- •Көлік географиясы
- •Оқу әдістемелік құрал
- •1990-Шы жылардың соңындағы дүние жүзі елдері бойынша темір жол желісінің ұзынығымен тығыздығы
- •1.2 Дүние жүзілік автомобиль көлігі
- •Жылдардағы автомобиль жолдарының ұзақтығынан алғашқы жиырма ел.
- •1.4 Су көлігі. Дүние жүзінің ірі теңіз порттары.
- •1.5 Дүние жүзілік континерлі жүк тасымалы және көліктік көпірлер.
- •1.6 Халақаралық теңіз каналдары мен бұғаздары.
- •2.1 Дүние жүзілік байланыстың аймақтық айырмашылығы. (Батыс Еуропа).
- •2 Көлік және дүниежүзілік шаруашылық
- •2.4 Австралия.
- •3 Тмд елдерінің көлік жүйесі
- •3.2 Молдова елінің көлік жүйесі.
- •3.3 Кавказ елдеріндегі көлік жүйесі.
- •3.4. Арменияның көлік жүйесі.
- •3.5 Азербайжанның көлік жүйесі
- •3.6 Ресейдің көлік кешені
- •3.7 Балтық жағалауы елдерінің көлік кешені.
- •4. Табиғат жағдайының көлікке тигізетін әсері
- •5 Азия құрлығындағы қазіргі таңдағы транзиттік көлік дәліздерінің қазақтан үшін маңызы
- •5.1. Қазақстанның Еуразя кеңістігінегі көлік қатынасындағы алатын орны
- •5.2. Казақстанның автокөлігінің даму тарихы
- •6 Қазақстанда көлік жүйесінің даму жолдары
- •6.1. Қазақстан Республикасындағы көлік жүйесінің даму болашағы.
- •7 Қазақстан экономикасын өркендетуде көлік географиясының маңызы
- •Жүк тасымалындағы автомобильдің тиімділігі.
- •Қазақстан Республикасы аумағы арқылы өтетін халықаралық автокөлігінің транзиттік дәліздері
- •7.2 Қазақстанның теміржол көлігі
- •Қазақстан Республикасының теміржол көлігі
- •Қазақстан Республикасының аумағы бойынша халықаралық темір жол дәліздерінің өтуі
- •Қазақстан теміржолдарын электрлендіру
- •7.3 Қазақстанның әуе көлігінің басты мәселелері
- •«Эйр-Астана» әуе компания қызметінің мәселелері мен болашағы
- •Қазақстанның су көлігі
- •7.5 Қазақстанның құбыр жолдары
- •8. Қазақстанның көлік стратегиясы
- •8.1. Стратегияның негізгі бағыттары
- •8.2. Көліктегі қауіпсіздікті арттыру жолдары
- •4.2 Көлік инфрақұрылымын қалыптастыру және дамыту
- •8.3. Стратегияны іске асыру кезеңдері
- •I кезең: 2006-2010 жылдар
- •II кезең: 2011-2015 жылдар
- •9. Көлік географиясы курсынан тест тапсырмалары
- •Автомагистраль ұғымы.
- •Әдебиеттер мен web сайттар тізімі.
- •Мазмұны
- •2 Көлік және дүниежүзілік шаруашылық
- •3 Тмд елдерінің көлік жүйесі
- •5 Азия құрлығындағы қазіргі таңдағы транзиттік көлік дәліздерінің қазақтан үшін маңызы
- •6 Қазақстанда көлік жүйесінің даму жолдары
- •7 Қазақстан экономикасын өркендетуде көлік географиясының маңызы
- •8. Қазақстан республикасының көлік стратегиясы
1.5 Дүние жүзілік континерлі жүк тасымалы және көліктік көпірлер.
