесі мәселелері.

5. Баланы отбасында және балабақшада мектепке дайындау бағдарламасында дене тәрбиесі мақсат және міндеттері.

6. Бейімделген бағдарлама және дене тәрбиесі мазмұны

Тапсырма 1. Қазіргі таңда ҚР дене тәрбиесі, мектеп жасына дейінгі балалардың дене тәрбиесі әдістемесінің дамуы.

Негізгі әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,12,14,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6.

Тақырып №5 Сәби шақтағы және жөргөктік кезеңдегі дене дамуы және күтімі.

Сұрақтар:

1. Бір жасар баланың дене даму ерекшеліктері

2. Күн тәртібін ұйымдастыру ерекшеліктері

3. Гигиеналық шаралар

4. Гимнастикалық жаттығулар

5. Анатомиялық – физиологиялық ерекшеліктері

6. Дене жаттығуларының кешені

7. 2,5-3 айлық балалардың даму ерекшеліктері

8. 2,5-3 айлықтан 4-5 айлық баланың даму ерекшелігі

9. 4-5 айлықтан 9-10 айлыққа дейінгі даму ерекшелігі

10. 9-10 айлықтан 1 жасқа дейінгі даму ерекшелігі

11. 1 жастағы баланың қимыл-қозғалыс дағдыларын атаңыз

12. Ғұмырының бірінші жылында бала тәулігіне неше рет таза ауада болу керек?

13. Дене кешенін ұйымдастыруда ескерілетін талаптарды көрсетіңіз.

Тапсырма 1. Бір жастағы бала үшін массаждың рөлі. Конспект.

Тапсырма 2. Н.Л.Фигурина мен М.П.Денисова бойынша баланың қаз тұруының қалыптасу кезеңдерін көрсетіңіз.(14 кезең)

Негізгі әдебиеттер: 1,3,4,5,6,7,10,11,12,13,14,15,16,17.

Қосымша әдебиеттер:1,2,3,4,5,6,7,8,9,10.

Тақырып №6 Екі - үш жастағы балалардың дене дамуындағы ерекшеліктер.

Сұрақтар:

1. 2-3 жасқа дейінгі балалар дене тәрбиесінің міндеттері

2. Дене тәрбиесіндегі 2-3 жасқа қараған балаларда іс-қимыл ойындарының маңызы және ерекшеліктері

3. Дене тәрбиесінің сабақтары, бөлімдеріне сипаттама беріңіз

4. Дене тәрбиесі сабағын ұйымдастыру ерекшеліктері

5. Сапқа тұруды ұйымдастыру

6. Жүгіру, секіру, еңбектеу, өрмелеу әрекетін ұйымдастыру

7. Лақтыру, қағып алуды ұйымдастыру.

8. Денені тепе-тең ұстауға арналған қандай жаттығулар бар?

9. Мәдени-гигиеналық талаптарды қалыптастырудың қандай шарттары мен тәсілдері бар?

Тапсырма 1. 3 жасқа аяқ басқан балалардың бойында жүру, жүгіру, секіру, еңбектеу, өрмелеу, лақтыру және қағып алу іс-әрекеттерін дамытуға арналған сабақ конспектісін құру.

Тапсырма 2. СӨС-на байланысты 3 жасқа аяқ басқан балаларға арналған іс-шаралар ұйымдастыру.

Негізгі әдебиеттер: 1,3,4,5,6,7,10,11,12,13,14,15,19.

Қосымша әдебиеттер:1,2,3,4,5,6,7,8,9,10.

Тақырып №7 Дене тәрбиесі процесінде үйрету, тәрбиелеу және дамыту.

Сұрақтар:

1. Қимыл-қозғалыстарға үйретуге дидактикалық принциптерді қолданудың ерекшеліктері.

2. Әдістері мен тәсілдеріне сипаттама.

3. Әдістердің жіктелуі: көрнекілік, сөйлесу, практикалық, жарыстық проблемалық оқыту және тәрбиелеу әдістері

4. „Оқыту“, „тәрбиелеу“, „дамыту“ ұғымдары

5. Жалпы педагогикалық принциптері.

6. Оқыту әдістері және тәсілдері

7. Әдістердің жіктелуі

Тапсырма 1. Сабақ конспектісін жазу.

Негізгі әдебиеттер: 10,11,12,13,14,15,16,17,19.

Қосымша әдебиеттер:,5,6,7,8,9,10,11,12

№8 Қимыл-қозғалыс дағдыларын қалыптастыру.

