20. Комалар. Глазго шкаласы бойынша комалардың жіктелуі.

Кома –бұл сыртқы тітіркендіргіштерге реакция болмайтын ессіз жағдай. Пайда болуына байланысты біріншілік, екіншілік болып бөлінеді. Церебральды кома –апоплексиялық кома, бассүйек-ми жарақаттары, ми ісігінде болады. Соматогенді жарақаттар, инфекциялық аурулар, мидың және оның қабаттарының қабынуы, эноеринді аурулар, термиялық жарақаттар, бауыр, бүйрек, ұйқы безінің зақымдануы. Глазго шкаласы бойынша бағалауда: көзін ашуы,қозғалу белсенділігі , сөйлеу реакциясын бағалайды. Көзін ашу спонтанды болса 4, бағытталған сөзге жауап беру 3, ауыр тітіркендіргішке жауап беру 2, жауап жоқ болса 1 балл беріледі. Қозғалу белсенділігі берілген тапсырманы орындайды 6, ауыру сезім тітіркендіргішті итереді 5, ауру сезіміне аяқ қолдарының жұлқылауы 4, ауру сезіміне тоникалық бүгілу3, ауру белгісіне тоникалық жазылу 2, жауап жоқ 1. Сөйлеу реакциясы дұрыссқйлеу 5, шатасып сөйлеу 4, түсініксіз сөйлеу 3, буынсыз дыбыстар 2, жауап жоқ 1. Алынған ұпайлардың жалпы санын қосу арқылы науқас жағдайы бағаланады. 15 –есінің бүтіндігі, 13-14- есеңгіреу, 9-12 –сопорға, 4-8 комаға, 4 ми өліміне сәйкес келеді.