22. Мектеп шеберханаларының жұмыс тәртібі. Мұғалімнің және оқушылардың жұмыс орындары.

Қазіргі кабинет немесе лаборатория машина құрылысты оқу үшін бұл инженерлі педагогикалық күрделі комплекс. Оқу пәннің пішініне байланысты механикалық, электроэнергиялық, электронды, гидравликалық және т.б. объектілер, процестер, жүйелер көрсетілуі керек. Кабинеттің, лабораторияның саналы түрде болуы инженерлердің міндеті құрылысты электротехникалық міндеттерді, керекті кабинеттің жобалауы болып табылады.

Көбінесе техникалық және технологиялық пәндерінің кәсіби және орта мектеп оқу жоспарында лаборатория практикалық жұмыстардың циклдері бар. Лабораторияның көлемі оның құрылғыларының кеңділігімен, орналасу шектерін анықтайды. Үлес ауданын мөлшерлеп құрастыру үшін оны 15-20% үлкейту керек, яғни лабораториялық жұмыс болғаны мен қосымша құрылғылар орнатылады, ал жұмыскерлердің саны бір жұмыс орнында (мысалы: металл кескіш станогында) 2-3 адам бола алады.

Оқу орнының дымқылдығы 40-60% деңгейде үсталынады. Бұл желдеткіш арқылы іске асады. Көбінесе кәсіби және орта мектептерде қазіргі жоба бойынша салынғанда ауаның салқындатылуы, яғни ауаны арнайы құрылғымен өңделуін қарау керке, тұрақты метеорологиялық жағдайымен , температурамен, дымқылдылықпен, құраммен қамтамасыз етілуі. Кабинетті, лабораторияда ауанның құрамы факторларға байланысты болады, бөлменің санитарлы жағдайы, оқушылардың киімдері, олардың дем алулары, жұмыс істегенде газдардың және шаңдардың бөлінулері.

Оқушылардың жұмыс орнының жарықтануы үшін терезеден күн түсу керек, ал күн түсу үшін сол жаққа терезені орналыстырады. Кабинеттердің және лабораторияның терезелерін оңтүстік – шығыс, оңтүстік, оңтүстік – батысқа келтіру керек.

23. Оқу-материалдық базасындағы қазіргі техника мен технологиялық жабдықтар кешені.

Қазіргі кабинет немесе лаборатория жалпы техникалық пәндерді оқыту үшін бұл инженерлі педагогикалық күрделі кешен.Оқу пәннің пішініне байланысты механикалық, электроэнергиялық, электронды, гидравликалық және т.б. объектілер, процестер, жүйелер көрсетілуі керек. Кабинеттің, лабораторияның саналы түрде болуы инженерлердің міндеті құрылысты электротехникалық міндеттерді, керекті кабинеттің жобалауы болып табылады.

Кабинеттің, лабораторияның жалпы көлемін дифференциалды анықтайды, оқушы мен оқытушының жұмыс орны, оқу жиһаздары, стационарлы, көмекші орындар көлемдерімен есепке алынады. Оқушының жалғыз орынды үлесті көлемі 1.2 м² – 1.5 м² , екі орынды 1.8 м² - 2.0 м² , екі оқушыға басқаша болып келеді.

Кабинетте және лабораторияда станок құрылғысының орналасуы және станоктың үлесті көлемі 12-14 м². Инженер-оқытушының жұмыс орнының көлемі әр түрлі дидактикалық және әдістемелік факторлардан және орнының күнделігіне байланысты болады.

Көбінесе техникалық және технологиялық пәндерінің кәсіби және орта мектеп оқу жоспарында лаборатория практикалық жұмыстардың циклдері бар. Лабораторияның көлемі оның құрылғыларының кеңділігімен, орналасу шектерін анықтайды. Үлес ауданын мөлшерлеп құрастыру үшін оны 15-20% үлкейту керек, яғни лабораториялық жұмыс болғаны мен қосымша құрылғылар орнатылады, ал жұмыскерлердің саны бір жұмыс орнында (мысалы: металл кескіш станогында) 2-3 адам бола алады.

Оқу бөлмелерін жобалағанда басты назарды санитарлы-гигиеналық, психофизиологиялық жағдайлар оқушылардың іс әрекетінде пайда болады. Мұндай жағдайда оптималды температура, дымқылдылық, оқу бөлмесінде ауаның құрамы, оқушылардың жұмыс орныныңжарықтандыру деңгейі, оқытушының жұмыс зонасы, қабырға, төбе, оқу-көрнекілік әдістер,шу және қозғалу деңгейі, кино және теледидардың орналасуы және жиһаздың рационалды құрылысы және т.б. болып табылады.

Лабораторияда,кабинеттеауаортасыныңоптималдытемпературасы 18-20⁰ С болу керек. Мұндайпроцестіңішіндегітемпературасыүшінқажетемес, яғни⁺ -4⁰С ауытқуыоқушылардыңорганизмінежылубергішөзгередіжәнеқаттышаршап, бас аурумен, нашарлануына, жұмысқабілетінтөмендетеді. Оқуорнындажұмысрежимінсақтаукерек. Мысалы: сабақтыңаяғындакабинеттіңауасы 4^0-5⁰С көтеріледі, жылужүйесіндегітұрақтыжұмыс.Қысықмерзімдежылу беру қабатталғантерезеніңтөбесіарқылыжоғарылайды. Күздікжәнекөктемдікуақыттардакүнніңшағылысуы, ауаныңтемпературасыбөлмедежоғарылауысоғанбайланысты. Соңдықтан да оқубөлмесінжобалағандажәнепайдаланғандаауаортасыныңреттелуөлшемінқараукерке (мысалы: желдеткіш , жалюзи жәнет.б.).

Оқуорныныңдымқылдығы 40-60% деңгейдеүсталынады. Бұлжелдеткішарқылыіскеасады. Көбінесекәсібижәне орта мектептердеқазіргіжобабойыншасалынғандаауаныңсалқындатылуы, яғниауаныарнайықұрылғыменөңделуінқараукерке, тұрақтыметеорологиялықжағдайымен ,температурамен, дымқылдылықпен, құрамменқамтамасызетілуі. Кабинетті, лабораториядаауанныңқұрамыфакторларғабайланыстыболады, бөлменіңсанитарлыжағдайы, оқушылардыңкиімдері, олардыңдемалулары, жұмысістегендегаздардыңжәнешаңдардыңбөлінулері.