8.Ергежейлілер класының негізгі қасиеттерін сипаттаңыз.

Субергежейлілер – кәрі жұлдыздар, олар Галактика дамуының ертеректегі кезеңдерінде пайда болды. Ауыр элементтер аз болған себепті субергежейлердің заты бас тізбектегі жұлдыздармен салыстырғанда мөлдір болып табылады, ондағы сәулелік энергия тасымалдануы жеңіл болады.орталық қабаттарындағы сутегінің қызуына байланысты энергияның бөлінуі перифериялық қабаттарға ғана ығысады. Нәтижеде Г) Қызыл алыптардың құрылымы біртексіз болып келеді.. Жұлдыздың энергия бөлінетін жұқа қабат пайда болады, бұл қабатта сутегілік реакция жүреді. Бұл қабат жұлдызды екі бөлікке бөледі: ішкі – мұнда сутегісі жоқ «гелийлік» ядро ( ядролық реакция жоқ ) және сыртқы –мұнда сутегі бар, бірақ температура мен қысым реакция жүруіне жеткіліксіз. Алғашқыда, энергия шығаратын қабаттағы қысым ядродағыдан көп, сондықтан ол сығыла бастайды, гравитациялық энергияны бөліп қыза бастайды. Бұл қысым газ тозғындалғанша жүреді.Ақ ергежейлілер. Г – Р диаграммада бұл обьект төменгі сол жақ бұрышта орналасуы тиіс, себебі өлшемдерінің аздығынан температураның жоғарғы мәнінің өзінде де оның жарықтылығы аз болады. Жоғарғы суретте бұл ақ ергежейлілер аймағына сәйкес келетінін көреміз. Сондықтан, ақ ергежейлер аса тығыз жұлдыздар болып табылады, оның себебі термоядролық энергияның сутегілік көздері таусылған. Ақ ергежейлердің центіріндегі тығыздық 1см³-та жүздеген тоннаға дейін жетуі мүмкін. Ақырын суи отырып, олар тозғындалған газдың жылулық энергиясын сәулелей бастайды. Ақ ергежейлердің массасы өскен сайын оның қойнауындағы газ қысымы гравитациялық күшке қарсы төтеп бере алады. Сондықтан массасы үлкен ақ ергежейлер көбірек сығылады және олар үшін жұлдыз радиусының оның массасынан тәуелділігі дәлірек орындалады.

9,10. Қызыл алыптар класының негізгі қасиеттерін сипаттаңыз.

Термоядролық синтез нәтижесінде өз сутегін тауысып, ауырлау элементтерді жаға бастайтын кезең-өмірінің соңғы кезеңіндегі шағын немесе орташа көлемді жұлдыз. Бұл процесс кезінде, ядро тартылып, қыза бастайды, ал жұлдыздың сыртқы қабаттары ұлғаяды. Ұлғайған сыртқы қабық суып, жұлдызға ерекше қызыл-сары түс береді. Біздің Күн ақыр соңында Жерді жұтып алатындай көлемге дейін ұлғайып, қызыл алыпқа айналады. 1.Жалпы қабылданған теория-жұлдыз диффузиялық бұлттардан пайда болған.Жалпы бұлттан топ-топ болып пайда болды. 1-кезеңі гравитациялық кезең.Сығылған кезде,белгілі бір дәрежеге жеткенде терморадиолық реакцияға көшеді.2.1.5 . Жұлдыздың бас тізбектегі өмірі.Күннің орташа жылдық өмір сүруі жылға жетуі мүмкін. Қызыл алыптардың құрылымы біртексіз болып келеді.. Жұлдыздың энергия бөлінетін жұқа қабат пайда болады, бұл қабатта сутегілік реакция жүреді. Бұл қабат жұлдызды екі бөлікке бөледі: ішкі – мұнда сутегісі жоқ «гелийлік» ядро ( ядролық реакция жоқ ) және сыртқы –мұнда сутегі бар, бірақ температура мен қысым реакция жүруіне жеткіліксіз. Алғашқыда, энергия шығаратын қабаттағы қысым ядродағыдан көп, сондықтан ол сығыла бастайды, гравитациялық энергияны бөліп қыза бастайды. Бұл қысым газ тозғындалғанша жүреді.