11 Билет (3) Есептік электрлік жүктеменің ұғымы. Электрлік жүктеменің негізгі сипаттамалары.

Электрмен жабдықтау элементінің техникалық берілімдерінде оны қыздыру шарттары бойынша ұзақ рауалы, уақыт ішінде өзгермейтін ток жүктемесі көрсетіледі. Көбінесе есептік жіктемені элементтің максималды қызу температурасына сәйкес анықтайды. Элементте уақыт бойында өзгермелі берілген жүктеме тудыратын максималды аса қызуға тең аса қызуды тудыратын уақыт бойында өзгермейтін жүктемені температура шыңы бойынша есептік жүктеме дейді.

Қабылдағыштар топтарының есептік жүктемелерін анықтау үшін топтын барлық электр қабылдағыштардың орнатылған қуатын (номиналды қуаттар қосындысын) және технологиялық үрдістің сипатын білу керек.

Рр-есептік жүктеме (расчетная нагрузка)-өткізгіштер максималды қызған немесе оқшаулау лар жылудан тозған кездегі жүйе элементінің жүктемесі. Сондықтан максималды темпиратураға дейін қызғанда есептік жүктеме-

Жылулықтан оқшаулаулар тозғандағы есептік жүктеме-

Сонымен расчеттік(есептік)жүктеме ретінде алынады(қайсысы жоғарлау ). Бірақ зауыттармен қондырғының параметрі көрсетілмейді, сондықтан есептік жүктеме деп саналады.

Р_р= U_{н р}cos

cos = cos _p= cos _т

cos _p=есептік cos

cos _т=бақыланған Ткезендегі cos

cos _т=

Э ,Э - бақыланатын Ткезендегі эл.энергия шығыны

Р_м

12 билет (19) Цехтық ТҚС конструкциясы және орналасуы.

Цехтің ҚС конструкциясына кіретін аппараттар мен құрылғылыр:

1. Күштік трансформаторлар –эл.энергияны эл.қабылдағыштарға жеткізетін , тарататын негізгі қондырғы. Трансформаторлар кернеуді жоғарлатады(10,110,220,330,500кВ дейін) немесе төмендетеді (10, 6,3, 0,66, 0,38, 0,22, 0,127 кВ дейін). Күштік трансформатордың қуаттары болады 10,16,25,40,63кВ*А (3фазалық және 1фазалық)

2. Көп жағдайларда күштік трасформатордың орнына экономикалық пайдалы автотрансформаторды қолданады. Оның жоғары вольттік орамасының бөлігі төменвольтті орама ретінде қолданады.

3. Жоғары вольттік өткізгіштің қондырғылырдың ток өткізгіш бөлімдері- шиналар, оқшаулаулар, кабельдер. 1000В жоғары тарату құрылғылырда мыстан,алюминийден, болаттан жасалған шиналар қолданады. Әсіресе алюминий шиналары жазық тараған. Жабық тарату құрылғылырда алюминий шиналардың қимасы тікбұрышты(жалпақ)болады. Ашық тарату құрылғыларда шиналар көпсымдық болат-алюминий сымдардан жиналады немесе алюминий түтік(труба) ретінде қолданылады. Токтың мөлшеріне байланысты шиналар біреуден, екеуден, үшеуден орналасады. Шинаның арасы шинаның жуандығына тең. А фаза сары, В жасыл, С қызыл болады. Оқшаулаулар эл.өткізгіш бөлшектерді т іреу үшін, бекіту үшін, токқа түсуден сақтау үшін қолданылады. Сымдар және әуе желілерін ілу үшін ілгіш оқшаулар (подвесные изоляторы) бар. Тарату құрылғының аппаратурасын, шиналарды тіреу,ұстап тұруға арналған оқшаулаулар болады (опорные изоляторы). Ток өткізгіштерді ғимараттардан шығару немесе ғимараттарға кіргізуге арналған өткізгіш оқшаулаулар бар(проходные изоляторы). Майтолтырылған шығыс кірістер (маслонаполненные вводы)-трансформатордың бактарына шығыс.

4. Жоғары вольтты аппараттар:

А) айырғыштар(разъединители)

Б) қысқа қосқыштар(короткозамыкатели)қ.т. токтарынан сақтайды, жерлендіреді

В) бөлгіштер(отделители)магниттейтін токтардан ажыратады.

Г) балқымалы сақтандырғыш(плавкие предохранители)

Д) ажыратқыштар (выключатели)

Е) ажыратқыштардың жетектері (приводы выключателей)ажыратқыштың жұмысын басқарады(жұмысқа қосады,қосылуын ұстап тұрады, ажыратады)

Ж) ток трансформаторы(ТТ)өлшеу аспаптарды, релелерді қосу үшің.

З) кернеу трансформаторы(ТН) өлшеу, қорғау аппараттарды қосады.