Сұрақтар:

1. Қимыл-қозғалыс дағдыларын меңгерту

2. Сана мен эмоцияның рөлі

3. Тапсырманы алға қоюдың, іс-әрекет мотивтерінің, психологиялық бағдардың әсері

4. Қимыл-қозғалыс дағдыларының пайда болуына жағдай жасау

5. Музыканың әсері

6. Нерф жүйкелеріне әсері

7. Дене жаттығулары

8. Дене жаттығуларына үйрету кезеңдері және әдістемесі

Тапсырма 1. Қимыл-қозғалыс дағдыларының қалыптастыру барысында көп деңгейлі басқару жүйелеріне сипаттама беру. („А“, „В“, „С“, „Д“, „Е“ деңгейлері)

Негізгі әдебиеттер: 3, 10,11,12,13,14,15,16,19.

Қосымша әдебиеттер:,5,6,7,8,9,10,11,12

Тақырып №9 Гимнастика

Сұрақтар:

1. Гимнастиканың міндеттері

2. Мектеп жасына дейінгі балалардың дене тәрбиесі процесінде гинастиканы қолдану

3. Гинастика түрлерін атаңыз, сипаттам беріңіз.

4. Гимнастикалық жаттығуларға сипаттама

5. Цикликалық және ацикликалық қимыл-қозғалысқа сипаттама беріңіз.

6. Лақтыру, жүгіру, жүру, өрмелеу, еңбектеу, секіру, қағып алу қимыл-қозғалыстарының даму ерекшеліктері.

7. Лақтырудың бала ағзасына физиологиялық әсері

8. Жүрудің ағзаға әсері.

9. Ересектер тобында талап етілетін жүру ерекшеліктері

10. Секірудің төрт фазасына сипаттама беріңіз.

11. Тепе-теңдік сақтауға арналған жаттығулар.

12. Жалпы дамытушылық жаттығуларға сипаттама беріңіз. Олардың сауықтыру нәтижесі қандай? Таңдау принциптері қандай?

13. Сапқа тұру жаттығуларының ерекшеліктеріне сипаттама беріңіз.

Тапсырма 1. Ағзаны сауықтыруға байланысты жалпы дамытушылық жаттығулар дайындау (сымбаттылық, тірек-қимыл аппараттарының қалыптасуына, қан айналымын жақсартуға, дұрыс дем алу (йога), зат алмасу, нерв жүйесінің іс-әрекеті)

Тапсырма 2. Т.В. Савельева жұмыстарындағы ойын әдістемелеріне сипаттама беріңіз. „Өсіп келеміз“, „Жұлдызшаны алу“, „Гномдар жүрісі“, „Тырналар“, Құлыншақ“ ойындарын сипаттау.

Негізгі әдебиеттер: 3, 10,11,12,13,14,15,16,17,19.

Қосымша әдебиеттер:,5,6,7,8,9,10,11,12

Тақырып №10 Мектеп жасына дейінгі балалардың дене қасиетін тәрбиелеу әдістемесі.

Сұрақтар:

1. Дене қасиеті қабілеттерін қалыптастыру.

2. Психофизикалық сапалардың күшке тәуелділігі

3. Төзімділікке тәрбиелеу.

4. Икемділіктің даму ерекшеліктері

5. Икемділіктің белсенді және белсенсіздігі

6. Икемділікті дамытудың әдістемесі

7. Стрейчинг жаттығуларына сипаттама беріңіз және не үшін

арналған?

8. Ептіліктің дамуы.

9. Денені жалпы дамытатын жаттығулар.

10. Балаларға қойылатын талаптар.

11. Әр түрі кезеңдерде ұйымдастыру ерекшеліктері мен көрсеткіштері

12. Қимыл-қозғалысқа оқытуда шығармашылықты дамытудың ерекшеліктері неде?

Тапсырма 1. Фарфель В.С. Методика определения тонуса симметрии мышц туловища. – М,1960г. 75 бет, Икемділіктің көрінуінің көптеген факторларға тәуелді екені туралы айтқан пікірін конспектілеу.

Тапсырам 2. Сөздіктерден ептілікке сипаттама беру.

Негізгі әдебиеттер: 3, 10,11,12,13,14,19.

Қосымша әдебиеттер:,5,6,7,8,9.

Тақырып №11 Қимыл-қозғалыс ойындары.

Сұрақтар:

1. Ойын - дене тәрбиесі құралы.

2. Қимыл-қозғалыс ойындарына сипаттама.

3. Қимыл-қозғалыс ойындарының теориясы мен әдістемесі.

