27.Негізгі ж/е косымша нысандардын тізімі мен сипаттамалары

Экскурсиялык нысандар д/з – такырып мазмұнына сәйкес тандалып алынган әнгімеге аркау болатын көрнекілік жәдігерлер.экскурсиялык объектілерге ескерткіш орындар, табигат мусіні мен объектілері, муражайлардың, сурет галереяларының,көрмелердің жәдігерлері, окиға болған орындар, аландар, кошелер, бутіндей калалар, уйлер мен гимараттар, ескерткіштер мен меморил такталар жатады. Объектілерді тандаганда бірінші кезекте олардың экскурсия такырыбын ашып корсетудегі манызына баса назар аударады. Осыган сәйкес экскурсия объектілері негізгі ж/е жанама болып бөлінеді.Негізгі объектілер – такырып мазмуны бойынша оны ашу ушін тандалып алынган корсету объектісіболса, жанама объектілер – тақырыпка қатысы жок, бірак маршрут бойында кездесетін немесе негізгі объектілер жанында орналаскан назар аудатарлык нысандар.

28.Экскурсияга кіргізілген ескерткіштердін карточкасы(паспорт)

Объект таңдауы соларға карточка (паспорт) жасалуымен аяқталады.экскурсия объектілерін тандау кезінде әрбір объекіге жеке-жеке карточкалар толтырылады. Бұнда объектілер жөнінде деректер беріледі. Жазылган мәліметтер неғұрлым толык болса, кейіннен экскурсия мәтінін курастыру , онын маршрутын белгілеу соғұрлым онайга түседі. Объект карточкаларына келесі мәліметтер кіреді:1) объекттің аты2) осы объектпен байланысты тарихи оқиға3) объекттің орналасу жері, оның мекен жайы4) сипаттамасы 5) ескерткіш туралы мәліметтер көздері 6) сақталуы, реставраци жасалған уақтысы 7) қорғалуы кімге жүктелген 8) қандай экскурсияларда пайдаланады 9) карточка жасалған уақтысы, экскурсоводттың аты – жөні. Карточкаға объекттің суреті тіркеледі.

29.Жаңа экскурсия дайындаудың технологиясы

Экскурсия - ол екі негізгі процестің нәтижесі: оны дайындау және өткізу. Олар бір бірімен тығыз байланысты.

Жаңа экскурсияны дайындаудың екі негізгі бағыты бар:

экскурсиялық мекеме үшін мүлдем жаңа экскурсия.

жаңадан келген, немесе жұмыс істеп жүрген экскурсовод үшін жаңа экскурсия. Мекемеде ол экскурсия бұрыннан жасалып өткізіліп жүрген.

Бірінші жолы – туристік мекеме үшін жаңа экскурсия дайындау процессі.

Жаңа экскурсия дайындау творчестволық топқа жүктеледі. Оның құрамына экскурсияның киындығына қарай 3-7 адам кіргізіледі, топ жетекшісі тағайындалады. Көп жағдайда ол сол мекемеде жұмыс істеп жүрген экскурсоводтар кіреді. Кеңесші ретінде түрлі салалардың мамандары шақырылады – мұражайдың ғылыми жұмысшылары, жоғарғы оқу орындарының мұғалімдері, мектеп оқытушылары т.б.

Топ мүшелерінің әр қайсысына жеке тарауларды дайындау жүктеледі.

Жаңа экскурсия дайындау негізінен үш сатыдан тұрады:

Алдын-ала жұмыс –келешек экскурсияға материал жинау,оны зерттеу (тақырып бойынша білім жинақтау, мақсатымен міндетін анықтау). Сонымен қатар экскурсияға қатысты объектілерді таңдау.

Тікелей экскурсияны дайындау кезеңі - экскурсиялық маршрутты құру; фактілік материалды өңдеу; бір неше негізгі сұрақтардан тұратын экскурсияның негізгі бөлігінің мазмұнын құрастыру; бақылау текстін жасау; экскурсияның методикасын анықтау; әңгімелеудің, көрсетудің тиімді методикалық тәсілдерін анықтау. Жаңа экскурсияның методикалық құралын дайындау (технологиялық карта); экскурсоводтардың өзіндік жеке текстін дайындау.

Қортынды кезең – экскурсияны маршрутта қабылдау. Мекеменің басшысымен жаңа экскурсияны бікіту; маршрут алдында экскурсияны қорғаған экскурсоводттарға рұқсат беру.

Жаңа экскурсия дайындаудың кезеңдерін белгілеуге болады, олардың өзінің реті бар. Экскурсия тәжірибесінде қалыптасқан жүйелілік бойынша қарастырамыз.

Ең алғашы «экскурсия дайындау кезеңдері» деген түсінік 1976 жылы енгізілген. Сол кезде негізгі 15 кезең аталған:

Экскурсияның мақсаты мен міндетін анықтау.

Тықырып таңдау.

Әдебиеттерді реттеу және библиография жасаү

Экскурсиялық материалдардың деректерін анықтау. Тақырып бойынша мұражай экспозициясы мен және фондылары мен танысу.

Экскурсиялық объектілерді іріктеп алу және зерттеу.

Экскурсияның маршрутын жасау.

Маршрутты аралап шығу.

Бақылау текстін жасау

«Экскурсовод портфелін» іріктеп жинақтау.

Экскурсияны жүргізу методикалық тәсілдерін анықтау.

Экскурсияны жүргізу техникасын анықтау.

Методикалық құралды жасау

Өзіндік жеке тексті құру

Экскурсияны жасау (қабылдау)

Экскурсияны бекіту.

Экскурсияның мақсаты мен міндетін анықтауы

Кез келген жаңа экскусияны дайындау, оның нақты мақсатын анықтаудан басталады. Себебі бұл келешекте экскурсия авторларына жұмыстарын ұйымдасып жасауына көмек береді. Экскурсияның мақсаты – экскурсанттарға тарихи мәдени-ескерткіштерді және басқада объекттерді не үшін көрсететіні. Экскурсоводттың әңгімесі осы соңғы мақсатқа бағынады. Бір неше мақсатты атап өтейік: патриоттық тәрбие, Отанға деген сүйіспеншілік, басқа ұлттарға, қоғамға-пайдалы жұмысты қадірлеу, эстетикалық тәрбие беру, қй-өрісін кеңейтү, ғылымның және мәдениеттің түрлі салаларынан қосымша білім алу т.б. Экскурсияның мақсаттары – мақсаттарын тақырыпты толық ашу арқылы іске асыру.

2.Тақырып таңдау сұранысқа байланысты. Әр бір экскурсияның нақты белгіленген тақырыбы болу керек.

Тақырып барлық объектілерді, кіші тақырыпшаларды бір тұтас қылатын өзегі.