Арқалықтың ұзындығы бойынша қимасын өзгерту

Тіректен аралығының 1/6-не тең кашықтық арасында арқалықтың қимасын өзгертеміз. Қимасын өзгертуді белдеудің енін кішірейту арқылы орындаймыз. Белдеулердің әр түрлі қималары Э42 электродпен физикалық тәсілмен бақылауды қолданбай түйістік жікпен пісірмелеп қосылады, яғни созылған белдеу үшін

_{Тіректен х = ℓ / 6 = 12 / 6 = 2 м қашықтықтағы қиманың есептік майыстырушы моменті пен кесуші күштеуін анықтаймыз}

Қимасын өзгерту мысалына келтірілген сурет

а – қимасын өзгертетін орын; б – келтірілген кернеулерді тексеру

Өзгертілген қимасын іріктеуді болаттың серпімді кезеңіндегі жұмысы бойынша жүгіземіз. Созуға жұмыс істейтін пісірмеленген түйістің беріктігіне сүйене отрып, өзгертілген қиманың қажетті кедергі моменті мен инерция моментін анықтаймыз

Белдеулердің қажетті инерция моментін анықтаймыз

Белдеулердің қажетті қима ауданы

Белдеуін қабылдаймыз b_f1×t_f = 200×20 мм A_f1 = 40 см². Белдеуінің қабылданған қимасы мына ұсыныстарды қанағаттандырады b_f1˃18 см и b_f1˃h/10 = 110/10 =11 см.

Кішірейтілген қиманың инерция моменті мен кедергі моментін анықтаймыз:

Құрама арқалықтың беріктігін, жалпы орнықтылығын және майысымын тексеру

Арқалықтың беріктігін тексеру.

Арқалық аралығының ортасында белдеулердегі максималды тік кернеулерін тексереміз

Арқалықтың тірегі үстінде қабырғасындағы ең үлкен жанама кернеуін тексереміз

мұндағы

Төсем арқалығы астында қабырғадағы жергілікті кернеулерін тексереміз

,

мұндағы F = 2·26,91·5/2 =134,55 кН – тосем арқалығының тірек реакциясы; l_loc = b +2t_f = 12,5 +2·2 = 16,5 см – арқалықтың қабырғасына жүктемені жеткізу ұзындығы.

Арқалық қимасының өзгертілген жеріндегі келтірілген кернеулерін тексереміз

Арқалықтың беріктігі жеткілікті.

Арқалықтың есептік аралығы l_ef ретінде төсем арқалықтары арасындағы қашықтығын а₁ қабылдап, максималды тік кернеулер әсер ететін жеріндегі арқалықтың жалпы орнықтылығын тексереміз:

а) пластикалық деформациясы есепке алынған, аралығының ортасында

и кезінде

мұнда

б) арқалықтың қимасы кішірейтілген жерінде (арқалық серпімді жұмыс жасайды, сондықтан δ =1)

Тексерулердің екеуі де арқалықтың жалпы орнықтылығы камтылғадығын көсетті.

Арқалықтың майысымын тексермеуге болады, себебі арқалықтың қабылданған биіктігі минималдысынан үлкенірек h =110 см ˃ h_min = 107,5 см.

Дәнекерленген арқалықтың сығылған белдеуі мен қабырғасының жергілікті орнықтылығын тексеру

1. Сығылған белдеудің орнықтылығын тексеру, барынша максимал тік кернеу орналасқан пластикалық деформациясының дамуы мүмкін - арқалық аралығының ортасында жүргізіледі.

Қатынас болғандықтан тексеруді

былай жүргіземіз ;

Тексерудің нәтижесі белдеудің жергілікті орнықтылығы қамтылғандығын көрсетті.

2.Арқалық қабырғасының орнықтылығын тексеру. Әуелі қатаңдық қабырғашаларды орналастырудың қажеттілігін анықтаймыз

демек тік қатаңдық қабырғашалар қажетті. Пластикалық деформацияларын есепке алатын аймақта қатаңдық қабырғашалар әр төсем арқалықтарының астына орналастырылуы қажет, себебі бұл аймақтағы арқалық қабырғасында жергілікті кернеу болмауы керек.

Арқалық қабырғасындағы пластикалық деформациясын есепке алатын аймағының ұзындығын анықтаймыз

Тік қабырғашалардың орналасуын төмендегі сызба бойынша қабылдаймыз. Қабырғашаларды арқалық қабырғасына тұтас біржақты қалыңдығы минималды жікпен пісіріп біріктіреді. Қабырғашалардың ені мм, қалыңдығы

Қабырғаның орнықтылығын тексеру қажеттілігін белгілейміз. Қабырғаның шартты иілгіштігі болғандықтан қабырғаның орнықтылығын тексеру қерек.

«а»бөлігін тексереміз. Тіректен х = 300 см қашықтықтағы (төсем арқалығы астында) 2-2 қимада М мен Q-дің орташа мәндерін табамыз

Әсер ететін кернеулерді анықтаймыз

Аумалы кернеулерді анықтаймыз

где

Қабырғаның белдеулерінде қысып бекітілген дәрежесі еселеуішінің шамасын табамыз

мұндағы β – кест 22 қабылданатын коэффициент; h_ef –құрама арқалық қабырғасының есептік биіктігі, дәнекерленген арқалықтар үшін h_ef = h_w.

Кесте 24 бойынша δ = 1,81 и а / h_ef = 2,26 кезінде кернеулер қатынасының шекті шамасы 0,765. Есептік шамасы сондықтан σ_cr мына формула бойынша анықталады

мұндағы с_cr =32,9 кесте 21 бойыша δ = 1,81 кезінде алынған.

Сонан соң –ны есептеп шығарғанда а орнына а/2 қабылдап σ_{loc, cr} анықтаймыз

мұндағы с₁ = 23,24 кесте 23 бойынша δ = 1,81 және а /(2h_w )= 240 /212 =1,13 кезінде алынған.

Есептеп алынған кернеулердің мәнін өрнекке еңгіземіз:

Қатаңдық қабырғашалар арасындағы қашықтық а = 240 см ˃2h_w=212 см болса да тексеру нәтижесі орнықтылығының қамтылғанын көрсетті.