Rysunek 1.2.4. Struktura insytucjonalna procesu regulacji

ródło: opracowanie własne DIEiSP URE.

1.2.5. Cele I zakres działnośći regulatora

Państwa Członkowskie przy podejmowaniu decyzji o wyglądzie organ regulacyjny powinien najpierw zdecydować się na jego miejsce w strukturze instytucjonalnej państwa. Proces ten złońony i wymaga analizy różnych aspektów i zrobić wiele opcji, począwszy od odpowiedzi na pytanie, dlaczego i jak być mianowany gubernatorem, określanie uprawnień, a kończąc na identyfikacji, która zostanie wyposażona w instrumenty. Przykłady zagadnień, które muszą być brane pod uwagę przy opracowywaniu ram prawnych, regulacyjnych ułożenie ciała z innymi instytucjami w kraju, w poniższej tabeli.

Celem polityki energetycznej panstwa jest zapewnienie bezpieczenstwa energetycznego kraju, wzrostu konkurencyjnosci gospodarki i jej efektywnosci energetycznej, a takze ochrony srodowiska.¹⁵

Obszar	Element systemu regulacyjnego	Wybór wariantów
Misja	Cele	jeden czy kilka spośród: ochrona odbiorcy, ochrona inwestora, efektywność ekonomiczna, promowanie konkurencji
	Uprawnienia	wyłącznie uprawnienia regulacyjne czy również : prawo konkurencji, polityka wydawania koncesji i pozwoleń , inwestycje, prywatyzacja, przejęcia firm
	Zakres	jeden sektor czy kilka
Administrowanie	Struktura podejmowania decyzji	regulator w postaci ciała kole- gialnego czy jednoosobowy, parzysta czy nieparzysta liczba członków ciała kolegialnego
	Mianowanie regulatora	przez parlament, czy przez pre- miera/ministra, oparte o kryteria kompetencyjne czy nie
	Zabezpieczenie niezależności	kadencja, nie łączenie funkcji regulatora z prac w regulowanych przedsię- biorstwach, stałe, niezale ne finansowanie działalności
Działalność regulacyjna	Funkcje	jedna czy wiele spośród: regulacja cen i taryf, jakość dostaw, monitorowanie rynku, rozstrzyganie sporów, - wspomaganie decyzji rządu
	Procedury i odwołania	procedury: uwzględniające negocjacje z przedsiębiorstwami; promujące jawność procesu podejmowania decyzji (spotka- nia i konsultacje publiczne), - powołanie (lub nie) niezależnego organu ds. Odwołań
	Współpraca z innymi organami	mechanizmy umożliwiające prze- prowadzenie formalnych lub nie-formalnych konsultacji
Zarządzanie i kontrola zewnętrzna	Finansowanie	z budżetu państwa czy z opłat przedsiębiorstw, wielkość, stabilizacja
	Składanie raportu i przeprowadzanie kontroli	składanie sprawozdaż parla- mentowi czy ministrowi linio- wemu, kontrole przeprowadzane przez podmioty zewnętrzne

Tabela 1.2.5. Projektowanie systemu regulacyjnego

żródło: Trends in the Management of Regulation: Æ Comparison of Xnergy Regulators in OXCD Member Co- untries, Carlos Ocana and Energy Diversification Division of the IEA, Septemeber 2002.

Pytania schematycznie ujęte w powyższej tabeli tylko oferty przyrody i sugerują, jak być powinny, i które uwzględniają optymalne systemu regulacyjnego. Praktyka w wielu miejscach odległych od proponowanych rozwiązań, o czym świadczy istniejących systemów, rzadko, biorąc pod uwagę wszystkie elementy wymienione w tabeli.

W kontrolerze ogólnego przeznaczenia będzie ograniczona jedynie do kwestii ekonomicznych. Do najczęstszych przypadków, oni naprawdę lubią mieć wpływ na wzrost wydajności gospodarczej, ochrony konsumentów i inwestorów, którzy z kolei, w oparciu o równowagę interesów obu stron. W praktyce jednak, nie możemy ignorować takich celów jak: wpływ energetyki na człowieka i jego środowisko. Mogą one być opisane jako społecznej. Na kontrolerze może zostas dodatkowych obowiązków, które mają kontrolować i stymulować konkurencję. Udział regulatora w takich przypadkach, wydaje się być najbardziej uzasadniony, ale często działa jak bardzo pomocny i uzupełniają się nawzajem. Dość powszechne jest również w tym kontekście brak jasnego podziału władzy uprawnień regulatora oddzielny organ odpowiedzialny za konkurencję. Wynika to z powodu wielu nieporozumień i konfliktów kompetencji.

Organy regulacyjne w pierwszym etapie swego działania w większości przypadków zaj- mowały się sektorem elektroenergetycznym, lub nawet określonymi podsektorami – przesy- łowym i dystrybucyjnym. Z chwilą wejścia w życie niniejszej dyrektywy w sprawie wspólnych reguł rynku wewnętrznego gazu ziemnego ¹⁶ i jako progresywnych zmian na rynku gazu, niemal automatycznie przypisana do zadań kontrolnych w przemyśle gazowniczym. W Danii i Norwegii organy regulacyjne zajmuj się ponadto sektorem ciepłowiniczym.

Chcąc pokazać rozwiązania dotyczące funkcjonowania systemów regulacji energetyki w Unii Europejskiej, jak równie miejsca zajmowanego w nich przez instytucje regulatora oraz próbując uzasadnić twierdzenie o różnorodności przyjętych rozwiązań i jednocześnie zbieżności pod względem celów jakim służą, przygotowane zostały charakterystyki systemów wybranych państw członkowskich.

Rozdzial 2.

Bezpieczenstwo energetyczne Unii Europeskiej