4. Қимыл-қозғалыс ойындарының негізін салған ғалымдар.

5. Ойындардың жіктелуі

6. Қимыл-қозғалыс ойындарын басқару әдістемесі.

7. Қимыл-қозғалыс ойындарын әр түрлі жас топтарында өткізудегі бағдарламаның мазмұны.

8. Қазақтың ұлттық қимыл-қозғалыс ойындарына сипаттама

9. Қимыл-қозғалыс ойындарының нәтижелілігін жетілдіру жолдары.

10. Қимыл – қозғалыс ойындарын жоспарлау және күрделендіру.

Тапсырма 1. Мектепке дейінгі ұйымда өтілген қимыл-қозғалыс ойындарына талдау жүргізу.

Тапсырма 2. Қимыл-қозғалыс ойындарының жүргізілуін төменгі формада толтырыңыз.

Ойынға кіретін қимыл-қозғалыс	Мөлшері	Ырғағы	Ұйымдастырушылық, әдістемелік көрсеткіш	Қосымша

Негізгі әдебиеттер: 3, 8,9,10,11,12,13,14,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7.

Тақырып №12 Спорттық жаттығулар.

Сұрақтар:

1. Спорттық жаттығуларға жалпы сипаттама.

2. Спорттық жаттығуларды үйрету ерекшеліктері

3. Шаңғы тебу.

4. Шаңғымен сырғанауға үйрету әдістемесі

5. Коньки тебуге үйрету әдістемесі.

6. Велосипед тебуге үйрету әдістемесі.

7. Самокаттар мен спортроллерге үйрету.

8. Жүзуге үйрету әдістемесі.

9. Спорттық жаттығуларға балаларды үйретуде педагогтің рөлі.

Тапсырма 1. Шаңғы тебу дағдыларын қалыптастыру барысында ойналынатын ойын түрлеріне сипаттама жазу.

Тапсырма 2. Жүзуге үйрету барысында қолданылатын жаттығуларды конспектілеу. Э.Я.Степаненкова «Теория и методика физическогог воспитания и развития ребенка.» М 2001г. 258 бет.

Негізгі әдебиеттер: 3, 8,9,10,11,12,13,14,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7.

Тақырып №13 Мектепке дейінгі ұйымдарда дене мәдениетін ұйымдастыру формалары және оның әдістемесі.

Сұрақтар:

1. Мектепке дейінгі ұйымдарда дене мәдениетін ұйымдастыру формаларына сипаттама беріңіз

2. Дене шынықтыру сабақтарының мазмұны мен құрылымы

3. Дене шынықтыру сабақтарының типтері

4. Дене шынықтыру сабақтарының өткізу әдістемесі

5. Сабақтарға қойылатын талаптар

6. Ұйымдастыру тәсілдеріне сипаттама беріңіз

7. Сабақта денеге түсетін және психикаға түсетін ауыртпалық сипаты мен оны реттеу тәсілдері

8. Денешынықтыру сабақтары процесінде тәрбиелік міндеттер қалай жүзеге асырылады?

9. Әр жас топтарында дене шынықтыру сабақтарын өткізу әдістемесінің ерекшеліктері.

Тапсырма 1. Ауадаға дене тәрбиесі сабағына конспект жазу.

Тапсырма 2. Сабаққа дене шынықтыру жаттығуларына таңдау жүргізу. Конспект.

Негізгі әдебиеттер: 3, 4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10

Тақырыбып №14 Күн режиміндегі сауықтыру шаралары

Сұрақтар:

1. Ертеңгі гинастиканың маңызы, міндеттері

2. Ертеңгілік гинастиканы іріктеп алу және құру схемасы

3. Ертеңгілік гинастиканы музыкамен сүйемелдеудің маңызы

4. Әр жас топтарда ертеңгілік гинастика мазмұны

5. Ертеңгілік гинастиканы өткізу әдістемесі

6. Ертеңгілік гимнастиканы өткізу үшін қажетті жағдай

Тапсырма 1. Ертеңгілік гинастиканың дәстүрлі емес түріне сабақ конспектісін жазу.

Тапсырма 2. Денсаулық күніне сценарий жазу.

Негізгі әдебиеттер: 1,2,3, 4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10

Тақырып №15 Мектеп жасына дейінгі балаларды шынықтыру.

Сұрақтар:

1. Шынықтырудың бала денсаулығы мен дене дамуындағы маңызы.

