Баістериологиялық әдіс.
Бруцелла дақылын қаннан бөліп алу үшін Сазіапегіа (1947) бифазды әдісімен қолдану қажет. Зерттеуханаға қан (5 мл) транспорр- тық ортаға (Т.А.Грушина, М.М.Ременцова, 1991) сальгаып жеткізіле- ді. Осымен қатар, қоздырғышты лимфа түйіндердің, сүйек кемігінің пунктатгарынан, зақымдалған буынның синовиалді сұйықтықган бөліп алуға болады. Бұл әдістің нэтижесі 30-45 күннен кейін дайьга болады, себебі қоздырғыш қоректі ортада өте жай өседі. «Оң>> гемоку- льтура аурудың жедел кезеңінде - 17,5%, жеделдеу кезеңінде -4,4%, созылмалы кезеңінде -2,7-4,3% жағдайда анықталады (Қүрманова К.Б., 1990).
Серологялық реакциялар:
А) бруцеллезге карсы түзелетіи аитиделерді аныктайтын реакдиялар
Райт реакциясы - агглютинация реакциясы, диагностикалық тнтрі -1:200. Бұл эдістің нэтижесі 7-10 күннен бастап анықталады. Бі- рақ, соңғы кездерде Райт реакцияның титрлері төмен деңгейде анықгалады -1:25, 1:50, 1:100, немесе теріс болып келеді: 3,5% - же- дел, 6,8% - жеделдеу, 45,1% - біріншілік-созылмалы, 32,8% - екінШі- лік-созылмалы бруцеллезде (Қүрманова К.Б., 1990).
Хеддлъсон реакциясы. - агглютинация реакцияның сапалы түрі, эйнек үстінде өткізіледі. Бүл реакцияның сезімталдылығы жоғары, тез пайда болады, үзаққа сақталады, бірақ спецификалық қасиеті - төмен - себебі жиі жалған «оң» нэтйже беруі мүмкін (жүкті әйелдерде, ревматизммен ауыратьга адамдарда, криоглобулинемия кезінде жэне т.б.).
Тікелей емес гемагглютинация реащиясы ( ТГАР) 1:100 —жедел түрінде 90% кездеседі, бірақ созылмалы түрінде сиректеу анықталады.
Роз-Бенгсиі тест (РБТ) - сапалы реакция, өте сезімтал.
Кумбс реакциясы (РҚ) - 1:200, толық емес антиденелерді анықтайды, созыдмалы бруцеллезді аньщтауға ынғайлы Иммуноферментті анализ (ИФА) - өте сезімтал ~ В) бруцеллезді антигенді аныктайтын реакниялар
214
ввнщнн
Жаңадан енгізлген бруцеллездік антигенді байланыстырушы лимфоциттерді анықтау әдісі - иммундық диагиостикаға жатады, жоғары сезімталдьщ пен арнайлығымен сипатталады. Жедел жэне жеделдеу бруцеллез кезінде 100% - оң нәтижеде, созылмалы бруцеллез кезінде - 78,3% (93% - декомпенсация сатысында, 92% - субкомпенсация и 13,3% - компенсация) (Дүйсенова А.Қ., 2003 ж).
Полимеразды тізбелі реакция (ЛТР) 3. Терілік-аллергиялық сынама (Бюрне сынамасы) - теріге бруцеллездік сұйық аллерген енгізілгеннен 24-48 сағаттан кейін тері- де жергілікті реакция пайда болады - папуланың көлемін олшеп жау- ап береді
гипореактивтік (1 см дейін) нормореактивтік (1-3 см дейін) гиперреактивтік (3 см жоғары) Бруцеллез диагнозын анықтау үшін серологиялық реакциялар- дың комплексін пайдалану қажет. Біріншіден Райт жэне Хедцльсон реакцияларын, бактериологиялық эдісті. Бүл эдістер теріс нәтижеде болса, басқа эдістермен зерттеу қажет.
№11 кесте
Бруцеллез диагвозын анықтау стандарты
Бруцеллезге кумэцдану |
Бруцеллездіц болуы |
Дэлелденген |
|
ықтнмал |
бруцеллез |
Жедел жэне жед елдеу бруцеллез |
• Ауру бруцеллезге |
Ауру бруцеллезге |
|
күмэндануға сэйкес |
күмэндануға |
Жедел немесе жеделдеу агымдағы |
Және |
жэне/немесе |
ауру келесі клиникалық |
• 7-30 күн арасында |
бруцеллездің |
көріністерімен сипатталатьш: |
дамитын ауру келесі. |
болуы |
Жалпы нышандар: |
эпидемиологиялық |
мүмкіндігшде |
- ремиттирлеуші, толқын тэрізді, |
мэліметтермен |
сэйкес |
гектикалық қызба, аурудың |
байланысатын |
Және |
алғашқы күндерінде науқасгың |
(минимум біреуі |
- бруцелла |
жалпы жағдайы қанагатты; |
мен): |
дақылын қаннан |
- үлану симптомдары (әлсіздік, |
|
немесе басқа |
шаршағынггық, тэбетінің |
• малшаруашылық |
биологиялық |
төмендеуі, бас ауруы) ауру ұзаққа |
жұмыстармен |
субстраттан бөліп |
созылганда қалыптасады; |
айналысу (мал |
алу; |
- айқын қалтырау тершеңдікке |
төлдегеңде көмек |
- ИФА «оң» |
аусады (әсіресе түнде); |
көрсету, жүн қырқү, |
нэтижесі (О |
- лимфаденопатия (барлық |
мал қораларын тазарту, |
классына жататын |
топтағы лимфа түйіндердің |
ремонт жасау және |
антиделелерді |
ұлғаюы: олар майда, ауру сезімсіз, |
т.б.); |
анықгау); |
қозғалыс қасиеті бар) |
-полимеразды |