2. Ұйымның алдына қойған мақсаттарына жетуін қамтамасыз ететін процесс қалай аталады.

Бақылау. Барлық бақылау жүйелерінің негізіне келесі негізгі талап-критерилер алынуы керек (6 сурет):

1) бақылау тиімділігі – бақылаудың пайдалылығы, табыстылығы анықталады (бақылау процесінде анықталған кемшіліктерді табумен және жоюмен байланысты шығындарды азайту; бақылау техникасы мен персоналдарына, бақылауға кететін шығынды қысқарту);

2) адамдарға әсер ету тиімділігі – қолданылатын бақылау технологиясы қызметкерлерде оң стимулдарды немесе негативті, стресстік реакцияларды тудырады ма, осы мәселе қаралады;

3) бақылау міндетін орындау – бақылау ұйымды басқару жүйесіндегі сәйкес келулерді және ауытқуларды анықтауы; ауытқуларды жоюға, тиімді шешімдерді жасауға мүмкіндік етуі керек;

4) бақылау шекараларын анықтау – бақылау іс-шаралары шектеулерсіз жүргізілмейді; тексерілетін бөліктердің ұзақтығы ауытқуларды барынша ерте мерзімде анықтауға мүмкіндік етуі керек; қолданыстағы заңдылықпен анықталған бақылау нормаларын сақтау керек.

Билет 11

1. Берілген тапсырмаға талдау жасаңыз. Жылдық есеп беру уақытында, қаржы- шаруашылық қызметінің көрсеткіштері төмендегідей:

есеп беру уақытында тауарайналым – 12 млн тенге;

тауар үстемесінің деңгейі – 33%;

шығын деңгейі – 30%.

Дәріхананың таза табысын (рентабелділігін) есептеніз. Шыққын нәтіжелерді негізге ала отырып, дәріхананың жұмысын арттыруға басқару шешімін жазбаша түрде ұсыныңыз.

2. Тауарлардың өзіндік құны жоғары және сұраныс ұсыныстан артық болғанда маркетингті басқарудың қай тұжырымдамасы қолданылады.

Өндірістік тұжырымдамасы. Мақсаты – өнімді өндірудің жоғары тиімділігіне жеті, бағалапрды төмендету. Қолдану шарттары: үлкен және тұрақты нарықтың болуы, халықтың көп бөлігінің табысының төмендігіне байланысты шығарылатын тауарлардың өзіндік құнын төмендету қажеттілігі, компания тауарын тұтынушылар саны ұлғайған сайын, өндірістік шығындар төмендейді,ол зө кезегінде нарықтың үлкен үлесін жаулап алуға мүмкіндік береді.

Билет 12

1. Берілген тапсырмаға талдау жасаңыз. Жылдық есеп беру уақытында, қаржы- шаруашылық қызметінің көрсеткіштері төмендегідей:

есеп беру уақытында тауарайналым – 14 млн тенге;

тауар үстемесінің деңгейі – 34%;

шығын деңгейі – 18%.

Дәріхананың таза табысын (рентабелділігін) есептеніз. Шыққын нәтіжелерді негізге ала отырып, дәріхананың жұмысын арттыруға басқару шешімін жазбаша түрде ұсыныңыз.

2. Ұйымның сыртқы ортасындағы өзгерістердің салыстырмалы жылдамдығы қалай аталады. Билет 13

1. Берілген тапсырмаға талдау жасаңыз. Айналымдағы тауардың көрсеткіштері:

тауардың бастапқы қалдығы (Б_қ) – 2 000 000;

түскен тауар (Т) – 5 000 000;

сатылғаны және өзге шығындар (С) – 6 500 000;

тауардың соңғы қардығы (Қ_с) – ?

Тауарлық баланстың формуласын пайдалана отырып, тауардың соңғы қалдығын (Қ_с) есептеніз. Шыққын нәтіжелерді негізге ала отырып, дәріхананың жұмысын арттыруға басқару шешімін жазбаша түрде ұсыныңыз.

тауардың бастапқы қалдығы (Б_қ) – 2 000 000;

түскен тауар (Т) – 5 000 000;

сатылғаны және өзге шығындар (С) – 6 500 000;

тауардың соңғы қардығы (Қ_с) – ?

Қб + Т = С + Қс

Қс = Қб + Т - С

Қс = 2 000 000 + 5 000 000 – 6 500 000 =500 000