49. Протонды помпаның ингибиторлары. Әсер ету механизмі. Фармакокинетика ерекшеліктері.

Омепразол. Ол париеталды жасушалар өзекшелерінің қышқыл ортасында онымен дисульфидті көпірше арқылы әсерлесе отырып, мембраналық Н+-, К+-АТФазаны қайтымсыз тежейтін белсенді метаболит сульфенамидке айналады. Омепрзолдың сульфенамидке айналуы тез жүреді (2-4 мин кейін). Сульфенамид катион болғандықтан, абсорбцияға ұшырамайды. Сол себепті ол дәрі алдындағы дәрі болып табылады. Омепразол базалдық және хлорлы сутек қышқылының кез келген тітіркендіргіштер әсерінен дамыған секрециясын тежейді. Асқазан сөлінің жалпы көлемін төмендетеді және пепсиногеннің бөлінуін тежейді. Омепразол тез сіңіріледі. Ұзақ әсер етеді (тәул бір рет тағайындайды) Ол тез биотрансформацияға ұшырайды. Биодоступность омепразола в такой лекарственной форме составляет около 65%, пантопразола – 77%, у лансопразола она вариабельна. Препараты довольно быстро метаболизируются в печени, экскретируются через почки (омепразол, пантопразол) и желудочно-кишечный тракт (лансопразол). Период полувыведения омепразола – 60 минут, пантопразола – 80-90 минут, лансопразола – 90-120 минут. При заболеваниях печени и почек эти величины существенно не изменяются.

50. Н2-блокаторлар. Гистаминдік Н2- рецепторлар аденилатциклазамен байланысқан. Осы Н2- рецепторлар гистаминмен қозғанда жасуша ішінде цАМФ деңгейі артады. Бұл кезде асқазанның париеталды жасушаларының секреторлық белсенділігі жоғарылайды. Олар париеталды жасушалардың Н2- гистаминдік рецепторларына әсер етіп, хлорлы сутек қышқылының әр түрлі тітіркендіргіштер әсерінен дамыған секрециясын едәуір азайтады. Базалды секреция, пепсиногеннің және Каслдың ішкі факторының секрециясы тежеледі. Асқазан сөлінің мөлшері азаяды. Оларға төмен липофильділік тән, сондықтан ОЖЖ-нен нашар өтеді. Бүйрек арқылы шығарылады.

12 елі ішек пен асқазанның ойық жарасында,гипергастринемияда,пептидті эозофагитте , эрозиялық гастритте,дуоденитте қолданады.

Жіктелуі.

Блокаторы Н2- гистаминовых рецепторов:

1 поколение - циметидин;

2 поколение - ранитидин;

3 поколение - фамотидин; роксатидин; назитидин; мифентидин.

51. Н2 блокаторлардың салыстырмады сипаттамасы,қолдану көрсеткіштері

Ранитидин – тежегіш белсенділігі жоғары,таңдамалы әсері төмен уыттылығымен үйлескен. АІЖ-нан жақсы сіңіріледі. Антиандрогендің әсер көрсетпейді. Бүйрек және ішек арқылы шығарылады. Плаценталық тосқауылдан жақсы өтеді. Ішке тағайындағанда аз мөлшерде жұлын сұйықтығынан табылады. Науқастар жақсы көтереді,қауіпті жанама әсерлер шақырмайды.

Фамотидин ранитидиннен белсендірек,ұзақ әсер етеді

Циметидин әсері 6 сағатқа жуық сақталады. Антиандрогендік белсенділігі бар, соған байланысты еркектерде жыныстық қызметтің бұзылуын және гинекомастияны шақырады. Бауырдың микросомальды энзимдер жүйесіне тежегіш әсер көрсетеді.Лейкопения тудыруы мүмкін.

