Азоттық алмасудың көрсеткіштері

Қан сарысуындағы көрсеткіш	СИ БІРЛІГІ
Қалдық азот	14-25ммольл
мочевина	3,3-6,6ммольл
Амин қышқылдарының азоты	1,43-3,07ммольл
Несеп қышқылы ерлер әйелдерде	0,24-0,57ммольл 0,16-0,40ммольл
Креатин ерлер,әйелдер	15-53,27-71мкмольл
аммиак	21,4-42,8ммольл
Креатин(қанда)	229-305мкмольл
Креатин(плазмада)	76,3-114,5мкмольл
Қан мочевинасының азоты	3,18-4,94мкмольл
Билурибин жалпы, байланысқан,байланыспаған	8,5-20,5,6,33-15,3,3,12-5,12мкмольл
метионин	3-5мгл
тирозин	14-15гл
ц-АМФ	4,3-8,6нгмл
Креатинин ер,әйел	88-177,44-141мкмольл

№37 Ақуызды ашығуы

Ақыуыз адам ағзасының негізгі қүраушысы.Ақуыздар тобы алмастырылатын және алмастырылмайтын болып екәге бөлінеді.Алмастырылатын ақуыздар адам ағзасына сіртқы ортадан тамақ қүрамы мен бірге еніп отырады.Адам өзін ақуызқа тамақтардан шектеген кезде оның ағзаснда ашығу пайда болады.Ақыузды ашығу кезінде ағзада ақуыз ыдырауы тежеліп зат алмасу прасесі баяулайді.

Ақуызды ашығу кезінде ағзада мінадай өзгерістер болады

-ағзада күрделі заттардың жай заттарға дейін тотығуы баяулайды

-ағзада ақуыз микробтардан,антигендерден сақтйтын дене.Ақыузды ашығуы кезінде иммунитет әлсірейді.

-ағзада өтетін просестердің бузулуы.

Ақуыздардың қалыпты жағдайдан малекуладан салмағы біраз төмендейді .Ақуыздар ыдырағанда амин қышқылдар түіндайді.Белокты ашығу кезінде ағзада сусыздану процесі қосыла жүреді.

Бүл өз кезінде адам ағзасына қауіп түғызады.

№38.Аминұышқылдарының жасушаішілік метаболизмі

Аминқышқылдарының жасшаішілік метаболизмі 3 негізгі сатыдан тұрады:

1. Трансаминдену реакциялары

2. Дезаминдену реакциялары

3. Декарбоксилдену реакциялары

Амин қышқылдарының дезаминденуі кезінде олардан амин тобы - NH2 үзіліп, аммиакқа NH3 айналады. Аммиактан басқа дезаминдену реакциялар нəтижесінде окси-, кето- жəне май қышқылдары түзілуі мүмкін. Бұл өнімдер кейін көмірсулар, липидтербасқа қосылыстар синтезіне жұмсалуы ықтимал.

Дезаминдену процесінің төрт жолы бар:

1. Тотықсыздана дезаминдену:

2. Гидролиттік дезаминдену:

3. Молекула ішілік дезаминдену:

4. Тотыға дезаминдену:

Амин қышқылдарын трансаминдеу.

Амин қышқылдарынан кетоқышқылдарға амин (-NH2) тобын көшіру реакциясын трансаминдеу дейді.

Бұл реакцияны 1937 ж. ашқан А. Браунштейн мен М. Крицман. Барлық тірі ағзалар үшін бұл əмбебап реакция болып келеді.Реакцияны катализдейтін ферменттерді аминотрансфераза немесе трансаминаза деп атайды. Трансаминдеу реакциясы екіжақты функция атқарады:

- амин қышқылынан амин тобын үзіп, басқа қосылыстарға көшіреді, бұл оның катаболиттік функциясы.

- α-кетоқышқылдардан қайта аминдеу нəтижесінде жаңа аминқышқылын синтездеу, бұл оның анаболиттік функциясы. Осы процесті А. Браунштейн трансаминдеу деп атады.