66.Аэрозольдік антропоноздар проблемаларын шешетін иммунологиялық жолдары.

Вакцинопрофилактика жайлы айту керек. Прививка жасату. Гриппка, көкжөтелге, туберкулезге, т.б

Қоздырғыш тыныс алу жолдарының жоғарғы бөліктерінде орналасады (ауыз, мұрын, көмейде)

• сыртқы ортаға жөтел, түшкіру, сөйлеу арқылы шығады;

• - сыртқы ортада (аэрозоль түрде сақталады)

Ерекшеліктері:

1)тарау жолы өте оңай, аз уақытта көп тарап, адамдарды көптеп инфекцияландырады

2) халық арасында кең тарауда

3) кейбір инфекциялар жаппай тарап, иммунитет жоқ адамдарды 100% зақымға ұшырату мүмкіншілігі болады

- қызылша

- жел шешек т.б.

4) сондықтан бұл инфекциялар эпидемия түрінде тарау бейімі жоғары болады

5) бұл инфекциялардың тарауы халық арасындағы топты иммунитеттің деңгейіне байланысты болады

6) көбінесе балалар арасында тарайтыны

7) маусымдық

8) мерзімдік

9) бұл инфекциялардың алдын алатын негізгі шаралары ішінде – бірінші қатарда-иммунизация (қызылша, дифтерия т.б.)

Тыныс алу жолдарының инфекциялары да 4 топқа бөлінеді:

І.Типті инфекциялар (қоздырғыштар орналасқан жерінен ары тарамайды)

- риновирусты инфекция

ІІ. Қоздырғыштар енген жерінен қан арқылы басқа ағзаларға жетеді:

• менингококкты инфекция

• - менингоэнцефалит

ІІІ.Қоздырғыштар қан арқылы басқа ағзаларға жетіп, спецификалық қабыну туғызып, сыртқы ортаға шығу жолын табады:

• шешек

• жел шешек

• лепра

ІУ.Қоздырғыштар ауыз-көмей қуыстарында орналасқан себептен сыртқы ортаға тек қана ауамен емес, сілекеймен де шығады. Сондықтан тарау жолдары кеңейіп инфекция тұрмыстық заттар және қатынас арқылы тарауға мүмкіншілік туады:

• дифтерия

• скарлатина

67.Қан инфекцияларының жалпы сипаттамасы. Қан арқылы тарайтын инфекциялар:

-осы топ ауруларының қоздырғыштары қан тамырларында орнласады

- инфекция көбінесе қан сорғыш жәндіктер арқылы тарайды (бит, бүрге, шыбын-шіркей, кенелер т.б.-инфекция таратушы факторлар болып табылады). Әр қоздырғыштың өзіне тән таратушысы бар. Тарау жолы – трансмиссивті деп аталады. Безгек-тұқымдас масалар, бөртпе сүзегі-бит, кенелік энцефалит – кенелер, ұйқы ауру-цеце шыбыны.

Ерекшеліктері:

1) эндемиялық тарау, яғни осы инфекцияны сақтайтын және тарататын жәндіктер тіршілік ететін географиялық аймақ (безгек, кенелік энцефалит)

2)табиғи ошақтар құру:

- осы инфекцияларды сақтап, тарататын мал-хайуандар тіршілік ететін географиялық аймақ (оба, туляремия)

3) маусымдық-таратушылардың биологиялық белсенділігі жоғарлайтын кезең (көктем-жаз айлары)

Осы инфекциялардың тарау мүмкіншілігі мен дәрежесі таратушыларға байланысты: шыбын-шіркей тарататын аурулардың жайылуы кеңдеу болады

4) инфекцияның алдын-алу-таратушыларды жою – яғни, дератизация өткізу болады

5) спецификалық профилактиканың тек қана қосымша маңыздылығы бар. Бұл топта тек қана 3 инфекция антропоноздар (безгек, бөртпе және қайтымды сүзектер), басқалары-антропоноздар.

2 топқа бөлінеді:

1.Типті қан инфекциялары – қоздырғыш қан айланысуынан шықпайды (безгек)

2.Қоздырғыш қаннан-лимфа түйіндеріне тарап сыртқы ортаға шығатын жол табады (оба, туляремия).

Кейде бұл инфекцияларда қоздырғыш жарақаттанған тері немесе шырышты қабаттар арқылы түсіп-лимфа түйіндеріне жетеді, одан қанға тарап-трансмиссивті тарауға мүмкіншілік туғызады.