52. Н2 блокаторлардың қолдану көрсеткіштері. Кері әсерлері

Ранитидин – тежегіш белсенділігі жоғары,таңдамалы әсері төмен уыттылығымен үйлескен. АІЖ-нан жақсы сіңіріледі. Антиандрогендің әсер көрсетпейді. Бүйрек және ішек арқылы шығарылады. Плаценталық тосқауылдан жақсы өтеді. Ішке тағайындағанда аз мөлшерде жұлын сұйықтығынан табылады. Науқастар жақсы көтереді,қауіпті жанама әсерлер шақырмайды. Науқастардың біраз бөлігінде бас ауру,қажу, теріде бөртпелер, диарея немесе іш қату байқалады.

Фамотидин ранитидиннен белсендірек,ұзақ әсер етеді

Циметидин әсері 6 сағатқа жуық сақталады. Антиандрогендік белсенділігі бар, соған байланысты еркектерде жыныстық қызметтің бұзылуын және гинекомастияны шақырады. Бауырдың микросомальды энзимдер жүйесіне тежегіш әсер көрсетеді. Ұзақ қолданғанда ,Лейкопения тудыруы мүмкін.

қолдану көрсеткіштері: асқазан мен 12елі ішектің ойық жарасы

53. М-холиноблокаторлар.Әсер ету механизмдері. Кері әсерлері.

Холинорецепторларды тежейтін заттар

А) Әсері талғамсыз м-холиноблокаторлар: атропин сульфаты

Б) м1-Холинорецепторларды айырықша тежейтін заттар: пирензепин

Пирензепин бензодиазепин туындысы, 3 циклді қосылыс. Әсер ету механизмі және орны толық түсініксіз. Оның асқазанның энтерохромаффиндік жасушаларының м1 холинорецепторлары мен парасимпатикалық ганглийін тежейтіні бірқатар авторлармен көрсетілген.

Әсері базалды және хлорлы сутек қышқылы мен пепсиногеннің әртүрлі тітіркендіргіштер әсерінен дамыған секрециясының тежелуімен көрінеді. ОЛ тағамға тітіркенуге жауап ретінде гастриннің босап шығуының төмендеуін де тудырады. Аз дәрежеде сілекей бездерінің секрециясын төмендетеді. АІЖ-нан толық сорылмайды. Аз дәрежеде метоболизмденеді. ГЭБ-тан және плацентадан өтпейді. Бүйрек арқылы немесе өт арқылы шығарылады.

Атропин тегіс бұлшықетті мүшелердің спазмында спазмолитик ретінде қолданылады: ас қорыту жолдарының , өт жолдарының. Ауыру сезімімен ,шаншу, жүретін спастикалық көріністер атропинді қабылдағаннан кейін басылады.

Атропиннің бездно секрециясын төмендету қасиетін асқазанның және 12 елі ішектің ойық жараларында, жедел панкреатитте, гиперсаливацияны басу үшін қолданады.

Жанама әсерлері: ауыз қуысының құрғаюы, аккомадацияның бұзылуы, тахикардия.

54. Н2 блокаторлар мен М-холиноблокаторлардың салыстырмалы сипаттамасы

Н2 блокаторлар

Ранитидин – тежегіш белсенділігі жоғары,таңдамалы әсері төмен уыттылығымен үйлескен. АІЖ-нан жақсы сіңіріледі. Антиандрогендің әсер көрсетпейді. Бүйрек және ішек арқылы шығарылады. Плаценталық тосқауылдан жақсы өтеді. Ішке тағайындағанда аз мөлшерде жұлын сұйықтығынан табылады. Науқастар жақсы көтереді,қауіпті жанама әсерлер шақырмайды.

Фамотидин ранитидиннен белсендірек,ұзақ әсер етеді

Циметидин әсері 6 сағатқа жуық сақталады. Антиандрогендік белсенділігі бар, соған байланысты еркектерде жыныстық қызметтің бұзылуын және гинекомастияны шақырады. Бауырдың микросомальды энзимдер жүйесіне тежегіш әсер көрсетеді.Лейкопения тудыруы мүмкін.

