Пісірмеленген арқалықтың тіректік қабырғашасын есептеу
Арқалықтың тіректік реакциясы F = 694,8 кН.
Арқалықтың тіреуін, арқалықтың бүір жағына дәнекерлеп бекітілген, тіректік қабырғаша арқылы орындаймыз. Тіректік қабырғашаның бүйір бетінің мыжылу ауданын анықтаймыз:
мұндағы
Rp –
бүйірлік беттің мыжылуына болаттың
есептік кедергісі. Прокаттың қалыңдығы
10-20 мм кезінде кесте 1 және кесте 51
бойынша
С255 болат үшін
Қабырғашаның көлденең қимасын 200 х 10 мм қабылдаймыз, онда Ақаб= bқаб ·tқаб =20 ·1,0 = 20,0 см2 ˃ 19,3 см2.
Арқалықтың тіректік тағанын z-z өсіне қатысты орнықтылығын тексереміз. Тіректік тағанның жұмысына қосылған арқалық қабырғасы бөлігінің ені:
Тіректік бөлік қимасының ауданы:
Тіректік бөлік қимасының инерция моменті:
онда
Кесте 72 бойынша φ = 0,944
Арқалықтың тіректік бөлігінің орнықтылығы қамтылған.
Тіректік қабырғашаны арқалық қабырғасына диаметрі 1,4-2,0 мм Св -08А сыммен жартылай автоматты дәнекерлеп екі жақты жіктермен бекітуін есептейміз. Алдын ала пісірмелі жіктердің сипаттамаларын табабамыз, сонан соң β Rw –дің ең кіші шамасын анықтаймыз. Ол үшін кесте 56 бойынша қабылдаймыз Rwf = 180 МПа = 18,0 кН/см2;кесте 3 және кесте 51 бойынша Rwz= 0,45Run = 0,45·37 = 16,65кН/см2; кесте 35 бойынша βf = 0,9, βz = 1,05, онда βf·Rwf = 0,9 ·18 = 16,2 кН/см2 ˂ βz·Rwz = 1,05·16,65 = 17,48 кН/см2. Беріктігі мен рұқсат етілетін максималды ұзындығына сүйене отырып
N/
=
пісірмелі жіктердің катетін табамыз:
Қабылдаймыз kf = 6 мм, ол 39 кестеде келтірілген kf min шамасына тең.
Пісірмелі жіктің есептік бөлігінің үзындығын тексереміз
Тіректік қабырғашаны арқалықтың қабырғасына биіктігі бойынша тұтас жікпен пісірмелеп бекітеміз.
Ортасынан сығылған тұтас ұстынның қимасын іріктеп алу
Ұстынның геометриялық биіктігі
l = 6,5 -0,01 -0,27-1,1 +0,6 = 5,72м
Ұстынға әсер ететін есептік бойық күш, оған тірелген екі бас арқалықтың тірек реакциясына тең
N = 2 · Qmax = 2·694,8=1389,6кН.
Ұстынның материалы – болат С245, прокаттың қалыңдығы t =1,5-20 мм кезінде оның есептік кедергісі Rу= 240 МПа = 24 кН/см2. Жұмыс шарттары еселеуіші γс=1.
Ұстынның қимасын үш табақтан пісірмеленген қоставр түрінде қабылдаймыз.
Ұстын сырығының есептік ұзындығы
lef = 0,7·l = 0,7·5,72 = 4,0 м
Шамалап иілгіштігін қабылдаймыз λ=70 ( тұтас қималы ұстын үшін N =1500…2500 кН кезінде λ =100…70; N =2500…4000 кН кезінде λ =70…50 аралығында қабылдауға болады).
Ұстынның
шартты иілгіштігі
Кесте 2 бойынша орнықтылық қисық сызығының түрін анықтаймыз – түрі «b».
Кесте 2. Қиманың түріне байланысты α және β еселеуіштердің шамалары
Кесте 3 сәйкес жаңа мөлшерлер жобасы бойынша түрі «b» қисық сызық үшін ортадан сығылған кезде орнықтылық еселеуіші φ = 0,762. Шамалап анықтаймыз қажетті:
ұстынның қимасы ауданын
инерция радиусы
кесте 4 бойынша қиманың ені
Ұстынның орнықтылығы екі жазықтықтарында тең болуы үшін қимасының жалпы ауданының (70 – 80)% сөрелерінде болуы керек. Онда сөренің қалыңдығы мынаға тең болады:
Сөренің
қимасын қабылдаймыз
2·(24·1,2)
= 57,6 см2,
қабырғаның қимасы - 24·0,8
=19,2 см2.
Көлденең қимасы ауданы: А=57,6+19,2=76,8 см2
Қабырғасы тұтас ұстынның қимасы
«У» өсіне қатысты ұстынның жалпы орнықтылығын тексереміз
Ұстынның
шартты иілгіштігі 
Жаңа мөлшерлер жобасы бойынша (кесте 3) түрі «b» қисық сызық үшін
ортадан сығылған кезде орнықтылық еселеуіші φ = 0,780.
σ = N/(φ·A) = 1389,6/(0,780·76,8) = 23,2 кН/см2 < 24кН/см2
Беріктік қоры 5% - дан аспады, сондықтан қиманы өзгертпей қабылдаймыз.
Кесте 3. Ортадан сығылған кездегі орнықтылық еселеуіштері φ
Кесте 4. Ортасынан сығылған ұстындар қимасының түрлері
Ұстын қабырғасының жергілікті орнықтылығын тексереміз.
Ұстынның қабырғасы орнықты болуы үшін, қабырғасының шартты иілгіштігі шекті шартты иілгіштігінен аспауы керек
Шарт орындалды, демек ұстынның қабырғасы орнықты.
Ұстынның белдемелік табақтарының жергілікті орнықтылығын тексереміз.
Ортасынан сығылған элементтер белдемелік табақтарының орнықтылығы қамтылған деп есептеу үшін сығылған белдеме асылымының шартты иілгіштігі
белдеменің шекті шартты иілгіштігі шамасынан аспауы керек
Шарт орындалды, демек ұстынның сөресі орнықты.