27. Туристік ресурстарды бағалау:

Туризм мен демалыс мақсаты үшін табиғи жағдайды бағалау өте күрделі. Емдік ресурстардан бағалау айырмашылығы- мұнда әсем көріністердің тартымдылығы, олардың қайталанбастылығы, экзотикалығы сияқты факторлары оын алады. Табиғат кешенінің рекреациялық бағаладуда бірегейлілігі – объект пен құбылыстардың қайталанбайтығындық және кезедесетіндік дәрежесімен анықталады. Бағалауға байланысты зерттеулердің ең қиын мәселесі – бағалау шамасын табу, яғни оны көрсету әдісін, немесе сапасы жағынан әртүрлі элементтерден тұратын геожүйе сияқты күрделі, көпжақты нысанның құндылығы шкаласын анықтау. Аумақтың туристік құндылықтарын бағалау оның күрделілігіне байланысты абсолютті сипатта болмайды, дегенмен ол қабылданған критерийлер мен әдістерге байланысты мүмкіндігінше дәл болуы тиіс.

28. Мәдени мұра бағдарламасы

Жауап: «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы – мәдени, экономикалық және әлеуметтік капитал, жалпы адамзаттық мәдениеттің құрылымдық бөлігі, этнос, қоғам, адам парасатының дамуы мен құрылуының бастауы, тарихи естеліктердің маңызды қоймасын жасау және қорғау бағдарламасы. Ежелгі тарихтың негіздерін бүгінгі күнмен қосатын жолды құрап, уақыттың үзіліссіз байланысын көрсететін қазіргі дау-дамайдағы адамзатқа қажетті көп қырлы қоғамның тарихи тәжірибесін зерттейді.  2003 жылы сәуірде Қазақстан халқына жолдауында арнайы «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыруды тапсырған болатын. Елбасының жолдауымен қабылданған «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы қазіргі Қазақстанның әлемдік өркендеуінің дәлелі.  Бағдарламаны қабылдағаннан кейін 2004 жылы 51 тарихи және мәдени ескерткіштің реставрациялық жұмысы аяқталып, 39 қалашық пен қорғандарға археологиялық зерттеулер жүргізілді. 218 нысанды қамтыған Қазақстанның тарихи-мәдени және тарихи ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі дайындалды. Ұлттық мәдениет үшін аса маңызды 30 сәулеттік және археологиялық қосымша ғылыми зерттеулер жүргізілді. Бағдарлама халықтың гуманистикалық курсы және потенциалын көрсетіп, оның тарихи тәжірибесін байытып, болашақтың сенімді тірегі болмақ.

29. Әлемдік мұра

Жауап: Әлемдік мұра (ағылш. World Heritage, фр. Patrimoine Mondial, ис. Patrimonio Mundial) — ЮНЕСКО тарапынан бекітілетін, адамзат үшін ерекше мәдени, тарихи немесе экологиялық маңызы бар деп танылатын табиғи немесе адам қолымен жасалған нысандар.

2012 жылғы жағдайына сәйкес сәйкес Әлемдік мұра тізімінде — 962 нысан. Соның ішінде 745 мәдени, 188  — табиғи және 29 — аралас нысан бар. 1972 жылы БҰҰ Білім, Ғылым және Мәдениет Ұйымы (ЮНЕСКО) дүниежүзіндегі мәдени және табиғи мұраларын қорғау туралы қарар қабылдады 

• Ерекшеліктері: Ерекше табиғи кешенге қосымша оның бірегей кешен болып сақталып тұруына кепілдік береді.

• Ескерткіш орналасқан аймақ пен оның иелерінің абыройын арттырады.

• Сол тізімге енген нысандарды дәріптеу және соның салдарынан баламалы табиғатты пайдалану үрдістерін қадыптастыруға (әсіресе, экологиялық туризмді) септігін тигізеді.

• Ескерткіштерді қаржыландыру маңыздылығын орнатып, Әлемдік мұра қорынан қаражат бөлуді қамтамасыз ету.

• Табиғи ескерткіштерді бірыңғай бақылап, тексеріп отыруды ұйымдастыруға ықпал етеді.