- •1 Тұрмыстық, табиғи-ғылыми және техникалық мағыналарда “ақпарат” ұғымын қалай түсінеміз?
- •3 Берілген ақпараттардың- үздіксіз және дискретті қайсысын компьютерде қолданған тиімді және неліктен?
- •4 Адамныңтехникалық және қоғамдық қызметін деақпараттың берілуі, сақталуы және өңделуі
- •5 Алгоритмнің бағытталғандық (нәтижелілік) қасиеті нені білдіреді? Сандардың шексіз тізбектерін өңдеуді жобалайтын процедураларды алгоритм деп атай аламыз ба?
- •11 Компьютерлерді құрылымының ортақ принциптерін сипаттаңыз.
- •12 Қандай архитектуралар “фон-неймановский” деп аталады?
- •15 Компьютер шинасы. Ортақ шиналардың (магистраль) функциялары қандай?
- •Принципы фон Неймана
- •13 Команданы өңдеу процесінің негізгі айналымын сипаттаңыз. Бағдарламаны орындауда процессор қалай кезекті команда таңдауды жүзеге асырады?
- •14 Кең тараған компьютерлік архитектураларды атаңыз. Классикалық архитектура несімен ерекшелінеді?
- •16 Саналатын есептер сипаты компьютерлік архитектурамен қалай байланысты?
- •17 Орталық процессор қандай функцияларды жүзеге асырады?
- •18 Қазіргі микропроцессорлар қандай негізгі компоненттерді құрайды? Қазіргі микропроцессорлар конструктивті қалай істелінген?
- •19 Эем дегеніміз не? Оның бағыттары қандай? Статистикалық және динамикалық жадтардың айырмашылығы қандай?
- •Энтропия үшін әрқашан h(p) 0 Егер бір оқиғаның пайда болу ықтималдығы 1-ге тең болса, онда
- •20 Компьютераралық байланыстардың бағыты қандай? “Клиент-сервер” технологиясын сипаттаңыз.
- •21 Алгоритмнің бағытталғандық (нәтижелілік) қасиеті нені білдіреді? Сандардың шексіз тізбектерін өңдеуді жобалайтын процедураларды алгоритм деп атай аламыз ба?
- •22 Hardware аппаратурасының және компьютерді программалық қамтамасыз ету-Software-дің рөлә қандай?
- •23 Компьютер қызметінің принциі қандай?
- •24 Жадтың функциясын және процессор функциясын сипаттаңыз. Процессордың екі негізгі бөлігін атаңыз. Олардың бағыттары қандай?
- •25 Қандай ақпаратты текте команданың адресті бөлігі бола алады?
- •27 Көп процессорлы архитектураның өзіндік ерекшелігі қандай? Параллель процессорлы архитектуралар. Көп машиналы архитектуралар.
- •28 Жадтағы сандық өлшемдердің негізгі және туынды бірліктерін айтып шығыңыз. Компьютер жадының екі негізгі түрлерін атаңыз. Ішкі жадтың негізгі компоненттерін атаңыз.
- •29 Кэш жады. Оның негізгі бағыттары? Ол қалай жұмыс жасайды? Арнайы жад дегеніміз не? Оның негізгі түрлерін ата.
- •30 Контроллерлер мен адаптерлер дегеніміз не? Олардың айырмашылығы қандай?
- •31 Желілік тополпгиялардың негізгі түрлерін атаңыз. Желілік архитектуралар.
- •32 Мультимедия технологияларының негізгі түрлерін атаңыз. Мультимедия-бағдарламалар тарату үшін қандай ақпарат қолданылады? Мультимедия-қосымшаларды жасау құралдары?
- •33 Микросхемаларды жасау процесі қандай негізгі кезеңдерден тұрады? Қандай компьютерлерге интегралды схемаларды кең түрде қолдану тән?
- •34 Бағдарламаларды әзірлеу процесі қандай қызметтерден тұрады?
- •35 Растрлық және векторлық кестелердің негізгі ерекшелітері мен кемшіліктері.
- •36 Дисплей экранына сурет салудың принциптері? Түрлі түсті салу?
- •37 Компьютерлік кестенің дәстүрлі(традиционный) кестеден айырмашылығы неде?
- •39 Суперкомпьютерлік архитектура негізінде қандай идеялар дамуда? Суперкомпьютер мүмкіндіктері қандай максималды деңгейде жүзеге асады?
- •40 Компьютерде есеп шығарудың қандай негізгі сатылары бар? Компьютерсіз қандай компьютерде есеп шығару сатылары жүзеге асады?
3 Берілген ақпараттардың- үздіксіз және дискретті қайсысын компьютерде қолданған тиімді және неліктен?
Ақпарат түрлері. Хабар таратқыштан қабылдағышқа жеткізілуі үшін ақпарат тасушы қажет. Тасушы көмегімен берілетін хабар сигнал деп аталады. Сигнал – уақыт ішінде өзгеретін физикалық үрдіс (мысалы, тізбекте жүретін электр тогы, жарықтың таралу үрдісі). Ақпарат физикалық үрдістің, яғни сигналдың бір немесе бірнеше параметрлерінің мәнімен беріледі.
Егер сигнал параметрі берілген аралықта кез келген аралық мән қабылдай алатын болса (уақытқа байланысты үздіксіз функциямен анықталса), онда сигнал үздіксіз ал мұндай сигналмен анықталған хабар да үздіксіз деп аталады. Бұл жағдайда таратқышпен берілген ақпарат үздіксіз түріне ие болады.