ҒТР -өрлеген уақытты дүние жүзілік көлік жүйесінің басты бейнесі континерлермен жүк тасымалы дүние жүзілік жүк айналымының өсуіне негіз болды.Континерлер арқылы жүк тасымалдау адам күшін аз жұмсауға уақытты үнемдеуге жүк тасымал мөлшерін көбейтуге көп пайасы тиеді.Континерлік жүк тасылалының тағы бір ерекшелігі еңбек күшінің 2-3 есе артуға мүмкіндік тудырады.Әрбір континерлерде жүктің әртүріне қарамастан 20- тоннаға жуық заттар сыйып кетеді.Континерлерің осындай тиімділігіне байланысты дүние жүзілік транспот жүйесінде жүк тасымалының бұл түрін континерлік ревалюцияәуірі деп атайды. Транспот жүйесінде «континерлік револция»бірге жүк тасымалында айналымға континерлерді тиеу, түсіру, орналастыру үшін арнайы құрал жабықтарда қажет болды.»Континерлік революция»транспоттың барлық түрлеріне өте тиімді болды. Мысалы темір жолдарда арнайы контрерлерді вагондарға тасымалайтын жылжымалы тіркемелер пйдаланды, сонымен бірге автомобиль транспоты мен ірі кеме порттары континерлердің қызыметін үлкен сұраныспен пайдаланды.Ең алғашұы континерлер жүк арқылы жүк тасымалдау 1990 жылы қолға алынды. Қазіргі уақытта барлық жүктер континерлермен тасымалданады.Континерлеу үрдісі Траспоттық дүние жүзінің барлық аймағын жаулап алды,бірақ әр аймақта әр түрлі деңгейде
Бірінші орында Жапония мен ЖИЕ,екінші орында Баиыс Европа елдері,үшінші орында Солтүсік Америка сдан кейінгі орында Латын Америкасы,Таяу шығыс,Африка ,Австралия, Мұхиттық және Шығыс Европа елдерінің үлесіне тиісті Континерлермен жүк тасымалына кіретін ондық елдер Тайван аралы,Сянгай Сингапур,Кория республикасы, АҚШ, Жапония,Ұлыбритания, Ниерланды, ФРГ, Бельгия. Бұл елдер дүние жүзілік жүк айналымының 2/3 бөлігін құрайды.
Географияның көз қараспен қарағанда континерлер арқылы жүк тасымалдың 1/5 теңіздеу дүние жүзілік континерлік флоттары негізінде,дүние жүзілік континерлік порттарды,үние жүзілік континерлік теңіз жолдарындағы арқылы.Ең алғашқы континерлік флоттар АҚШ-таң 1950 жылдары бастау алған.Қазіргі уақытта дүние жүзілікконтинерлік порттар Сиянган,Сингапур,Роттердан,Гаосюн(Тайвань)Пусон, Гамбург,Лос –Анджелос6Кобе6 Лонг-Биг,Локогама,1980 жылдардың соңында АҚШ тың «Юпайтед Стейтс,Лайнз», Тайванның «Эвергин Лайн» атты кеме компаниясы Батыспен Шығыс арасындағы негізгі континерлік порттар болып саналады.
Географиялық көзқараспен анықтағанда байқататын тағы бір атау «көлір көпірлері»ол арада кейде құрғақ жер көлігі жіне «Лендбридж»деп аталады,Бұл континерлерді жүрдек пойздар арқылы ұзаққа тасымалдау, мұндай көпірлерге 1970 жылдаран Роттер Домнай бастау алатын13770 км құрайтын, бірінші бөлігі Батыс Европа елдеріне Қар теңіз, Балтық теңіздері арқылы жткізеді. Екінші бөлігі келген заттарда ТМД елдеріне Транс Сібір магистралдар арқылы тасымалдау,үшінші бөлігі теңіз арқылы Жапонияға, Сянганға, Манилияға жеткізу.Осы жол арқылы жүктерді қайтадан жеткізу 39-күнді алады екен,яғни Роттер-домпан Ионогамаға дейін 14,5күн өтеді екен.
ҒТР өрлеген уақытында дүние жүзілік көлік жүйесінің басты бейнесі континерлермен жүк тасымалын дүние жүзілік жүк айналымының өсуіне негіз болады. Континерлер арқылы жүк тасымалдау адам күшін, аз жұмсауға, уаұытты үнемдеуге,жүктерді тасымал мүлшерңн көбейтуге көп пайдас тиеді. Континерлік тасымалының тағы бір ерекшклігі еңбек күшінің 2-3 есе артуына мүмкіндік тудырады. Әр бір континерлерде жүктердің әртүрлілігіне қарамастан 20-тоннаға жуық заттар сыйып кетеді.(яғни тасымалданады)континерлердің осындай тимділігіне байланысты дүние жүзілік транспор жүйесінде жүк тасымалының бұл түрін континерлік революцмя дәуірі деп те атайды.Транспот жүйесінде «континерлік революция»бірге жүк тасымалында айналымға континерлерді тиеу, түсіру орналастыру үшін арнайы құрал жабдықтарда қажет болды.Континерлік революция транспоттың барлық түріне өте тиімді болады.Мысалы темір жолдарда арнайы континерлерді вагондарға тасыладайтын жылжымалы тіркемелер пайдаланады, сонымен бірге автомобиль транспорты мен ірі кеме флоттары континерлердің қызыметін үлкен сұраныспен пайдаланады. Ең алғашқы континерлер арқылы жүк тасымалдау1990 жылы қолға алынды.Қазіргі уақытта барлық жүктер континерлермен тасымалданады.Континерлеу үрдісі транспоттың дүние жүзілік барлық аймағы жаулап алады
