Зертханалық көрсеткіштер Норма тжа кезіндегі өзгерістер

Эрит-ң морф. Өзгерісі нормациты-68% Микроцитоз аницитоз бен

Микроциты-15,2℅ пойкилоцитозбен

Макроциты-16,8% әсерлеседі

Түсті көрсеткіш 0,86-1,05 гипохром көрсеткіші 0,86

Гемоглобин құрылымы әйелдерде-120г\л Азайған

Ерлерде- 130г\л

MCH 27-31 27 пг азайған

MCHC 33-37℅ 33% азайған

MCV 80-100 фл төмендеген

RDW 11,5-14,5℅ көбейген

Эрит-ң орташа көлемі 7,55±0,099 азайған

Ретикулоциттер-ң саны 2-10:1000 өзгермеген

Темір сарысуы әйелдерде-12-25 Төмендеген

Ерлерде-13-30

Қан сарысуының темір 30-85 мкмоль\л жоғарылаған

байланыстыргыш қабілеті

Ферритин дәрежесі 15-150мкг\л азайған

49.Ақуыз,көміру,липид алмасуындағы бауырдың ролі

Бауырдың метаболиттік қызметі адам ағзасына тағаммен бірге түскен көмірсулар,майлар және ақуыздардың қандай өзгерістерге ұшырайтындығымен тікелей байланысты.І,Көмірсулардың бауырдағы алмасуы.Көмірсулардың бауырда алмасуының бес негізгі жолы бар:1 Гликоген синтезі:қанға түсетін глюкозадан синтезделеді.2 Глюкозаның көмірқышқыл газына және суға дейін тотығуы 3 Глюкозаның пентозофосфаттық жолмен тотығуы.4 Ацетил КоА арқылы холестерин мен өт қышқылдарының синтезі 5Қандағы глюкоза концентрациясының тұрақтылығын қамтамасыз етеді.ІІ.Майлардың алмасуы.Мұның да бес жолы бар:1 Глицерин мен ЖМҚ аэробты жолмен тотығу нәтижесінде СО2,Н2О,АТФ түзілуі 2.Липопротеидтердің синтезі.3.Кетондық денелердің синтезі.4.Бос май қышқылдарының түзілуі.5.Өт қышқылдарының синтезі.Өт-холестериннің артық мөлшерінің ағзадан шығарылудың бірден бір жолы,яғни холестериннен түзілген өт қышқылдары адам ағзасынан нәжіспен шығарылып отырады .Өт пен гемнің ыдырауы нәтижесінде түзілген өттік пигменттер де,бүйректен қанға қайтып өте алмағандықтан ағзадан шығарылып отырады.ІІІ.Ақуыздардың алмасуының да бес жолы бар.1.трансаминдену,дезаминдену реакциясы.2.глюкоза-аланиндік цикл.3.гемнің,нуклеотидтердің синтезі4.амин қышқылдарын тасымалдануы.5.қан плазмасындағы ақуыздардың синтезі.Қан плазмасы ақуыздардың 70-90%бауырда синтезделеді.Альбуминдер-100% ге дейін бауырда синтезделеді,тек &-глобулиндер –ретикулоэндотелиальды жүйелерде синтезделеді.Мұның барлығы бауырдың ақуызды синтездеу қызметіне үлес қосатындығын көрсетеді.Егер альбуминдердің концертрациясы төмендесе ісік пайда болады.Амин қышқылдардың несептегі концентрациясы көбейген кезде аминоцидурия байқалады.Ксантиноксидаза ферменті бауырда өте жоғары белсенділік көрсетеді.Сондықтан несеп қышқылы негізінен бауырда түзіледі.

