Билет9.

1. Қазақстан Респ-сының тіл туралы заңы 1989 жылы 22 қыркүйекте қабылданды.

Тіл туралы заңның 6 бабында мемлекеттің тіл жөніндегі қамқорлығы туралы жазылған. ҚР-сы азаматының ана тілін қолдануына, қарым – қатынас , тәрбие, оқу және шығармашылық тілін еркін таңдауына құқығы бар. Мемелекет Қазақстан халқының тілдерін оқып-үйрену мен дамыту үшін жағдай туғызу жөнінде қамқорлық жасайды. Ұлттық топтар жинақты тұратын жерлерде іс – шаралар өткізілген кезде олардың тілдері пайдалануы мүмкін.

2. – Қазақстан Р-сының мерекелері туралы әңгімелесейік. ҚР-да қандай мерекелері бар ?

- ҚР-да Жаңа жыл, ү-нші наурыз, наурыз күні, 1 мамыр, Жеңіс күні, Конституция күні, Республика күні, Тәуелсіздік күні мерекелері бар.

- Біз Жаңа жылды қашан қарсы аламыз ?

- Біз жаңа жыл 1-нші, 2-інші қантарда аламыз.

-8-інші наурыз бұл қімнің күні ?

- 8-інші наурыз бұл әйелдердің күні.

- 22 наурыз қандай мереке ?

- 22 наурыз қазақ халқының жаңа жылы.

- Жеңіс күні қай мамырда болады?

- Жеңіс 9-шы мамырда болады.

- Конституция күні қашан болады?

- Конституция күні 30-шы тамызда болады.

- Тәуелсіздік күні қай жылда және қандай айында болады?

- Тәуелсіздік күні 1991 жылы 16 желтоқсанда болады.

3. . Құрмалас сөйлем – ең кемі екі сөйлемне құралып, күрделі ойды білдіреді.Құрмалас сөйлемнің құрылысына қарай 3 түрі бар- салалас, сабақтас,аралас.

Билет10.

1. Павлодарда өте көп белгілі адамдар бар.Олар- Қаныш Сәтбаев, Шәкен Айманов, С.Торайғыров,т.б.

Қаныш Сәтбаев – аса көрнекті ғалым, қоғам қайраткері, Қазақ КСР академиясының академиягі және оның тұнғыш президенті. Ол 640-тан астам ғалыми еңбек жазған. Қазақстандық металлогенея мектебінің негізін салушы. Алматыда академия, мектеп, көше оның атымен аталған.

Шакен Айманов – бұл тұнғыш қазақ кинорежисері және әйгілі актері. Оның фильмдер: «Дала қызы», «Біздің сүйікті дәрігер», «Алдар Көсе», «Туған жер». Ш.Айманов қойған «Абай» спектакліне 1952 жылы КСРО Мемлекеттік сыйлығы берілді. Павлодарда Шакен Айманов атындағы кинотеатр бар.

Торайғыров Сұлтанмахмұт – қазақ ақыны, ағартушы, қоғам қайраткері, ойшыл. Оны шығармалары- поэма «Адасқан өмір», Кедей, Айтыс, өлендер Жазғы қайғы, Қымыз. Ол қазақ өнерінің дамуына үлкен үлесті ендірді. Біздің қалада кітапхана, университет, көше оның атымен аталған.

2. Ұлттық ойындар туралы әңгімелесейік. Қандай ұлттық ойындар білесің ?

- Мен көп ойындарды білемін. Мысалы- орыста петушинные бои, салки, ручеек деген ойындарбар. Сол сияқты қазақта да ойындар көп.

- Олар қандай болады ?

- Олар екі түрі болады. Біреуі ақыл- ойды дамытуға орналған, екіншісі- кіштілікке, ертілекке баулиді.

- Ұлттық ойындар ат ?

- Ұлттық ойындар – тоғыз құмалақ, қазақша күрес, бәйге, қоқпар, сақина салмақ бар.

- Бір ойынды сипатта ?

- Мен тоғыз құмалақ туралы айтқым келеді.

- Тоғыз құмалаққа неше адам қатысады ?

- Тоғыз құмалаққа 2 адам қатысады.

- Бұл қандай ойын?

- Бұл ойын логикалық ойды дамытады.

-Сен тоғыз құмалақ ойнасың ба?

- Иә,мен тоғыз құмалақ ойнаймын.

-Әңгімеңізге рақмет.

3. Фонетика- дыбыс (олардың жасалу,айтылу,естілу жағы , түрлері), әріп, буын,екпін, тасымал, үндестік заңы мәселерін зерттейді.

Еріндік- о,ө,ұ,ү,у

Езулік- а,е,э,ә,ы,і,и

Қысаң-и,ы,і,у,ұ,ү

Ашық-а,ә,ө,о,е,э