- •2. Әдәби жанрлар
- •3. Образ автор тарафыннан бәяләнгән күренеш, вакыйга, кеше характерының формасы
- •4. Сюжет
- •5. Әдәби әсәр композициясе
- •Төп композицион алымнар
- •6. Иҗат юнәлешләре
- •7. Реализм: классик реализм, яңартылтан реализм классик реализм
- •8. Реализм: классик реализм, яңартылган реализм яңартылган реализм
- •9. Романтизм
- •10. Иҗат юнәлешләре: реализм, романтизм, модернизм
- •11. Татар әдәбияты тарихының чорларга бүленеше
- •12. Лексик чаралар дөрес сайлау һәм урынлы куллану нәтиҗәсендә барлыкка килгән сурәт тудыручы сүзләр
- •13. Троплар әйберләр, предметлар, күренешләр арасындагы бәйләнешләр ярдәмендә күчерелмә мәгънә аңлату
- •14. Стилистик фигуралар сүзләрнең фразага һәм сөйләмгә оешу үзенчәлекләренә нигезләнгән сурәтләү чаралары кабатлауга нигезләнгән фигуралар
- •15. Стилистик фигуралар сөйләмнең гадәти булмаган тәртибенә нигезләнгән фигуралар
- •Мәгънә каршылыгына нигезләнгән фигуралар
- •16. Стилистик фигуралар сөйләмнең гадәти булмаган тәртибенә нигезләнгән фигуралар
- •Мәгънә каршылыгына нигезләнгән фигуралар
- •17. Татар халык иҗаты Эпик жанрлар
- •18. Татар халык иҗаты Эпик жанрлар
- •19. Татар халык иҗаты Эпик жанрлар
- •20. Татар халык иҗаты Лирик һәм лиро-эпик жанрлар
3. Образ автор тарафыннан бәяләнгән күренеш, вакыйга, кеше характерының формасы
КЕШЕ ОБРАЗЛАРЫ |
әсәрдәге урынына карап |
төп герой — әсәрнең башыннан ахырынача катнашучы |
ярдәмче герой — төп геройны ачарга ярдәм итүче |
||
эпизодик герой — әсәрдә билгеле бер вакыт аралыгында катнашучы |
||
сурәтләнеш үзенчәлегенә карап
|
характер — катлаулы, каршылыклы, кызыклы булуы белән башкалардан аерылып торучы |
|
тип — бер төркем, сыйныф, милләткә хас сыйфатларны берләштерүче |
||
архетип — гомумкешелек кыйммәтенә ия фундаменталь башлангыч мотивлар, образлар ана, бала, күләгә архетиплары |
||
|
хайваннар ат |
|
кошлар сандугач, аккош, күгәрчен |
||
җәнлекләр куян, төлке, бүре |
||
үсемлекләр гөл, чәчәк, ромашка |
||
су, күк белән бәйле образлар су, җил, болыт, кояш, ай |
||
ҖЫЕЛМА ОБРАЗЛАР |
гаилә, җәмгыять, тирәлек, халык |
|
ЯСАЛМА ОБРАЗЛАР кешене тасвирлау, бәяләү өчен куллана торган образлар
|
аллегорик образлар күренеш-хәлләрне предмет-сурәтләр аша җиткерү гөл — мәхәббәт, куян — куркаклык, бүре — усаллык |
|
символик образлар күренеш-хәлләрне алыштырып килүче, ниндидер мәгънә белдерүче образлар гөл, былбыл, аккош, күгәрчен, җил, кояш, ай |
||
метафора күренешләрнең охшашлыгына яки каршылыгына нигезләнгән яшерен чагыштыру тәңкә карлар, мамык болытлар, канатсыз акчарлаклар |
||
4. Сюжет
вакыйгалар чылбыры; вакыйга-хәлләрнең, кеше характерының, конфликтның үсү-үзгәрү тарихыСюжетны конфликт хәрәкәткә китерә. |
СЮЖЕТ ЭЛЕМЕНТЛАРЫ
ПРОЛОГ |
|
ЭКСПОЗИЦИЯ |
|
ТӨЕНЛӘНЕШ |
|
ВАКЫЙГАЛАР ҮСТЕРЕЛЕШЕ |
әсәрдә сөйләнәчәк тарихтан элек булган вакыйгаларны сөйләү |
конфликтны барлыкка китерүче сәбәпләр, геройлар, вакыйгалар барачак урын белән таныштырып кую |
конфликтның барлыкка килү урыны |
конфликтның үсү-үзгәрүе |
КУЛЬМИНАЦИОН НОКТА |
|
ЧИШЕЛЕШ |
|
ЭПИЛОГ |
конфликтның иң югары ноктасы |
конфликтка нокта куелу, аның юкка чыгуын яки чишелә алмаслыгын күрсәтү |
соңгы нәтиҗә, геройларның әсәрдә сурәтләнгән вакыйга - хәлләрдән соңгы язмышлары турында хәбәр итү |
