Жауабы:

1.Витамин РР пеллаграға қарсы,никотинамид,тәуліктік мөлшері 15-25 мг

2. РР дәруменінің ағзада жетіспеуі пеллагра деген дертке ұшыратады. Оның негізгі белгілері іш өту, тері қабынуы, т.б.

РР зат алмасуға қажетті ферменттердің құрамына кіреді. Адам ағзасының бұл дәруменге деген қажеттілігі күніне 15-30 мг. Ол бауырда, ашытқыда, қозықұйрықта көп кездеседі. Бұл дәрумен қарын сөлін өндіруге, ұйқы безінің жұмысына, бауыр қызметіне, қызыл қан түйіршіктерінің түзілуіне, сүт қышқылының алмасуына тікелей әсер етеді. 

Пиридинсульфоқышқыл жүгері құрамында кездеседі.Витаминнің биологиялық активтілігін томендетеді.

Изониазид-аминқышқылының синтезіне қажет пиридоксальфосфаттың түзілуін бұзады.

3.Никотинамид триптофаннан түзілуі мүмкін

№12. Инсоляция төмен болып келетін Солтүстік аймақта тұратын сәбиге мешел ауруының алдын-алу үшін балық майы берілген.

Жауабы:

1. Д Гипервитаминозы көбінесе Д витаминін, ультракүлгін сәулесін және кальций препараттарын қатар қолданғанда болады. Д гипервитаминоздық улану жасанды және аралас тамақтанатын, гипотрафиясы бар, шала туылған балаларда оңай дамиды. Д витаминінің уландыру әсері бауырға, бүйрекке, жүректің бұлшық етіне, қан тамырларына тиеді, дистрофиялық өзгерістер туғызады .

Тәбеттің төмендеуі немесе жоғалуы, салмақтың нашар қосылуы, эксикозы бар жалпы улану.Тері қабаттарының бозаруы және құрғауы, қатты шөлдеу, бауырдың және көк бауырдың ұлғаюы, тахикардия, жүрек соғысының әлсізденуі, оның шекарасының кеңеюі, ситолалық шу, іш қату немесе іш өту, денесі құрысып-тырысуы мүмкін. Қанда және кіші дәретте кальций көбейеді.

2. D дәрумені (кальциферол) адамның терісінде күннің ультракүлгін сәулелерінің әсерінен түзіледі

Тағам өнімдерін ультракүлгін сәулелермен (УКС) сәулелендіргенде эргостериннен емдік мақсатта қолданылатын Д₂ витамині түзіледі. Д₃ витамині адам терісінде УКС әсерінен 7-дегидрохолестериннен түзіледі.Адам организмінде Д витамині бауырда және бүйректе 25 және 1 орындарда С витаминінің қатысуымен гидроксилденіп, биологиялық активті қосылыс 1,25-дигидрооксохолекальциферолға (кальцитриол) айналады. Кальцитриол Са²⁺ мен фосфаттардың реттелуіне қатыса отырып, гормональдық қызмет атқарады, ішекке кальцийдің сіңірілуін, сүйек тінінің кальцийленуін, бүйрекке кальций мен фосфаттардың реабсорбциялануын стимулдейді. Са²⁺ концентрациясы төмендегенде кальцийдің сүйектен шығуын стимулдейді. Кальцитонин сүйек кемігінің жасушаларының өсуі мен дифференциациясын реттеуге қатысады. Ол антитоксикалық және антиканцерогенді әсер көрсетеді.

3. организмде   Ca²⁺ мен  фосфордың алмасуын реттейді.  Оның белсенді метаболиттері  (атап айтқанда,  кальцитриол) жасушалық мембраналар арқылы оңай өтеді және нысана-ағзалардың  жасушаларында арнайы рецепторлармен байланысады, ол кальциймен байланысатын ақуыздардың синтезінің белсенділенуіне, Ca²⁺ мен фосфордың ішекте (екіншілік) сіңуін жеңілдетуге, олардың бүйректердің проксимальды өзекшелерінде кері сіңуінің күшеюіне, сондай-ақ сүйек тінінің ұстап қалуының артуына және сүйек тінінен резорбцияны болдырмауға мүмкіндік береді.

№13 Ұзақ уақыт бойы алкогольді мөлшерден тыс ішуінің нәтижесінде бауыр циррозына ұшыраған науқас көмірсуы басым диетаға отырған және жүрек тұсының ауыратындығына, саусақтарының ұшы жансызданатындығына, балтырларының ауыратындығына, есте сақтау қабілетінің нашарлағандығына шағымданды.

Жауабы:

1.Көмірсу алмасуы бұзылған. В₁ дәруменi (тиамин ) ағзада дұрыс зат алмасуы үшін (әсіресе кеміртегінің) аса қажет. дәрумен жетіспегенде шаршағандық сезіліп, ас қорыту процесі бұзылады. ағза тиаминге зәру болған жағдайда жүйке жүйесі үлкен ауруға шалдығуы мүмкін. В₁ дәруменіне әсіресе сыра ашытқысы, келтірілген және тығы зд алған наубайханалық шикізаттар анағұрлым бай. Ал тағамдық азықтардың ішінде, әсіресе жармалар (көбіне қара құмық және сұлы жармалары), құнарсыз ұн сорттарынан пісірілген нан болғаны жөн. Дене және ой еңбегімен көп шұғылданғанда және суықта ұзақ болғанда ағза В₁ дәруменін көп қажет етеді.

2.

3.

№ 14 Дәрігердің қабылдауындағы пациент көбіне пісірілген тағамдармен қоректенеді, көкөністер мен жеміс-жидектер рационында аз.

Жауабы:

1.Суда еритін витамин С(аскорбин кышк)антискорбутты,цингаға қарсы.тәуліктік мөлш:50-100мг.С витаминнін авитоминозы.Антиоксидант.

С витамин көзі өсімдік текті 2.тағамдар.олар:бұрыш,қарақат,аскөк,балдыркөк,капуста,цитрустар,жабайы бүлдірген,киви,итмұрын.С витамині цитохром Р оксигеназды жүйесі жүзеге асыратын токсиндердін ,антибиотиктердін ж\е т.б бөгде заттарды залалсыздандыруга қатысады.Тыныс алу тізбегінде цитохром с үшін электрон доноры.Гексокиназа ферменттін активтендіреді.ол жасушадағы глюкоза метоболизмін камтамасыз етеді.Гидроксилаза фермент құрамында бар.

3. пролиннін гидроксилденуі (коллаген негізді компонент)

α- кетоглутарат+пролин+О2+сукцинат+гидроксипролин+СО2 .

фермент пролингидроксидаза.

№ 15 Созылмалы гастритпен және аш ішектің шырышты қабатының зақымдануымен ауыратын науқастың қанын талдағанда эритроциттер, лейкоциттер, гемоглобин мөлшерінің төмендегені, жетілмеген ірі жасушалар-мегалобласттар бар екендігі анықталды.