III. Жаңа білімді қалыптастыру

Жаңа сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау, оқушылардың зейінін аудару: Балалар, бүгінгі өтпекші болып тұрған келесі есімдігіміз «Жалпылауыш есімдігі» деп аталады.( определительное местоимение).

Жалпылау есімдігі жалпылау, жинақтау мағыналарын білдіреді. Оған мынадай сөздер жатады: барлық ,бүкіл, бәрі, түгел, күллі, барша, тегіс.

Мысалы: Сабаққа барлық оқушылар белсенді қатысып отыр.Олардың бәрі жақсы бағалар алды.

Тапсымалар. «Кім жылдам?» ойыны. Берілген сөз тікестерінен есімдіктің мағыналық түрлерін ажырату.

1. Сонау аспан 2. Мен оқимын 3. Қанша бала 4. Бәріміз бірге 6. Күллі дүние 7. Өз үйім 8. Сол жылдар 9. Қайда кетпек 10. Осы үй

«Кім тапқыр ойыны?» . Берілген өлең жолдары мен берілген сөйлемдерден есімдіктердің түрлерін табу.

1-топшама

Өз бойына өз күші сенімді боп,

Ойласам жазалар деп ұлық мені.

2-топшама

Күлгенде гүл төгілер тісі – меруерт,

Ондай жан бұл жалғанда жаралмасты.

3-топшама

Солардың қолы жеткен заманында,

Жолдас болып шеп бұзған қамалында.

4-топшама

Іш ауырса, тіс ауырса апам дәрі береді,

Барлық бала, барлық ана оны жақсы көреді.

5-топшама

Өлгенің бәрі естіді – ұлы-қызы,

Батты Жүсіп батырға қайғы-сызы.

6-топшама

Ғажайып түсімде мен бір іс көрдім,

Көп болып бұл түсімнің жоруын тап.

7-топшама

Бұл оқиғадан туып кеткен жайлар ешқашан ұмытылмас өмір дастаны тәрізді.

8-топшама

Оны қуаныш пен алғыс аралас бір тәтті күйдің торбына салды.

9-топшама

Бізбен бірге ол кісі де біздің жерді қарап тұр.

10-топшама

Ал мына бір шатыраш тақтайындай жерлерде егін егіледі.

11-топшама

Неге екенін білмеймін, Алматының ісем көркіне өз басым тойып көрген емеспін.

12-топшама

Мен оған қанша қызыға қарасам, ол сонша сұлулана береді.

IV.Кітаппен жұмыс.200-жаттығу; 2 ұатарға беру, ауызша, 201 –жаттығу; сөйлемдерді оқып, жалпылау есімдіктерін тіркескен сөзімен теріп жазу.

V.Семантикалық карта.

Мысалдар	Жіктеу	Сілтеу	Сұрау	Өздік	Жалпылау
Ол – қазақ, қазақтың оқыған азаматы	а
Өзіне ешқандай зиян келтімейді				а
Күллі қазақстандықтар тәуелсіздікті қлдайды.					а
Мынау не сарқыраған? Қалайша сарқылмаған?			а
Анау – аспан, Мынау - бақ.		а

VI.«Ілесіп отыр ойыны» Үш оқушы тақтаға шығады:

1. Сөз, 2.Сөз тіркесі, 3. Сөйлем құайды.

Осы жалпылау есімдіктеріне сөз тіркесі мен сөйлемді оқушылар өздері құрайды.

1. Барлық 2. Күллі 3. Бәрі 4.Барша 5. Бүкіл

VII.«Сырлы сезім» (шығармашылық жұмыс) «Мен кіммін?», «Менің ортам» тақырытарына есімдіктерді қатыстыра отырып, шағын әңгіме жазу.