Ich lokalizacja zbiegała się z miejscami kultu religijnego „Stoa Attalosa”- Agora- Ateny

lub miejscami igrzysk olimpijskich (np. Hera VI w. p.n.e). Z tych czasów znane są także uzdrowiska w Koryncie oraz Epidauros na Peloponezie.

W trakcie trwania igrzysk olimpijskich Greków obowiązywał tzw. „pokój boży” - ekecheira. Zaprzestawano więc w tym czasie wojen i walk. Taki „pokój boży” trwał, jak podają źródła, zazwyczaj dwa miesiące.

Po starożytnej Grecji następuje ekspansja Rzymu. Starożytny Rzym, najpierw republika, a później cesarstwo, imperium władające całym otoczeniem morza Śródziemnego: Azją Mniejszą, Północną Afryką, Półwyspem Iberyjskim, Europą po rzekę Ren, częścią wysp Brytyjskich. Aby sprawnie zarządzać tak wielkim i rozległym państwem i jego prowincjami, pobudowano drogi bite do przemarszu wojsk oraz przejazdów urzędników sprawujących władzę. Przy drogach za czasów panowania cesarza Oktawiana funkcjonowały w Imperium Rzymskim wygodne gospody o nazwach mansiones i stationes, które były od siebie oddalone o jeden dzień podróży końmi. Gospody były wyposażone w łaźnie, pokoje gościnne oraz pralnie. Oferowały także usługi masarskie czy czyszczenie obuwia.

Ekonomiczna rola gospód w gospodarce Rzymu znalazła odzwierciedlenie w zarządzeniach władz miejskich. Nakazywały one oznakowanie gospody nazwą (szyldem), powoływały też inspektorów i edyli do kontroli dokumentów podróżnych oraz jakości świadczonych usług w gospodach. Ponadto wprowadzały odpowiedzialność karczmarza za rzeczy gości wniesione do gospody.

Rzym wprowadził też na szerszą skalę wyjazdy do:

• podmiejskich miejscowości służących wypoczynkowi mieszkańców Rzymu czy Pompejów

• miejscowości wykorzystujących walory zdrowotne źródeł mineralnych

Także Rzymianom zawdzięczamy powstanie zawodu związanego ze świadczeniem usług gospodnich:

caupo – prowadzący gospodę z tanimi kwaterami, zazwyczaj pokojami współdzielonymi z innymi osobami ( podobne do dzisiejszych hosteli )

stabularius – prowadzący gospodę z gospodarstwem rolnym

Starożytny Rzym
Okres historyczny	Umiejscowienie zdarzenia	Wydarzenie – zjawisko – fakt
III – II w p.n.e.	Rzym	Pisemne przepisy prawa dotyczące prowadzenia gospód i odpowiedzialności karczmarza za rzeczy wniesione do obiektu
Ok. 166 r. p.n.e.	Rzym	Pierwsza handlowa podróż przedstawiciela Rzymu do Chin
I w. p.n.e.	Rzym, Berenika, Ostia Baje, Pompeja, Herakulum	Cesarz Oktawian August wprowadza kontrolę państwową (ursus publicus), powstają stationes i mansiones
I w. p.n.e.	Palestyna	Gospoda pomiędzy Jerozolima a Jeryho, gospoda w Betlejem
I – II w n.e.	Imperium	Wybudowano i oddano do użytku ok.80 tys. km dróg bitych (kamiennych)
311 r. n.e.	Rzym	Edykt tolerancyjny cesarza Rzymu Galeriusza (pierwszy w dziejach akt prawny)
325 r n.e.	Nicea	Sobór biskupów potwierdza wagę zawodu oberżysty i karczmarza zalecając , aby w każdym mieście zakładać xenodochium dla podróżnych
381 r n.e.	Rzym	Uznanie chrześcijaństwa za religię państwową
394 r n.e.	Rzym	Zakaz organizowania igrzysk olimpijskich
476 r n.e.		Upadek cesarstwa rzymskiego na zachodzie Europy, koniec epoki starożytności

Epoka starożytności wywarła nie tylko duży wpływ na rozwój cywilizacyjny człowieka, ale ukształtowała pewne pojęcia i zasady związane z usługami gościnnymi. Na niektórych z nich wzoruje się hotelarstwo współczesne.