2. Шынықтыру шаралары

3. Шынықтырудың маңызы

4. Шынықтырудың принциптері мен әдістері

5. Шынықтырудың құралдары мен әдістері

6. Шынықтыруды ұйымдастыруға қойылатын талаптар

7. Балаларды үй жайында шынықтырудың ерекшеліктері

Тапсырма 1. Ауа ваннасын қабылдау ерекшеліктері.. Конспект.

Тапсырма 2. Су шараларын ұйымдастыру әдістемесі. Конспект.

Негізгі әдебиеттер: 1,2,3, 4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10

Тақырып №16 Сергіту сәттері және мерекелері, жүргізілетін іс-шаралар.

Сұрақтар:

1. Сергіту сәттерінің маңызы.

2. Сергіту сәттерін ұйымдастырудың әдістемесі.

3. Мектепке дейінгі ұйымдарда дене тәрбиесі мерекелерін өткізудің маңызы.

4. Балаларды ұйымдастыру, оларға жетекшілік ету әдістемесі.

5. Мәдени тынығуды ұйымдастыру.

Тапсырма 1. Лысова В.Я., Яковлева Т.С., Зацепина М.Б.. Спортивные праздники и развлечения для дошкольников: Сценарии: Старший дошкольный возраст. – М, 1999г. Сценарийларды қарастыру, талдау.

Тапсырма 2. Музыкалық мәдени тынығу конспектісін даярлау.

Негізгі әдебиеттер: 1, 4,5,6,7,8,9,10,11,12,,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10

Тақырып №17 Мектепке дейінгі ұйымдарда дене тәрбиесін жоспарлау мен есепке алу.

Сұрақтар:

1. Жұмысты жоспарлау және есепке алудың маңызы.

2. Жоспарлаудың түрлері: перспективалық, күнделікті

3. Құжат түрлері: жылдық, апталық, күнтізбелік жоспар.

4. Жоспарлауға қойылатын талаптар.

5. Есепке алу түрлері.

6. Балалардың дене әзірліктерін тестілеу әдістемесі.

Тапсырма 1. И.Рауцкистің дене жаттығуларын үйретуге, қалыптастыруға, жетілдіруге байланысты график жоспарын қарастыру. Өзіңіздің жоспарыңызды құрыңыз.

Тапсырма 2. Ата-аналарға «Балалардың денсаулығын нығайту» тақырыбына әңгімелесу түрін даярлау.

Негізгі әдебиеттер: 1, 4,5,6,7,8,9,10,11,12,,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10

Тақырып №18 Мектепке дейінгі ұйымдарда дене тәрбиесі жұмыстарына әдістемелік басшылық жасау.

Сұрақтар:

1. Басшылық жасауға жауапты адамдар, негізгі міндеттері.

2. Меңгерушінің міндеттері.

3. Дәрігерлік бақылау жасау.

4. Дәрігерлік педагогикалық бақылау қалай жүзеге асырылады?

5. Балалардың денсаулық жағдайын, денесінің дамуына баға беру.

6. Сабақ өткізілетін орынның, құралдарының сақталу жағдайлары.

7. Балалардың отбасында дене тәрбиесін ұйымдастырудың ерекшеліктері.

Тапсырма 1. «Теория и методика физического воспитания и развития ребенка» М, 2006ж, Э.Я.Степаненкова бойынша Н.Озерецкий мен М.Гуревичтің әдістемесі арқылы балалардың қимыл-қозғалыстың психомоторлық даму деңгейін анықтау. Конспект.

Тапсырма 2. Ата-аналармен балаларға арналған дәрігерлік жұмыс жоспарын құрыңыз.

Негізгі әдебиеттер: 1, 4,5,6,7,8,9,10,11,12,,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10

Тақырып №19 Мектепке дейінгі ұйымдардың, отбасы, мектептегі дене тәрбиесінің сабақтастығы.

Сұрақтар:

1. Сабақтастық ұғымы

2. Отбасындағы дене тәрбиесін ұйымдастыру

3. Ана мен бала арасындағы гинастика

4. Отбасы мүшелерінің жарысқа қатысудың маңызы

5. Сопорт ойындарының отбасы мүшелеріне маңызы.

6. Ата-аналармен жұмыс формалары мен бірлескен жұмыстары

7. Мектеппен дене тәрбиесі мазмұнымен сабақтастығы.

Тапсырма 1. Ата –аналарды дене шынықтыруға насихаттау мақсатында стенд немесе ата-аналар бұрышын даярлау.

Негізгі әдебиеттер: 1, 4,5,6,7,8,9,10,11,12,,18,19.

Қосымша әдебиеттер: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10