Көпжылдық шөптесін өсімдіктердің жан-жақты аурулары.

Үржар ауданы бойынша Науалы ауылдық округіне қарасты 10 га жер теліміне көпжылдық эспарцет өсімдігіне мониторингтік тексеру жүргізілді. Эспарцетте кездесетін ауру түрлері: аскохитоз,тат,септориоз,рамуляриоз,фузариоз,бактериоз,ақ ұнтақ ауруларына жиі ұшырайтын көпжылдық өсімдік.Аурудың пайда болуы ылғал мөлшері көп болғанда пайда болады. Мониторингтік тексеру барысында көпжылдық өсімдік эспарцеттің жоғарыда аталған аурулармен залалданғаны анықталмады.

Үржар ауданы бойынша көпжылдық өсімдіктердің (эспарцет) жан-жақты ауру таралуына қорытынды мәлімет.

р/с №	Ауылдық округ атауы.	Тексерілді мың.га	Залалданған
			Барлығы	Соның ішінде саты бойынша				Таралуы	Дамуы
				төмен	орташа	жоғары	ЭЗШ-тен жоғары
1	Науалы	0,02	-	-	-	-	-	-	-
барлығы аудан бойынша		0,02	-	-	-	-	-	-	-

Тарының жан-жақты аурулары.

Тары қолайсыз жағдайда әртүрлі ауруға шалдығады. Ауру түрлері: жапырақ теңбілдері (гельминтоспориоз, аскохитоз, сабақ қаракүйесі, кәдімгі қаракүйе), тұқымда: тамыр шірігі және тұқымның зеңденуі аурулары кездеседі. 1-ші тамыздан бастап Үржар ауданындағы Алтыншоқы ауылдық округіне қарасты 10 га жерге тарының өсу кезеңінде мониторингтік тексеру жұмысы жүргізілді. Ауру түрлері кездеспеді. Мониторингтік тексеру аяқталды.

Үржар ауданы бойынша тары дақылының жан-жақты ауруының таралуына қорытынды мәлімет.

№ р/с	Ауылдық округ атауы.	Тексерілді мың.га	Залалданған
			Барлығы	Соның ішінде саты бойынша				Таралуы	Дамуы
				төмен	орташа	жоғары	ЭЗШ-тен жоғары
1	Алтыншоқы	0,01	0	-	-	-	-	0	0
Барлығы:		0,01	0	-	-	-	-	0	0

Қытайбұршақтың жан-жақты ауруы.

Қытайбұршақ - бұршақ тұқымдасына жататын дақыл. Ол да басқа ауыл-шаруашылық дақылдары сияқты көптеген ауру түрімен ауырады. Ауру тудыратын фитопатогенді вирус, саңырауқұлақ және бактериалар. Қытайбұршақ егіс алқабында жапырақтың бұрышты дағы, бактериалды күйік, жалған ақ ұнтақ, фузариоз, церкоспороз,татты дақ ауруларына тексеріліп: 16 маусым күні Қарабұта ауылдық округіне қарасты "Бәтуә" ЖШС-нің 500 га қытайбұршақ егіс алқабының 100 гектары – бактериальді бұрышты дақ ауруы шанақтану, гүлдеудің басталуы кезеңінде тіркелді. Ауру қоздырғышы – Pseudomonas savastanoi pv. Glycinea. Ауру белгісі жапырақ тақтасында айқындалды. Майлы сұр-қоңыр түсті дақтар жапырақ тақтасында пайда болған. Ауру төмен дәрежеде дамыған. Мониторингтік тексеру жалғасуда.