Егер сигнал параметрі берілген аралықта жеке бекітілген мәндерді қабылдаса, онда сигнал дискретті, ал мұндай сигналмен анықталған хабар да дискретті деп аталады. Бұл жағдайда таратқышпен берілген ақпарат дискретті түріне ие болады. Сонымен біз ақпарат берілуінің екі негізгі түрін (пішімін) - үздіксіз және дискретті ақпараттыанықтадық.
Кез келген үздіксіз хабарды үздіксіз функция түрінде бейнелеуге болады. Үздіксіз хабарды дискреттеу үрдісінің көмегімен дискретті түріне көшіруге болады. Дискреттеудегеніміз – функцияның (сигнал параметрінің) шексіз көп мәндері жиынынан барлық қалғандарын жуық мінездей алатын белгілі бір мәндерін таңдап алу.
Мысалы: функцияның анықталу облысы нүктелерімен тең ұзындықты кесінділерге бөлінеді, ал әрбір кесіндідегі функция мәні тұрақты және оның осы кесіндідегі орта мәніне тең деп алынады. «Баспалдақтарды» ордината өсіне проекцияланғаннан шыққан мәндері үздіксіз функцияның дискретті түрін анықтайды. Үздіксіз хабарды дискреттеу мүмкіндегі информатика үшін өте маңызды, себебі есептеу техникасымен өңделетін ақпарат дискретті болуы қажет.
Үздіксіз ақпаратпен жұмыс жасайтын арнайы ЭЕМ-дер бар, олар аналогтық машиналар деп аталады. Бірақ олар арнайы есептер кластарымен жұмыс атқаратындықтан көпшілік қолданушыларға кең таныс емес. Ақпарат берілуінің басқа пішімдері:
- таңбалы – мәтіндік (әріп, цифр, таңбалар т.б.);
- графикалық (суреттер, бейнелер көмігімен, т.б. көмегімен);
- дыбыстық.
Чтобы сообщение было передано от источника к получателю, необходима некоторая материальная субстанция – носитель информации. Сообщение, передаваемое с помощью носителя, назовем сигналом. В общем случае сигнал – это изменяющийся во времени физический процесс. Такой процесс может содержать различные характеристики (например, при передаче электрических сигналов могут изменяться напряжение и сила тока). Та из характеристик, которая используется для представления сообщений, называется параметром сигнала.
В случае когда параметр сигнала принимает последовательное во времени конечное число значений (при этом все они могут быть пронумерованы), сигнал называетсядискретным, а сообщение, передаваемое с помощью таких сигналов -дискретным сообщением. Информация, передаваемая источником, в этом случае также называется дискретной. Если же источник вырабатывает непрерывное сообщение (соответственно параметр сигнала – непрерывная функция от времени), соответствующая информация называется непрерывной. Пример дискретного сообщения – процесс чтения книги, информация в которой представлена текстом, т.е. дискретной последовательностью отдельных значков (букв). Примером непрерывного сообщения служит человеческая речь, передаваемая модулированной звуковой волной; параметром сигнала в этом случае является давление, создаваемое этой волной в точке нахождения приемника – человеческого уха.
Непрерывное сообщение может быть представлено непрерывной функцией, заданной на некотором отрезке [а, Ь] (см. рис. 2). Непрерывное сообщение можно преобразовать в дискретное (такая процедура называется дискретизацией). Для этого из бесконечного множества значений этой функции (параметра сигнала) выбирается их определенное число, которое приближенно может характеризовать остальные значения. Один из способов такого выбора состоит в следующем. Область определения функции разбивается точками x1, x2,... хn, на отрезки равной длины и на каждом из этих отрезков значение функции принимается постоянным и равным, например, среднему значению на этом отрезке; полученная на этом этапе функция называется в математике ступенчатой. Следующий шаг – проецирование значений “ступенек” на ось значений функции (ось ординат). Полученная таким образом последовательность значений функции у1, у2, ... уn.является дискретным представлением непрерывной функции, точность которого можно неограниченно улучшать путем уменьшения длин отрезков разбиения области значений аргумента.
Рис. 2. Процедура дискретизации непрерывного сообщения
Ось значений функции можно разбить на отрезки с заданным шагом и отобразить каждый из выделенных отрезков из области определения функции в соответствующий отрезок из множества значений (рис. 2). В итоге получим конечное множество чисел, определяемых, например, по середине или одной из границ таких отрезков.
Таким образом, любое сообщение может быть представлено как дискретное, иначе говоря последовательностью знаков некоторого алфавита.
Возможность дискретизации непрерывного сигнала с любой желаемой точностью (для возрастания точности достаточно уменьшить шаг) принципиально важна с точки зрения информатики. Компьютер – цифровая машина, т.е. внутреннее представление информации в нем дискретно. Дискретизация входной информации (если она непрерывна) позволяет сделать ее пригодной для компьютерной обработки.
Существуют и другие вычислительные машины – аналоговые ЭВМ. Они используются обычно для решения задач специального характера и широкой публике практически не известны. Эти ЭВМ в принципе не нуждаются в дискретизации входной информации, так как ее внутреннее представление у них непрерывно. В этом случае все наоборот – если внешняя информация дискретна, то ее “перед употреблением” необходимо преобразовать в непрерывную.
