13. ТЫңдау тәсілінің техникасы
Тыңдау тәсілінің техникасы. Мақсаты - науқасты сөйлестіру арқылы қажетті ақпарат жинастыру. Тыңдау тәсілінің екі түрі белгілі:
бағалай отырып тыңдау;
бағалаусыз тыңдау.
Дәрігерлік тәжірибеде бағалай отырып тыңдау жиі колданылады.
Сұхбаттасу үстінде дәрігердің дене қалпы (поза), оның толық назар аударып, тыңдауға әзірлігін калыптастыру керек. Дәрігер науқас адамның көзіне үнемі тесіле қарауға болмайтынын ескере отырьш, оған тек анда-санда ғана көз тастағаны дұрыс болады. Бағалаусыз тыңдау техникасы бойынша ең маңызды шарт - үндемеу, икемдеу, ымдап қолдау және қызыққанын білдіру. Сұхбат кезінде аурудың қобалжып қапалануы, келесі жайлар арқылы бейнеленеді: оның сөз ырғағының өзгеруі, паузалардың пайда болуы, мысқал сөздерді жиі қолдана бастауы. Психологиялық жайсыз жағдай болғанның маңызды белгісіне жағатыны - аурудың сұраққа жауап беруден кашуы немесе жалпы мағынасыз фразаларды қолдануы. Науқас адам дау, таласнемесебасқадай психологиялық конфликт, шиеленіс болғанынжасыруға тырысады.
14. Вербальды және вербальды емес қарым-қатынас
Қатынас құрудың негізінде, ақпарат алмасу жатады. Бұл қарым-қатынастың ең маңызды жағы. Нәтижелі арақатынас құруүшін вербальды және вербальды емес құралдар қолданылады.
15. ятрогенд аурулар мәселесіі
Дәрігеолердәің қалфптан тыс орнысыз айтылған сөздері науқасақа психологиялық зиян психологоялық зиян келтірітп, түрлі қарым-қатынас қайшылықтарына әкеп соғады. Бұның салдарынан ятрогения- дәрігердің абайсыздықтан сөзінен тутатын невроз аурулары пайда болады.
16. команда туралы түсінік
Команда мен топтың негізгі айырмашылығы: Команданың адамдары ортақ мақсатқа жету үшін бірлесіп жұмыс жасайды.
Іс барысында сұрақтар мен жауаптар айтылып, бірлесіп шешім қабылдайды.
Команда дегеніміз – шағын адамдар тобынан құралған ( көбіне 5-7, кейде 15-20 ға дейін жетеді) топ:
Мақсаты ортақ, қадір тұтатын ұстанымдары бір адамдар
Бір бірін толықтырып отыратын дағдылары бар
Функционалды-рөльді бірлесіп жұмыс істейді
Топта өзіндік орны бар топ мүшелерінен құралған
17. Команда құрудың этаптары:
1-саты.Ұйдастыру топ ұйымдасқан кезде, топ мүшелері, олар үшін бірлесіп жұмыс жасаудың қай жолы тиімді болатынын ойластырады.Олар «жеке тұлға» рөльін «топ мүшесі» рольіне
2-саты.Дауыл сатысы топтың өсуі үшін өте маңызды,әдеттегідей,ол топ мүшелері үшін өте қиын болып табылады. Бұл міндет олар айланғананда қиын болады.Топ мүшелері ұрысуға дайын тұрады,шыдамсыз болады,кейбіреулері топ болып жұмыс істеуге қарсы болады. Сол уақытта әр топ мүшелері бір-бірін силап,түсініп,бірін-бірінің ойын тыңдайтын болады.ауыстырады.
3-саты:Орталықтандыру.Бұл сатыда барлық топ мүшелері топты қабылдай бастайды, өзінің топтағы орынын түсіне бастайды. Өзара қақтығыстар азайып, жұмысқа деген ында көбейе түседі.Егер топ осы сатыда, қалып қойса,онда топ мүшелерінің бірін-бірі силап, жақсы сөйлеуі көбейіп, жұмысқа қызығушылығы азаяды.Ол кезде топ басшысы топқа барлығын түсіндіріп тиісті шаралар қолдануы тиіс.
4-саты.Көзқарас.Бұл этапта топ мүшелерінде шешім шығаруға және мәселені шешуге қабілет пайда болады.Таңдау жасай алады,өзгерістер енгізе алады.Топ мүшелері өздерінің кемшіліктерімен қабілеттерін біледі.Топ басшысы оларға бұл мәселеде көмегін береді.
19. Жұмыстың командалық ережелері
20. Топ нормалары
Командалық – топтық нормалар бұл ережелер мен шарттардың
жиынтығы топ мүшелеріне тікелей қатысты және айналасында болып жатқан іс - әрекеттер және қағидалар жинағы. Топтық нормалар командада рұқсат етілген және тиым салынған дұрыс немесе бұрыс жәйттерлі анықтайды. Нормалар топтың дамуы барысында өзгерістерге ұшырауы мүмкін, әсіресе қиындықтар туған кездерде бірақө топ мүшелерінің тіл табусынсыз олар ұйымдасқан түрде белсенді бола алмайды. Этикалық топтық аспектілер психотерапевттік нормаларға ұқсас келеді.
21. Команда көсбасшының міндеетері
Команда көшбасшысы – көшбасшы қалған мүшелер секілді қызмет атқарады, сонымен қатар ұйымдастыру шараларын орындайды.
жиналыстарды даярлау (не туралы, қашан, қайда және т.б.)
жиналыстарлы өткізу
жұмысты бүтіндей алып бағыттау
тапсырмалардың орындалуын қадағалау
құжаттарды ұйымдастыру, яғни жазбаларды енгізу
Көшбасшының рөлі командаға қажетті шешімді қабылдау емес, оны қиын мәселелерден алып шығу. Соның өзі шешім қабылдау барысын анықтайды және түсіндіреді. Топтың көшбасшысы міндетті түрде сайланған адам емес, еркін түрде таңдалған немесе сол орынға келген адам болуы да мүмкін.