50)Гормондарды, дәрі-дәрмекті залалсыздандыру 2 сатыдан тұрады 1.Тотықтыру    2.Қосақталу реакциясына түсу Кейде бұл екі сатыны бірге де қарастырады яғни гидроксилдену, метилдену, ацетилдену,қосақталу реакциясын жүргізуарқылызаттардызалалсыздандырады. Қосақталуреакциялары.Микросомалдытотығуреакциясындатүзілгензаттарәріқарайқосақталуреакцияларынажалғасады. 3 ФАФС, УДФГҚ жәнеглицеринніңқатысуыменқосақталуреакциясыжүреді. Қосақталуреакциясыныңөнімдеріерігіш, улылығы аз жәнеағзадан тез шығарылады. Ішектегіақуыздардыңшіруінентүзілгензаттардыңзалалсыздануы. Ішекмикрофлорасыныңтіршілікетуініңнәтижесіндеметоболизмгетәнемесулызаттартүзіледі. Мысалы, тирозиннен крезол және фенол; триптофаннан скатол және индол алынады.  Гормондардыңбелсендіеместүргекөшуі.Бауырдапептидтікгормондар амин қышқылдарынадейіныдырайды. Адреналин, норадреналин моноаминооксидазаферментініңәрекетінентотығып, оларғасәйкесальдегидтертүзеді, әріқарайқосақталуреакциясынаұшырайтынқышқылғадейінтотығады. Соңғыөнімдерісыртқашығарылады. 51)Химиялық канцерогенез-ағзағаенгенненкейінтікелейнемесежанамажолменқатерліісікклеткалардыңөсуінеәкеліпсоқтырады. Бұғанжататынқосылыстар: полициклдықосылыстар(бензантрацен), анилиндібояғыштар, азобояғыштар, афлотоксиндержәненитрозоқосылыстар. Полициклдықосылыстартемекітүтіні, күл, үлкенқалалардыңластанғанауа мен қақтанғантамақөнімдерініңқұрамынакіреді. Кеңтаралғанканцерогендіқосылыстарболыптабылады.  Солардыңбіріретіндебензантраценмикросомалытотығуғаұшырайды да, аралықөнімэпоксидтүзеді. Бензантраценніңэпоксиді РНҚ мен ДНҚ -ныңалкилдеушіагентіболыптабылады. Олқатерліісіктердегіұлпалардыңөсуінеәкеліпсоқтырады.

№52.Бауыр жасушалық жетіспеушіліктің биохимиялық механизмдері

1. Бауыр-жасуша жетіспеушілігі – негізінде гепатоциттердің функционалдық белсенділігінің төмендеуі жатыр. Бұл зат алмасудың барлық түрлерінің (ақуыздың (белоктық), май, көмірсудың, пигменттің және т.б.) бұзылуымен көрініс береді осының салдарынан энергияға бай қосылыстардың тапшылығы дамиды, ал гепатоциттердің биоэнергетикалық күші төмендейді. Альбумин, қан ұйыту факторларын (протромбин, проконвертин, проакцелерин, фибриноген және т.б.), әр түрлі витаминдерді синтездеу қабілеті бұзылады; глюкозаны, амин қышқылдарын, ақуызды, күрделі ақуыздық комплекстерге, биологиялық белсенді қосылыстардың синтезіне қолдану нашарлайды; қайта аминге айналу және дезаминдену баяулайды; конъюгирленген билирубиннің экскрециясы баяулайды, холестериннің эстерификациясы және көптеген қосылыстарының глюкуронизациясы – осының барлығы бауырдың детоксикациялық қызметінің күрт бұзылғанын дәлелдейді. Бауыр –жасушалық жетіспеушіліктің биохимиялық механизмдері. Бауыр — дененің құрсақ бөлігіндегі оң жақ қабырғалардың астына орналасқан ішкі мүше. Ол қанды түрлі уыттардан тазартады, асқорытуды жақсартады, асқорыту кезінде ағзаны қажетті қуат көзімен қамтамасыз етеді әрі кейбір дәрумендер қорын толтырып отырады және сақтайды. Бауыр қабынуының белгілері суық тию мен тұмаудың белгілеріне ұқсас келеді. Көп жағдайда оны тұмаумен шатастырып, ауруды асқындырып алатын жағдайлар жиі кездеседі. Яғни суық тиген сияқты мұнда да  науқастың жұ­тынғанда тамағы ауы­рады, мұрнынан су ағып, тамағы қызарады, қызуы көтеріледі, басы ауырады, ұйқысы қашады, көңіл-күйі төмендейдейді,  әлсірейді, тез шаршайды,  мазасызданады.  Жас бала­лардың іші өтеді. Вирус ағзаға түскеннен кейін біртіндеп дамиды. Алғашқы күндері адам асқа тәбеті жоғалғанын, артық қимылдап, қозғалғысы келмейтінін сезеді. Діңкесі құрып тұрады, еш нәрсеге зауқы болмайды.  Аурудың негізгі белгілері: дене қызуы көтеріледі, 2-4 күн өткеннен кейін науқас адамның зәрі қоңырланады, несеп сарғаяды, кейде сыраның немесе қою шәйдің түріндей болады. Нәжiстің түссізденуі немесе ағаруы мүмкiн, бірақ көп жағдайда несептің түсі өзгереді, көздiң сiлемейлi қабатының, ауыз қуысының, терi қабығының сарғаюы байқалады.