Шірет объектісімен жүргізілетін операциялар

1. Шіретке элементті қосу

2. Шіреттен элементті алып тастау (өшірілген элементтің мәнін беру)

3. Бірінші элементтің мәнін беру.

4. Шіретті тазалау

5. Шірет элементінің санын беру.

Шіреттер қолданылады:

1. Компьютерлік модельдеуде (банктегі клиент шіретін модельдеу)

2. Көп адамдар қолданылатын операциялық жүйелерде.

3. Мәліметтерді сұрыптауда

Приоритеттер шіреті

Приоритеттер шіреті дегеніміз – бұл тзімнен жоғары приоритетті элемент өшірілетін шіреттің модификацияланған версиясы.

Шіреттегі элементтер кілт және мән жұбы ретінде қарастырылады. Мұнда кілт приоритеттің деңгейін көрсетеді. Приоритет қандай да бір сыртқы критерий бойынша бағаланады. Приоритет шіретіндегі элементті өшіруде приоритеті бірдей элемент қатар келсе, алдымен бірінші түскен элемент өшіріледі. 0 приоритеті жоғары болып саналады. Келесі элементтер тізімін және приоритетін қарастырсақ сақталу реті

Элемент 1 20

Элемент 2 0

Элемент 3 40

Элемент 4 30

Элемент5 20

Ең алдымен 2 өшіріледі.

2,1,5,4,3

орындалу реті

Элемент 1 20

Элемент 2 0

Элемент 3 40

Элемент 4 30

Элемент5 20

2,1,5,4,3

Элемент 1 0

Элемент 2 20

Элемент 3 20

Элемент 4 30

Элемент5 40

Пиоритеттер шіретін әрбір шіреттер приоритеті үшін қолданылатын бірнеше шіреттер түрінде беруге болады. Приоритеттер шіретін процестеп, тізімге жазатын және одан кейін приоритеттер реті бойынша орындайтын операциялық жүйеде қолдануға болады.

Дәріс 10.

Ағаштар. Тармақтар.

Мақсаты: Ағаштар немесе тармақтар ұғымын енгізу, негізгі түсініктерін беру, екілік тармақ құрылымымен таныстыру.

Тармақ дегеніміз – иеархиялық құрылым құратын элементтер мен қатынастардың жиынтығы.

Тармаќтыњ элементтері т‰йін деп аталады. Аѓаш тєрізді ќ±рылым т‰пкі деп аталатын алѓашќы бір т‰йіннен басталатын кµптеген т‰йіндер жиынтыѓын ќ±райды.

0-дењгей 1-дењгей 2-дењгей 3-дењгей

М±нда аѓаштыњ т‰бірі дегеніміз – ары ќарай т‰бірі болмайтын тµбесі, яѓни м±ндаѓы А. Єрбір тармаќтыњ бір ѓана т‰бірі болады. Тармаќтыњ ењ тµменгі т‰йіндері E, F, G, H жапыраќ деп аталады. Егер тармаќтыњ элементі жапыраќ болмаса, онда оны тармаќтыњ ішкі т‰йіні немесе тµбесі деп аталады. Бос тармаќ дегеніміз – ешќандай тµбесі жоќ тармаќты атаймыз. Балалыќ тµбесі деп – тармаќта орналасќан µзініњ ата-аналыќ тµбесінен тµмен ќарай т±рѓан жєне онымен тікелей байланысќан тµбені атаймыз. Мысалѓа, егер i тµбесі F тµбесіне ќатысты балалыќ тµбесі болса, онда F тµбесі I тµбесіне ќатысты ата-аналыќ тµбе деп аталады.

Балалыќ т‰йіндер жєне олардыњ балалыќ т‰йіндері ±рпаќ деп аталады. Мысалѓа, E, F жєне I, J B – т‰йінініњ ±рпаќтары.

Тектері б±л т‰йінніњ ата-аналары немесе ата-єжелері.

Тармаќтыњ єрбір т‰йіні осы т‰йіннен жєне барлыќ ±рпаќтарынан т±ратын б±таќтыњ т‰бірі болып табылады. Мысалы, В тµбесі E,F,I,J дењгейініњ т‰йіні. Мысалѓа, F т‰йіні F,I,J т‰йіндерінен т±ратын б±таќтыњ т‰бірі болып табылады. G т‰йіні ±рпаќсыз б±таќтыњ т‰йіні. А т‰йіні µзі тармаќ болып табылатын б±таќтыњ т‰бірі.

Кез келген т‰йіннен т‰йіннен бастап оныњ ±рпаќтарына ќарай ж‰ру белгілі бір жол бойымен ж‰зеге асады. Мысалѓа, А т‰бірінен бастап F т‰йініне дейінгі жол A,B,F тµбелерінен µтеді. Кез келген т‰йіннен оныњ ±рпаќтарына баратын жол жалѓыз ѓана болады. Т‰йінніњ дењгейі дегеніміз – ол т‰бірден осы осы т‰йінге дейінгі жолдыњ ±зындыѓы. Мысалѓа, А т‰бірініњ дењгейі 0-ѓа тењ. Т‰бірдіњ єрбір баласыныњ дењгейі 1-ге тењ. Мысалѓа F т‰йіні 2 дењгейдегі ±зындыѓы 2-ге тењ т‰йін болып табылады.

Тармаќтыњ терењдігі дегеніміз – оныњ кез келген т‰йінініњ максимальды дењгейі немесе тармаќтыњ терењдігі дегеніміз ол т‰бірден бастап т‰йінге дейінгі ењ ±заќ жолдыњ ±зындыѓы.