М-холиноблокаторлар

Пирензепин бензодиазепин туындысы, 3 циклді қосылыс. Әсер ету механизмі және орны толық түсініксіз. Оның асқазанның энтерохромаффиндік жасушаларының м1 холинорецепторлары мен парасимпатикалық ганглийін тежейтіні бірқатар авторлармен көрсетілген.

Әсері базалды және хлорлы сутек қышқылы мен пепсиногеннің әртүрлі тітіркендіргіштер әсерінен дамыған секрециясының тежелуімен көрінеді. ОЛ тағамға тітіркенуге жауап ретінде гастриннің босап шығуының төмендеуін де тудырады. Аз дәрежеде сілекей бездерінің секрециясын төмендетеді. АІЖ-нан толық сорылмайды. Аз дәрежеде метоболизмденеді. ГЭБ-тан және плацентадан өтпейді. Бүйрек арқылы немесе өт арқылы шығарылады.

Атропин тегіс бұлшықетті мүшелердің спазмында спазмолитик ретінде қолданылады: ас қорыту жолдарының , өт жолдарының. Ауыру сезімімен ,шаншу, жүретін спастикалық көріністер атропинді қабылдағаннан кейін басылады.

Атропиннің бездно секрециясын төмендету қасиетін асқазанның және 12 елі ішектің ойық жараларында, жедел панкреатитте, гиперсаливацияны басу үшін қолданады.

55.Миотропты әсері бар спазмолитиктер

Общие сведения о миотропных спазмолитических препаратах. К миотропным спазмолитическим препаратам обычно относят лекарственные препараты (средства), обладающие спазмолитическим и сосудорасширяющим эффектами, что обусловлено снижением тонуса и расслаблением гладких мышц. Механизм действия этих препаратов сводится к накоплению в клетке циклического аденозинмонофосфата и снижению концентрации ионов кальция, что тормозит соединение актина с миозином. Эти эффекты могут быть связаны с ингибированием цитоплазматического фермента фосфодиэстеразы, активацией аденилатциклазы и/или блокадой аденозиновых рецепторов и др. [12]. Основная роль спазмолитических миотропных препаратов в лечении больных — купирование абдоминального болевого синдрома.

Среди миотропных спазмолитиков, применяющихся в терапии различных, в основном функциональных заболеваний ЖКТ, можно назвать папаверин (папаверина гидрохлорид), дротаверин ( дротаверина гидрохлорид, но-шпа, но-шпа форте, спазмол), мебеверин (дюспаталин), бендазол (дибазол), бенциклан (галидор), отилония бромид (спазмомен), оксибутинин (оксибутин), пинаверия бромид (дицетел), платифиллин, тримебутин, феникаберан, флавоксат.

Одно из существенных достоинств некоторых спазмолитиков миотропного действия, например папаверина гидрохлорида, дротаверина гидрохлорида, использующихся в терапии заболеваний ЖКТ — возможность применения этих препаратов в терапевтических дозах (применительно к возрасту и массе больных) без возрастных ограничений.

Основные показания к назначению миотропных спазмолитиков — использование этих препаратов в терапии прежде всего функциональных заболеваний ЖКТ и билиарного тракта, для устранения спазмов гладкой мускулатуры иной локализации, обусловленных различными причинами. Такие нарушения возможны при гипермоторной дискинезии желчного пузыря и желчных протоков, в том числе и при функциональных нарушениях сфинктера Одди, возникновение которых возможно вследствие нарушения тонуса сфинктеров общего желчного и/или панкреатического протока, что приводит к нарушению продвижения панкреатического сока и/или желчи в двенадцатиперстную кишку. Спастические нарушения ЖКТ могут быть обусловлены спастической дискинезией кишечника, кишечной коликой, возникшей вследствие задержки выделения газов, синдромом раздраженного кишечника (СРК), а также в ряде случаев могут возникать при хроническом гастродуодените, язвенной болезни желудка и двенадцатиперстной кишки, желчнокаменной болезни (ЖКБ), хроническом холецистите.